Кіріспе

Заңгер немесе бухгалтер шәкірті

Артикулярлық клерк – Комонвелл елдерінде бухгалтер немесе заңгер болу үшін оқып жүрген адамға берілетін атау. Олар осы мамандықта жұмыс істейтін тәжірибелі маманның қадағалауында болады, қазіргі кезде әдетте екі жыл, ал бұрын үштен бес жылға дейін оқуға мүмкіндік болған. Бұл компанияда тағылымдамадан өтумен салыстырылады. Оқушылар шарттың талаптарына келісу үшін міндетті түрде келісімшартқа қол қояды. Артикулярлық клерк "клерктік келісімшарт" деп аталатын келісімшартқа қол қойып, белгілі бір мерзімге жұмыс істеуге міндеттенеді. Уортон заң сөздігінде артикулярлық клерк – "заңгердің шәкірті, ол клерктік келісімшарты арқылы кәсіптің қағидалары мен тәжірибесіне оқыту үшін өзара міндеттемелерді қабылдайды" деп түсіндірілген. Келісімшарт фирманың толық құрамымен емес, фирманың нақты серіктесімен жасалады. Қазіргі кезде кейбір елдердегі кейбір мамандықтар "студенттер" немесе "стажерлер" терминін қолдануды (мысалы, стажер заңгер) және тәжірибелік білім беру жолымен "оқу келісімшарттарын" пайдалануды ұсынады. Сәулетшілер де оқуға түсуі мүмкін. Генри Перси Адамс Бритвен Биньонға (1846–1909), сәулетшіге шәкірт болған.

Канада

Канадалық заңгерлер заң мектебін бітіргеннен кейін тәжірибелік оқудан өтуі керек, яғни 10 айлық стажировканы немесе адвокаттық құқық өңірінің провинциясы әзірлеген балама бағдарламаны аяқтауы тиіс. Провинцияға байланысты студенттерден заңгерлік оқу жылында кәсіби заңгерлік оқу және сертификаттау түрінде заңгерлік емтихан тапсыру талап етілуі мүмкін.

Үндістан

Үндістанда, бастапқы емтихандарды тапсырғаннан кейін, шартты есепші мамандығын меңгеруші студенттер Индияның шартты есепшілер институтында тіркелген фирманың серіктесінде тіркелуге міндетті. Олар 18 ай мерзімге тәжірибеден өтуі керек, одан кейін 2,5–3 жыл өндірістік оқудан өтеді.

Шри-Ланка

Шри-Ланкада Шри-Ланканың дипломдалған бухгалтерлер институтының студент мүшелері, институттың практикадағы мүшесінің басшылығымен немесе бухгалтерлік фирмада жалақымен жұмыс істейтін институт мүшесінің басшылығымен кемінде үш жылдық тәжірибелік оқу мерзімі бойына клерк ретінде жұмыс істеуі міндетті. Осы кезеңде олар "тәжірибелік клерктер" деп аталады.