Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Рио-Гранде (Рио-Браво-дель-Норте) тарихта бірнеше рет өзен арнасын өзгерткен, нәтижесінде халықаралық (Мексика мен АҚШ арасында) және АҚШ штаттары арасында бірнеше шекаралық даулар мен белгісіздіктер туды.
The Rio Grande (Río Bravo del Norte) has changed course several times in recorded history, leading to a number of border disputes and uncertainties, both international (involving Mexico and the United States) and between individual U. S. states:
«Кантри-клуб дауы» Техас және Нью-Мексико арасындағы дау болды. АҚШ Жоғарғы Соты бұл дауды 1927 жылы шешті. «Шамизал дауы» – Техас штатының Эль-Пасо қаласы мен Чиуауа штатының Сиудад-Хуарес қаласы арасындағы жер учаскесі үшін болған шекаралық қақтығыс. Бұл дау 1963 жылы «Шамизал келісімі» арқылы шешілді. «Ожинага кесімі» – Пресидио, Техас және Ожинага, Чиуауа арасындағы даулы жер учаскесі. Бұл дау 1970 жылғы Шекара шартымен шешілді. «Хоркон учаскесі» – Рио-Гранде өзенінің иілімімен қоршалған жер учаскесі, оның ішінде Техас штатының Рио-Рико ауылы да бар. 1906 жылы суарна компаниясы өзен арнасын өзгерту үшін иілім арқылы рұқсатсыз кесіп өткеннен кейін бұл жер кездейсоқ түрде мексикалық басқаруға өтті. Бұл техникалық тұрғыдан дау болмады, себебі екі тарап та оның құқықтық мәртебесіне келісім білдірді. 1970 жылғы шарт бойынша бұл жер Мексикаға берілді, бірақ ресми тапсыру 1977 жылға дейін күтіп қалды. Көптеген шекара шарттарын 1889 жылы құрылған Халықаралық шекара және су комиссиясы бірлесіп басқарады. Комиссияның мақсаты – шекараны сақтау, екі ел арасында өзен суларын бөлу, су тасқынына қарсы шаралар қолдану және суды санитарлық тазалау. Бұрын халықаралық ынтымақтастықтың үлгісі ретінде қарастырылған IBWC соңғы онжылдықтарда қазіргі әлеуметтік, экологиялық және саяси мәселелерге байланысты өткен заманға сай емес институт ретінде сынға ұшырады. Атап айтқанда, Рио-Гранде аңғарындағы су құқығына қатысты сот юрисдикциясы мәселелері шекара аймағындағы фермерлер арасында шиеленіс тудырып, мексикалық саяси ғалым Арманд Пешард Свердруптың сөзіне сүйенсек, «су соғысына» әкеп соқты.
The Country Club Dispute was a dispute between Texas and New Mexico. The U. S. Supreme Court resolved this dispute in 1927. The Chamizal dispute was a border conflict over a parcel of land between El Paso, Texas, and Ciudad Juárez, Chihuahua. The dispute was resolved by Chamizal settlement in 1963. The Ojinaga Cut was a disputed parcel of land between Presidio, Texas, and Ojinaga, Chihuahua. The dispute was resolved by the Boundary Treaty of 1970. The Horcón Tract was a parcel of land surrounded by an oxbow bend of the Rio Grande, including the village of Rio Rico, Texas, that inadvertently defaulted to Mexican administration with the passage of time after an irrigation company in 1906 dug an unapproved cut across the oxbow to change the course of the river. The issue, which was not technically a dispute as both sides were in agreement about its legal status upon its discovery, was resolved by the 1970 treaty which ceded the land to Mexico, but the official handover did not take place until 1977. Numerous border treaties are jointly administered by the International Boundary and Water Commission, which was established in 1889 to maintain the border, allocate river waters between the two nations, and provide for flood control and water sanitation. Once viewed as a model of international cooperation, in recent decades the IBWC has been heavily criticized as an institutional anachronism, by passed by modern social, environmental and political issues. In particular, jurisdictional issues regarding water rights in the Rio Grande Valley have caused tension between farmers in the border region and sparked a "water war," according to Mexican political scientist Armand Peschard Sverdrup.