Кіріспе

1944–2024 жылдар) – ағылшын дирижері. Сэр Эндрю Фрэнк Дэвис (2 ақпан 1944 – 20 сәуір 2024) – ағылшын дирижері. Ол Торонто симфониялық оркестрінің, BBC симфониялық оркестрінің және Мельбурн симфониялық оркестрінің ұзақ жылдар бойы бас дирижері болды. 1988 жылдан 2000 жылға дейін Глиндеборн фестивалінің музыкалық директоры қызметін атқарды және әсіресе дәстүрлі «Last Night of The Proms» кешін, соның ішінде «Last Night» сөздерін жүргізгенімен танымал. 2000 жылдан 2020/21 маусымға дейін Чикаго лирикалық операсының музыкалық директоры және бас дирижері болды. Музыкалық сыншы Алан Блайт Дэвисті «техникалық шеберлігі қолдағы жұмыстың құлшынысы мен берілгендігімен күшін арттыра білген дирижер» деп сипаттады.

Ерте өмір және білім

Эндрю Франк Дэвис 1944 жылдың 2 ақпанында Англияның Гертфордшир графтығындағы Ашридж қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы Роберт Дж. Дэвис және оның әйелі Флоренс Джойс (құрметті әкесі Бадминтон) болды. Ол бес жасынан бастап фортепиано сабақтарын алды. Ол 33 жазбада оркестрді жетекшілік етті; олардың үшеуі Juno Awards сыйлығын алды, ал екеуі Grammy номинациясына ие болды. Ол жас дағдыларды қолдады, Торонто симфониялық жастар оркестрімен ынтымақтастықпен жұмыс істеді және Торонто балалар хорын құруға көмектесті, TSO концерттерінде өнер көрсетті. Ол сонымен қатар пернетақталы аспаптарда ойнады және кейде костюм киіп "төртінші билеуші" рөлінде ойын-сауық ұйымдастырды. 1974 жылы дебют жасағаннан бастап 50 жыл бойы ол әр жыл сайын оркестрді жетектеу үшін оралды. Ол 1000-ға жуық концерт өткізді, оның ішінде Massey Hall және Ontario Place залдарында да өнер көрсетті. 2018 жылы оның үйіне жақын көшеге Сэр Эндрю Дэвис көшесі деген ат берілді. 2022 жылдың сәуір айында ол бұрынғы TSO музыкалық директорларының бірі, оның ішінде Густаво Химено оркестрдің 100 жылдығын тойлау үшін жиналды. Ол онда Яначектың "Макропулос ісі", Россинидің "Ле граф Ори" және Альбан Бергтің "Люлу" операларын қойды. Дэвис Глиндеборндағы қызметін 2000 жылы аяқтады. 1989 жылы сэр Джон Драммонд Дэвисті BBC Симфониялық оркестрінің (BBC SO) бас дирижері етіп тағайындады. BBC SO-дағы қызметі кезінде Дэвис Малкольм Саргент қалыптасқан дәстүрді қалпына келтірді, яғни BBC SO-ның бас дирижері Last Night of The Proms-ты өткізуі керек. Ол әзілді соңғы түнгі сөздерімен танымал болды, оның ішінде 1998 және 2000 жылдары "Пензанстағы қарыстандар" фильмінен генерал-майордың әнінен кейін екі сөз сөйледі. Дэвис 2000 жылы BBC SO бас дирижері лауазымынан кетті. 1998 жылы ол Энтони Пейн композитордың эскиздерінен шығарған Эльгардың үшінші симфониясын Промста жетекшілік етті.

Чикаго

Дэвис 2000 жылы Чикаго лирикалық операсының музыкалық директоры және бас дирижері болды. Чикагодағы жұмысына 2005 жылы Вагнердің «Нибелунг сақинасы» циклын алғаш рет дирижерлеуі және Майкл Типпеттің «Жазғы той» операсының Чикагодағы тұңғыш қойылымы кірді. Оның Чикаго лирикалық операсындағы қызметі 2020–2021 жылғы маусымның соңында аяқталды. 2005 жылы Дэвис Питтсбург симфониялық оркестрінің музыкалық кеңесшісі болып тағайындалды, бұл қызмет үш жылға белгіленген еді. 2006 жылдың қыркүйегінде ол 2007–2008 жылғы маусым аяқталғаннан кейін Питтсбургтегі осы лауазымынан бас тартатынын хабарлады. 2007 жылдың қазанында Дэвис пен оркестр өзара келісіммен келісімшартты мерзімінен бұрын тоқтатуға және оның жұмыс кестесіне қосымша талаптардың артуына байланысты 2007–2008 жылғы маусымда жоспарланған Питтсбург симфониялық концерттерін өткізбеуге келісті.

Мельбурн

2012 жылдың маусым айында Мельбурн симфониялық оркестрі (MSO) Дэвисті 2013 жылдың қаңтарынан бастап, бастапқы төрт жылдық келісімшартпен бас дирижері деп тағайындады. 2015 жылдың шілдесінде MSO Дэвис келісімшартын 2019 жылға дейін ұзартты. Ол 2012 жылдың тамызында Перси Грейнгердің шығармаларын, оның ішінде «Фостерге тағзым» шығармасын хор мен оркестрмен орындап, кейіннен жазды. Ол оркестрмен бірге австралиялық композитор Карл Вайнның оркестрлік шығармаларын жазды, ол ARIA Music Awards сыйлығының «Үздік классикалық альбом» санамында номинацияланды. Дэвис 2019 жылдың желтоқсанында MSO бас дирижері қызметін аяқтады және келесі жылы Лауреат дирижер атанды.

Жеке өмір

Дэвис және оның әйелі Джанна Роланди Чикагода тұрды. Олардың 1989 жылы туған ұлы Эдвард Фрейзер Дэвис – композитор және Нокс колледжінің түлегі. Дэвис 2024 жылғы 20 сәуірде Чикагода лейкемиядан 80 жасында қайтыс болды.

Репертуар

Дэвис репертуардың кең ауқымын орындады, оның ішінде британ композиторларына, атап айтқанда Харрисон Бертуистл, Бенджамин Бриттен, Эдвард Элгарға ерекше назар аударды. Ол Типпеттің «Уақыт маскасы» туындысының британдық тұңғыш көрсетілімін жүргізді. Дэвис Пьер Булез, Леош Яначек және Оливье Мессиан сияқты 20-ғасыр композиторларының музыкасын қосты, сондай-ақ музыкант және дирижер ретінде әлемдік тұңғыш көрсетілімдерге қатысты. 1978 жылы ол меццо-сопрано Фредерика фон Стадтың «Фредерика фон Стад – Малер әндері» альбомын, Малердің «Lieder eines fahrenden Gesellen», «Des Knaben Wunderhorn» және «Rückert Lieder» әндерін Лондон филармониялық оркестрімен бірге Columbia үшін жаздырды. 1987 жылы ол Хенделдің «Мессиясын» симфониялық оркестрге арнап өзі жасаған аранжировкамен жаздырды, орындаушылар қатарында Кэтлин Батл, Флоренс Кивар, Джон Алер, Сэмюэл Рамери және Торонто симфониялық оркестрі болды, жазбаны EMI шығарды. Ол Биртвистлдің «Орфейдің бетпердесі» операсының сыншылар тарапынан жоғары бағаланған жазбасын жасады. 2022 жылы BBC SO-мен Альбан Бергтің скрипкалық концерті мен оркестрге арналған үш пьесасы жарық көрді. Дэвис BBC SO және хорымен британ композиторларының музыкасынан тұратын серия жазды. Бұл серия Warner Classics компаниясымен 16 дискілік ретроспективті жинақ ретінде қайта шығарылды. Ол сондай-ақ Гектор Берлиоз, Артур Блис, Йорк Боуэн (2012 жылы «Үздік оркестрлік орындау» номинациясында Гремми сыйлығына ие болды), Фредерик Делиус, Эльгар (2018 жылы «Симфониялық музыка» санатында Diapason d'Or сыйлығы), Джеральд Финци, Юджин Айнсли Госсенс, Перси Грейнджер, Гендел (2018 жылы «Үздік хорлық орындау» номинациясында Гремми сыйлығына ие болды), Густав Холст, Чарльз Айвс және Жюль Массенеттің (2021 жылы JUNO сыйлығы «Ең үздік классикалық альбом: вокал немесе хор») туындыларын жазды.