Кіріспе

Паннонхалманың бенедиктиндер гимназиясы (мажарша: Pannonhalmi Bencés Gimnázium és Kollégium) – ұлдарға арналған тәуелсіз рим-католик мектеп-интернаты, Венгриядағы ең беделді орта мектептердің бірі. Ол мың жылдық тарихы бар Паннонхалма бенедиктиндер архиаббаттығының жанында, Паннонхалма қаласының үстінде, Дьер-Мошон-Шопрон округінде орналасқан. Х ғасырдың соңында негізі салынған бұл мектеп Орталық Еуропа және әлемдегі ең көне мектептердің қатарында.

Тарих

996 жылы монастырь құрылғаннан кейін көп ұзамай білім беру басталды, сондықтан бұл күнді Венгриядағы мектеп білімінің басталуы деп санауға болады. 16 ғасырдың ортасында түрік шапқыншылығы білім беруді тоқтатты, бірақ 1690 жылы орта мектептен кейін болашақ монахтарды оқыту үшін қайта басталды. Бенедиктин ордені 1786 жылы Иосиф II таратып жіберді; алайда ол 1802 жылы қайта құрылып, мектеп те қайта ашылды. 1919 жылдан бастап монастырь басшылығы интернат ашуды жоспарлады, ол 1921 жылы 22 оқушымен құрылды. 1932 жылы экономикалық дағдарысқа байланысты оны жабуға тура келді. 1939 жылы ол қазіргі түрінде «итальян» жоғары мектебі ретінде қайта ашылды, итальян тілі мен мәдениетіне ерекше назар берілді. Осы жылы білім беру және жатақханалар үшін жеке ғимараттар берілді, олар әлі күнге дейін пайдаланылуда. 1948 жылы мектеп мемлекеттік бақылауға алынып, 1950 жылы қайта ашылды. Ол социалистік кезеңде (1989 жылы аяқталған) жұмысын тоқтатпаған сирек католик мектептерінің бірі болды. Мектеп дәстүрлі түрде венгр аристократиясының ұрпақтарын (мысалы, Чесзнеки, Эрдёди, Форгач, Зичи) тартты. 1995 жылғы жөндеу жұмыстары барысында жоғары мектеп толығымен жаңартылды.

Бүгін

Ол беделді мектеп болғанымен, әдетте Венгрияның үздік бес мектептерінің қатарында (Ұлыбританиядағы мемлекеттік мектептер сияқты), оқу ақысы кішкентай ғана, және ол адамның қаржылық мүмкіндігіне сәйкес белгіленеді. Бүгінде мұнда 300-ге жуық студент төрт немесе алты жыл бойы (12 немесе 14 жастан бастап) оқиды, 18 жасқа келгенде түлектердің аттестатын алуға дейін. Әдетте, әр жылға екі сынып ашылады, әр сыныпта 30-40 оқушы болады. Оқушылар неміс және ағылшын тілдерін таңдауға болады, сондай-ақ итальян, француз және латын тілдерін де үйрене алады, қаласа басқа шет тілдерін мен ежелгі тілдерді де үйренуге мүмкіндік бар. 16 жастан бастап кез келген екі пән бойынша мамандануға болады. Мектеп оқытушыларының шамамен жартысы монахтар, ал қалған жартысы – дінге сенбеген ер және әйел адамдар. Студенттер үшін бірнеше үйірмелер ұйымдастырылған, және олар аптасына екі рет мектепте фильм көре алады (әдетте сәрсенбі күні көркем фильм, ал сенбі күні – танымал фильм). Оқушылар 16 жасқа дейін 30 орындық жатақханада тұрады, ал мектептегі соңғы екі жылы екі немесе төрт адамдық бөлмелерде орналасады.