Кіріспе

Torre del Oro (بُرْج الذَّهَب) - Испанияның оңтүстігіндегі Севилья қаласындағы он екі қырлы әскери күзет мұнарасы. Ол Альмохад халифаты Гуадалкивир өзені арқылы Севильяға кіруді бақылау мақсатымен салынды. 13 ғасырдың бірінші үштен бірінде бой көтерген мұнара орта ғасырларда түрме ретінде пайдаланылды. Атауы құрылыс материалдарының (саз, әк және қысылған шаңның қоспасы) арқасында өзенге алтын түспен шағылысқан сәулесінен шыққан.

Құрылыс егжей-тегжейі

Мұнара үш деңгейге бөлінеді, бірінші деңгейі, он екі бұрышты, 1220 жылы Севильяның Альмохад әкімі Абуль Уланың бұйрығымен салынған. Ал екінші деңгейі, биіктігі 8 метр ғана, сонымен қатар он екі бұрышты, он төртінші ғасырда Кастилияның Петрі салған деген гипотеза археологиялық зерттеулермен расталды. Үшінші және ең жоғарғы деңгейі дөңгелек пішіндес, бұрынғы үшінші, Альмохад деңгейі 1755 жылғы Лиссабон жер сілкінісінен зақымданғаннан кейін салынды. Үшінші деңгейді қайта жаңартуды 1760 жылы брюссельдік әскери инженер Себастьян Ван дер Борхт жасады. Жанында сегізбұрышты Торре де ла Плата мұнарасы да орналасқан, ол сол дәуірде салынған деп саналады.

Әскери қызмет

Бұл өзенді тоқтатуға арналған үлкен тізбектің екі бекінісінің бірі. Екінші бекініс бұзылған немесе жоғалып кеткен, мүмкін 1755 жылғы Лиссабон жер сілкінісінде құлаған. Тізбек 1248 жылғы Реконкиста кезінде Рамон де Бонифаз басқарған кастильдік флотқа қарсы қаланың қорғанысында қолданылған. Бонифаз өзен қорғанысын бұзып, Севильяны Трианадан бөліп тастады.

Тарихи рөлі

Алтын мұнара 1220–1221 жылдары Севильяның Альмохад губернаторы Әбу-л-Уланың бұйрығымен он екі қырлы негізде салынған. Ол Ареналь ауданына жол тосқан, Альказарды қорғаған қала қабырғаларының бөлігі – Торре-де-ла-Платаға жалғастыратын қабырға бөлігі арқылы байланысқан. 1755 жылғы Лиссабон жер сілкінісі мұнараға ауыр зақым келтірді, ал Монте-Реал графы оны бұзып, атқа жегілген кареталар үшін жолды кеңейту және Триана көпіріне қол жеткізуді оңайлатуды ұсынды. Алайда, Севилья халқы қарсылық білдіріп, патшаға шағымданды, ол мәселеге араласты. 1760 жылы зақымдар жөнделді, мұнараның ең төменгі қабатына жөндеу жасалды, қиыршық тас және цементпен нығайтылды, сондай-ақ қабырғаға айналатын жол арқылы жаңа негізгі кіреберіс құрылды. Сол жылы Севильядағы Корольдік темекі фабрикасының архитекторы, әскери инженер Себастьян Ван дер Борхт салған цилиндр пішіндес жоғарғы бөлігі салынды. Бұл жұмыстар мұнараның сыртқы келбетін 16-шы немесе 17-ші ғасырлардағы гравюралардағы көрінісімен салыстырғанда өзгертіп жіберді. 1992 жылдың 13 тамызында Севильяда өткен Әлемдік көрмені тойлау үшін Торре-дель-Оро Лиссабондағы Белем мұнарасымен бауырластырылды. 2008 жылғы мәліметтерге сәйкес, мұражайда Севилья мен Гуадалкивир өзені және теңіз байланысты ескі навигациялық құралдар мен модельдер, сондай-ақ тарихи құжаттар, гравюралар және теңіз карталары қойылған. Мұнара 2005 жылы қайта жаңартылды.