Кіріспе

Америкалық Саентологияны сынаушы (1947 жылы туған)

Тори Крисман (1947 жылдың 27 маусымында туған) – Саентологияның көрнекті американдық сынаушысы және бұрынғы мүшесі. Католик болып өскен Крисман, Чикагодағы ата-анасымен бірге тұрғанда, Саентологияның негізін қалаушы Л. Рон Хаббардтың «Дианетика: Ақыл денсаулығының қазіргі ғылымы» кітабымен танысқаннан кейін Саентологияға бет бұрды. Ол кітапта сипатталған түсініктермен, соның ішінде Саентологияның «clear» күйіне жету идеясымен келісім тапты және 1969 жылы ұйымға мүше болды. Саентологияны оқып үйрену процесін бастау үшін Чикагодан Лос-Анджелеске автостоппен сапар шекті және бастапқыда бұл оның өмірін жақсартуға көмектескенін сезінді. 1972 жылы ол Саентологиядағы негізгі топқа, «Теңіз ұйымына» қосылды. Саентология ұйымының мүшесі болып он жыл өткен соң, Крисман рухани Операциялық Тетан деңгейіне, OT III жетті және Ксену туралы оқиғаны білді. Кейіннен ол ұйымның екінші ең жоғары деңгейіне, OT VII көтерілді. Оның эпилепсия ауруы Саентологияда қиындықтар тудырды, себебі ұйым оның жағдайын басқару үшін дәрі-дәрмек қабылдауды мақұлдамады. Ол Саентологияда дін қызметкеріне лайықтап, танымал актер Джон Траволтаға алғашқы курстық жұмыстарды оқыды. Крисман Саентологиямен бірге жұмыс істеген кезінде түрлі қызметтерде болды, соның ішінде оның есірткіге қарсы «Нарконон» ұйымында және ұйымның атақты орталықтарының бірінде. Осы қызметтерден кейін Крисман Саентологияның ішкі барлау қызметі ретінде жұмыс істейтін Арнайы істер кеңсесіне (OSA) жұмысқа орналасты. Ол OSA үшін бірнеше миссияға қатысты, соның ішінде 1979 жылы Флорида штатының Клервотер қаласында ұйымның мүдделерін ілгерілету үшін жасалған операцияға және 1985 жылы Саентологияға қарсы сот ісі кезінде OSA агенттеріне көмектесу операциясына қатысты. 1999 жылы OSA агенттері Крисманның үйіндегі компьютерінен «Scieno Sitter» цензуралық бағдарламасын жойды, осылайша ол Интернетте Саентология туралы сын материалдарды бақылау миссиясын орындауға мүмкіндік алды. Осы қызметінде ол Андреас Хелдал Лунд басқаратын Саентологияны сынаушылардың «Operation Clambake» веб-сайтына тап болды. Крисман OSA вице-президенті Джанет Вейландқа БАҚ және Интернеттен Саентологияны сынауды тоқтатуға жасаған тырысқандары туралы тікелей баяндады. Ол Саентологияның қауым мүшелері лигасына жетекшілік етті, бұл ұйым туралы сын-пікірлерді баспасөзден, БАҚ-тан және Интернеттен жоюға арналған топ. Крисман MTV-ге Саут Парктің Саентологияны сатиралық түрде бейнелейтін комедиялық сериясының кейіпкерлері мен Траволтаның пародиясы туралы шағымданғаннан кейін, ол сәтті деп танылған операциядан кейін 2000 жылы alt.religion.scientology жаңалықтар тобына жарияланымдарды бақылауға тағайындалды. Крисман «Magoo» экрандық атын алды және сын-пікірлерді басу үшін жаңалықтар тобына бірнеше рет жариялады. Бұл оның сөз бостандығы идеалдарына қайшы келді, ал Андреас Хелдал Лунд оған электрондық пошта арқылы хабарласқаннан кейін, ол кейіннен Саентологиядан кетуге шешім қабылдады. Саентологиядан кеткеннен кейін, Крисманның отбасы мен достары ұйымның «байланыссыздық» саясатына сәйкес, онымен қарым-қатынасты тоқтатты. Ол Флоридаға Саентологияға қарсы наразылық білдіретін Лиза Макферсон қорының мүшелеріне қосылу үшін барды. Саентологиядан кетіп, сыншы топқа қосылғандықтан, ол өзін Саентологияның «әділ ойын» саясатына ұшыраған деп сезінді; ұйымды сынаған үшін жазалау түрі. Крисман содан бері Саентологияның ең көрнекті сынаушыларының біріне айналды; ол халықаралық деңгейде ұйым туралы дәріс береді және сұхбаттар береді. 2008 жылы ол Project Chanology ұйымдастырған Саентологияға қарсы наразылық акциясына қатысты, оны Интернетке негізделген Anonymous тобы бастаған, бірақ ол топты бастапқы заңсыз әрекеттері үшін сынады. Крисманның YouTube-та «ToryMagoo44» деген атаумен аккаунты бар, онда ол Саентология туралы тақырыптық посттар жазады. 2009 жылы «Санди Таймс» газетінде шыққан мақалада Крисман «шіркеуді қатты сынаған» деп жазылған. Оның әкесі NFL-де ойнап, 4,5 миллион доллардан астам ақша тапқан. Крисман католик дінінде тәрбиеленген. 1969 жылы 22 жасында Крисман Сан-Францискода ауыр кезеңді бастан өткерді. Екі Саентолог достасы оны Саентология ұйымына қосылуға көндірді. Хаббардтың кітабын оқығаннан кейін алғашқы ойларын еске түсіріп, Крисман былай деді: «Мен шынымен сананың жоғары деңгейін және адамдарға көмектесудің жолын іздедім. Мен «Дианетиканы» оқыдым және «Уау, осыдан кейін мен адамдарға clear болуға көмектесе аламын!» деп ойладым. Оның Саентологиядағы алғашқы курсы 35,00 доллар тұрды. Ол кітапта «Мен өмірдің жақсара беретінін көремін» деп жазған.

Ұйымдастырудағы өрлеу

1972 жылы Кристман "Sea Org" деп аталатын Саентология бөлімшесіне қосылды, 3 News Sea Org-ті "Саентологияның жоғары басшылығы" деп сипаттады. "Култтар мен жаңа діндер" атты кітабында Дуглас Э. Кован мен Дэвид Г. Бромли "Sea Org" ұйымын былай деп сипаттады: "Шіркеу оны "қауымдық діни тәртіп" деп атайды, ал "Sea Org" мүшелері "Саентология иерархиясындағы жоғары тұрған шіркеулердегі ең маңызды және сенімді лауазымдарды иеленеді". Rolling Stone журналы: "Sea Org мүшелері шіркеу иерархиясындағы барлық жоғары діни лауазымдарды толықтырады". Оның Sea Org мансабы қысқа болды; оған эпилепсиясы үшін тағайындалған дәрі-дәрмектерін қабылдауды тоқтату туралы нұсқау берілді, нәтижесінде бірнеше рет ауыр ұстамалар болды. Бірде ол ваннада құлап, екі алдыңғы тісін жоғалтты. Кристман өзінің эпилепсиясы Саентология тарапынан нағыз медициналық жағдай ретінде мойындалмағанын еске алды; олардың практикасы мүшелерге өзін-өзі емдеуге тырысуды, әсіресе сауна мен витаминдерді пайдаланатын даулы детоксикация бағдарламасы – тазалау процедурасын аяқтауды ұсынды. Бірнеше айдан кейін, ол анасының көндіруімен дәрі-дәрмектерін қайта қабылдауға мәжбүр болды, тіпті бұл Sea Org-тан шығарылуға әкелсе де. OT III деңгейіне жеткенде ол Xenu туралы әңгімені оқыған тәжірибесін былай баяндады: "Оған жету үшін осы сақадалы жолдардың бәрін өттің, содан кейін ол пакетті ашасың, ал бірінші ойың – "Осы ма?"". Ол Джон Траволта мен Келли Престон сияқты танымал мүшелермен танысты. Саентологияда діни қызметкер ретінде бекітіліп, ұйымға жаңа келгендерді, соның ішінде Траволтаны дайындады. Бұл Саентологиямен байланысты топ, Хаббард жасаған әдістерді қолдана отырып, есірткіге тәуелділіктен құтылу бағдарламасын ұсынады. Кейін ол Наркононның Саентология үшін жалдау бөлімі екенін түсінді: "Наркононның бұйрықтары Саентология шіркеуінің жоғары басшылығынан келеді. Олардың бағдарламалары, саясаты – барлығы шіркеу саясаты. Бұл туралы ешкім күмәнданбайды. Наркононда қоғамдағы есірткі мәселесімен айналысады. Бірақ шындығында, бұл "ортаның қауіпсіздігін қамтамасыз ету" – жақсы ниет білдіру, осылайша адамдарды жалдауға болады". Ол Саентология ұйымының мүшесі болып жұмыс істеген кезінде OSA-да барлығы 20 жыл жұмыс істеді. Ұйымда бұқаралық ақпарат құралдарындағы жағымсыз жарияланымдар "Қара PR" деп аталды. OSA-да жұмыс істеген кезінде ол: "Менің жұмыстас әріптестерім күнделікті, күні бойы жарияланымдар жасайтын. Бұл машина сияқты еді. Мен бес жеке компьютерді, бес анонимді тұлғаны пайдаланып, Саентология шіркеуі туралы Интернеттен алынған кез келген фактіні жоққа шығаратын адаммен жұмыс істедім". Ол осы мақсатта бірнеше жеке тұлғаларды онлайн-режимде құрғанын мойындады: "Мен қарсыластардың сайттарын бұғаттау арқылы сөз бостандығын шектеуге немесе адамдар қарсы ақпарат іздеген кезде оларды Саентология сайттарына бағыттауға арналған жалған шоттарды құруға жауапты болдым".

Қоғамдық сын

Ұйымнан кеткеннен кейін көп ұзамай Кристаман Флоридада ЛМТ мүшелерімен бірге Саентологияға қарсы наразылық білдіре бастады. Саентологияның Клирвотердегі өкілдері 2000 жылдың қараша айында полицияға пикетке қатысты шағымданды, соның салдарынан Кристаман мен Минтонға 100 АҚШ доллары көлемінде айыппұл салынды. Бұл тәжірибе Кристаман үшін шешуші кезең болды, себебі ол бұрынғы шіркеуінің өзін қылмыскер ретінде көрсетуге тырысатынынан қынжылды. 2008 жылы Кристаман Саентология туралы лекциялар оқып әлемді аралап, осы тақырыпта БАҚ-қа сұхбат берді. 2008 жылы жарық көрген «Том Круз: Рұхсатсыз өмірбаян» кітабының авторы Эндрю Мортон Саентологияның терминологиясы және күрделі тарихы бойынша кеңес бергені үшін Кристаманға алғыс айтты. 2008 жылдың ақпан айында Кристаман Ұлттық қоғамдық радионың «Таңғы бағдарламасында» Anonymous тобы бастаған Саентологияға қарсы наразылық қозғалысы – Project Chanology туралы хабарламада пайда болды; ол қолданған кез келген заңсыз әдістерге қарсы екенін, бірақ Саентологияны сынға алуға қатысқан жаңа белсенділерді құптайтынын айтты. Саентологияны сынаушы Марк Бункермен бірге ол 2008 жылы Project Chanology аясында ұйымға қарсы халықаралық наразылық акцияларына қатысты. Кристаман YouTube желісінде «ToryMagoo44» идентификаторымен аккаунт ұстайды, онда Саентология туралы жазбалар жариялайды. Оның YouTube аккаунты 2008 жылдың сәуір айында Марк Бункердің аккаунты да жабылуымен бірге қысқа мерзімге тоқтатылды; одан кейін белгісіз біреу alt.дін.саентология форумында Кристаманды «үндетіп тастағанын» мақтан тұрды. 2009 жылы Кристаман Лос-Анджелесте тұрды. 2009 жылы «Санди Таймс» газетінде жарияланған мақалада Кристаман «шіркеудің қатал қарсыласы» деп сипатталды.