Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мария Лаах (немісше: Abtei Maria Laach, латынша: Abbatia Maria Lacensis немесе Abbatia Maria ad Lacum) – Германиядағы Рейнланд-Пфальц аймағының Эйфель аймағында, Лаахер-Зее (Лаах көлі) оңтүстік-батыс жағалауында, Глиз қаласында орналасқан бенедиктиндер аббаттығы. Ол Бенедиктин конфедерациясы шеңберіндегі Беврон қауымының мүшесі. Аббаттық 11-12 ғасырларда салынған және бастапқыда 1862 жылға дейін, иезуиттер "Мария" деген атты қосқанға дейін "Абтей Лаах" ("Abbatia Lacensis" немесе "Лаах аббаттығы", яғни "Көлдегі аббаттық") деп аталған.
Benedictine abbey situated in Glees, Germany
Maria Laach Abbey (in German: Abtei Maria Laach, in Latin: Abbatia Maria Lacensis or Abbatia Maria ad Lacum) is a Benedictine abbey situated in Glees, on the southwestern shore of the Laacher See (Lake Laach), in the Eifel region of the Rhineland Palatinate in Germany. It is a member of the Beuronese Congregation within the Benedictine Confederation. The abbey was built in the 11th 12th centuries and was originally known as "Abtei Laach" ("Abbatia Lacensis" or "Laach Abbey", meaning the "Lake Abbey") until 1862 when the Jesuits added the name "Maria".
Бірінші бенедиктиндік негіз
1093 жылы қазіргі Бельгиядағы Аффлигем аббаттығының монастыры ретінде Рейнның бірінші графы Палатин Генрих II фон Лаах және оның әйелі Аделаида Веймар-Орламунде, Лотарингияның Герман II-нің жесірі, Лаах 1127 жылы өзінің алғашқы абысы Гилберт тұсында тәуелсіз монастырьға айналды. Affligem-тің өзін Герман құрған. Аббаттық императорлық партияның көрнекті (бірақ үнемі қауымнан шығарылған) мүшесімен құрылған болса да (Инвеституралық дау), Аффлигем көп ұзамай Клюни реформа қозғалысының маңызды мүшесіне айналды. Аббаттық 12 ғасырда оқу орталығы ретінде дамыды. 13 ғасырдағы абаттар Альберт (1199–1217) және Теодорих II (1256–1295) ғимараттарға және сәулеттік безендіруге, соның ішінде негізін қалаушының монументалды қабіріне елеулі үлес қосты. Басқа көптеген неміс бенедиктин монастырьлары сияқты, Лаах 14 ғасырда рухани және монастырь өмірінің төмендеуіне ұшырады, бұл тенденция тек 15 ғасырдың соңында, реформалық Бурсфельд қауымының ықпалымен, аббаттық қосылған кезде, аббаттық ішіндегі белгілі бір қарсылыққа қарсы қолдаған абат Иоганн V фон Дейдесхайм (1469–1491) арқылы ғана тоқтатылды. Тәртіптің жақсаруы аббаттықтың тарихында жемісті әдеби кезеңге әкелді, оның ішінде Якоб Сиберти, Бонндық Тильман және Мюнстерейфелдік Бенедикт есімдері белгілі болды, бірақ ең бастысы – Иоганн Буцбах (1526 ж. қайтыс болды). Оның көптеген жарияланған және жарияланбаған еңбектері сақталған болса да, өкінішке орай, оның аббаттық хроникасы жоғалып кетті.
Founded in 1093 as a priory of Affligem Abbey (in modern Belgium) by the first Count Palatine of the Rhine Heinrich II von Laach and his wife Adelaide of Weimar Orlamünde, widow of Hermann II of Lotharingia, Laach became an independent house in 1127, under its first abbot, Gilbert. Affligem itself had been founded by Hermann. Although the abbey was founded by a prominent (although perennially excommunicated) member of the imperial party (Investiture Controversy), Affligem became soon after a prominent member of the Cluniac reform movement. The abbey developed as a centre of study during the 12th century. The 13th century abbots Albert (1199–1217) and Theoderich II (1256–1295) added significantly to the buildings and architectural decoration, including the monumental tomb of the founder. In common with most other German Benedictine houses, Laach declined during the 14th century in terms of its spiritual and monastic life, a tendency which was reversed only in the late 15th century, under the influence of the reforming Bursfelde Congregation, which the abbey joined, supported against a certain resistance within the abbey by Abbot Johannes V von Deidesheim (1469–1491). The consequent improvement in discipline led to a fruitful literary period in the abbey's history, prominent in which were Jakob Siberti, Tilman of Bonn and Benedict of Munstereifel, but principally Prior Johannes Butzbach (d. 1526). Although much of his work, both published and unpublished, survives, his chronicle of the abbey is unfortunately lost.
Секуляризация және иезуиттер
Лаах аббаттығы 1802 жылғы секуляризация кезінде таратылды. Ғимараттар алдымен оккупациялаған француздердің, содан кейін 1815 жылы Пруссия мемлекетінің меншігіне өтті. 1820 жылы ғимараттарды Иса қоғамы сатып алды, олар мұнда оқу және ғылыми зерттеулер орталығын құрды. Әсіресе, Герхард Шнеманн, Теодор Грандерат және Флориан Рейсс әкелер бірқатар маңызды еңбектер жариялады: "Collectio lacensis" ("Acta et decreta sacrorum conciliorum recentiorum", 7 том, Фрайбург, 1870–1890); философияның түрлі салаларына арналған (логика, космология, психология, теодицея, табиғи құқық) "Philosophia lacensis" еңбегі, Фрайбургте 1880–1900 жылдары жарық көрді; және, бәлкім, ең танымал "Stimmen aus Maria Laach" ("Мария Лаахтың үні"), 1865 жылдан бастап, алдымен Рим-католик шіркеуіндегі либерализмге қарсы жеке памфлеттер түрінде, ал 1871 жылдан бастап тұрақты мерзімді басылым ретінде жарияланды. 1870 жылдардағы "Kulturkampf" кезінде иезуиттер кетуге мәжбүр болды.
Laach Abbey was dissolved in the secularisation of 1802. The premises became the property, first of the occupying French, and then in 1815 of the Prussian State. In 1820 the buildings were acquired by the Society of Jesus, who established a place of study and scholarship here. Of particular note were Fathers Gerhard Schneemann, Theodor Granderath and Florian Reiss, who produced a number of important works: the "Collectio lacensis" ("Acta et decreta sacrorum conciliorum recentiorum", 7 volumes, Freiburg, 1870–1890); the "Philosophia lacensis", a collection of learned books on the different branches of philosophy (logic, cosmology, psychology, theodicy, natural law) and published at Freiburg, 1880–1900; and, perhaps best known, the "Stimmen aus Maria Laach" ("Voices from Maria Laach"), appearing from 1865, at first as individual pamphlets defending against liberalism within the Roman Catholic church, and from 1871 as a regular periodical. The Jesuits were obliged to leave during the "Kulturkampf" of the 1870s.
Екінші бенедиктиндік негіз
Беврон қауымының бенедиктиндіктері 1892 жылы монастырға қоныс аударды, ал келесі жылы ол аббатхана мәртебесіне көтерілді. Ол кезде әлі де Пруссияның меншігі болған шіркеуді қайта жаңарту рәсімін 1897 жылы император Вильгельм II ашып берді. ХХ ғасырдың бірінші жартысында Мария Лаах литургиялық қозғалыста маңызды рөл атқарды. Аббатхана құрылысы 1093 және 1177 жылдар аралығында салынған, ал 1225 жыл шамасында оған жұмақ (парадизиум) қосылды. Бұл ғимарат Стауфен дәуірінің роман сәулетінің көрнекті үлгісі саналады. Салынысы ұзаққа созғанына қарамастан, алты мұнарасы бар, жақсы сақталған базилика Германиядағы ең әдемі роман стиліндегі ғимараттардың бірі деп есептеледі. 19 ғасырдың басында көл деңгейінің күрт төмендеуі салдарынан шіркеудің күмбездері мен шатырларында ауыр және күтпеген құрылымдық зақымдар анықталды. Үш маңызды жөндеу науқаны жүргізілді: біріншісі 1830 жылдары құрылымдық зақымдарды жоюға арналды, оның ішінде жұмақтың (парадизиумның) жоғарғы қабаты бұрынғыдай бөлмелерге арналғандықтан алынып тасталды; екіншісі 1880 жылдары, оның ішінде 1885 жылы оңтүстік дөңгелек мұнарада болған өрттен кейінгі жөндеу жұмыстары; және үшіншісі 1930 жылдары. Бұрынғы өзгерістер, атап айтқанда готика стиліндегі тік шатырлар мен барокко стиліндегі кең терезелер роман стиліне қайта келтірілді.
The Benedictines of the Beuronese Congregation moved into the monastery in 1892, and it was raised into an abbey the following year. The restoration of the church, at that time still the property of Prussia, was inaugurated by Kaiser Wilhelm II in 1897. In the first half of the twentieth century Maria Laach played a leading role in the Liturgical Movement. The abbey structure dates from between 1093 and 1177, with a paradisium added around 1225 and is considered a prime example of Romanesque architecture of the Staufen period. Despite its long construction time the well preserved basilica with its six towers is considered to be one of the most beautiful Romanesque buildings in Germany. Due to a considerable reduction of the lake level in the early 19th century, serious and unexpected structural damages to the church vaults and roofs were detected. Three important renovation campaigns took place the first in the 1830s to repair the structural damages including the removal of the paradisium's upper storey (it had an upper storey at that time for accommodation facilities), the second in the 1880s including repairs after a serious fire in the southern round tower in 1885, and the third in the 1930s. Many former changes to the buildings carried out in Gothic (e. g. steep tower roofs) and Baroque style (e. g. wider windows) have been re altered to Romanesque style.
Нацистік режиммен келіспеушіліктер
Мария Лаах абаттығы 1933-1945 жылдар аралығында нацистік режиммен қарым-қатынасы тұрғысынан дау-дамайдың ортасында болды. Атап айтқанда, Генрих Бёлль өзінің «Сағат тоғыз жарымдағы бильярд» романында нацистермен белсенді және ерікті түрде ынтымақтасқан бенедиктиндік монастырды бейнеледі және көпшілік оны Мария Лаахты еске алатындығын қабылдады. 2004 жылы зерттеуші Марсель Альберт «Мария Лаах бенедиктиндік абаттығы және ұлттық социализм» атты еңбегін жариялады. Бұл кітапты Сент-Луис университетінің докторы Марк Эдвард Рафф қарап, Веймар республикасы кезінде Мария Лаахтың католик консерватизміндегі және басқа бенедиктиндік монастырлармен салыстырғанда нацистермен ерекше қарым-қатынастағы маңызды рөлін атап өтті. Кітаптың соңғы тарауларында абаттық 1945 жылдан кейін Аденауэр мен ХДС-пен жақсы қарым-қатынас орнатқаны, бірақ монархиялық сенімдерін сақтап қалғаны көрсетілген. Дегенмен, кітаптың соғыстан кейінгі бөлімдері көлемді емес, ал монастырь тарихының осы бөлігіне қатысты толыққанды зерттеулер күтілуде.
The Maria Laach Abbey has been at the center of a controversy over its relations with the Nazi regime between 1933 and 1945. In particular, Heinrich Böll depicted (in Billiards at Half past Nine) a Benedictine monastery whose monks actively and voluntarily collaborated with the Nazis, and is generally considered to have had Maria Laach in mind. In 2004 researcher Marcel Albert published a work ( translated under the title "The Maria Laach Benedictine Abbey and National Socialism"). The book was reviewed by Dr. Mark Edward Ruff of Saint Louis University, who stresses the centrality of Maria Laach in Catholic conservatism during the Weimar Republic, and its unique relationship (even among Benedictine monasteries) with the Nazis. In its closing chapters, the book shows that the abbey cultivated a positive relationship to Adenauer and the CDU after 1945, but retained its monarchist beliefs. However, the post war parts of the book are less extensive, and this part of the monastery's history seems to await further research.
Базилиус Эбель
1896 жылы Эльзастағы шарап өндіруші отбасының ұлы ретінде дүниеге келген Генри Эбель, кейіннен өзінің заманының көрнекті ғалымы доктор Базилиус Эбель 1939 жылы Трирдегі Сент-Матиас аббаттығының абасы болды және монахтар қатарына қабылдаған еврейлерге пана берді. 1941 жылы Гестапо оның аббаттығын тәркіледі, ал ол өзі Мария Лаахқа жер аударылды, онда 1946 жылдан 1966 жылға дейін абат қызметін атқарды. Оның басшылығымен Мария Лаах христиандар мен еврейлер арасындағы келісімнің маңызды орталығына айналды. Ғылыми еңбектерінде ол 12 ғасырға тән алеманн әндер жинағын жариялағаны және Мария Лаах базиликасын бастапқы түріне қайта келтіргені үшін есімдері сақталды.
Born Henri Ebel in 1896 as son of a wine producing family from Alsace, and later a significant scholar of his times, Dr. Basilius Ebel became abbot of St. Matthias' Abbey in Trier in 1939 and provided a sanctuary to Jews whom he admitted among the monks. In 1941, his abbey was confiscated by the Gestapo and he himself was exiled to Maria Laach where he became abbot from 1946 to 1966. Under his leadership, Maria Laach became an important centre of reconciliation between Christians and Jews. On the scholarly side, he should be remembered for publishing a 12th century Alemannic hymnal and for the restoration of the Maria Laach basilica to its original style.
Ерекше белгілері
Мария Лаахтың аббат шіркеуі неміс роман стилі сәулетінің шедеврі болып саналады, оның көптеген мұнаралары, аркадалы галереясы бар үлкен батыс бөлімі және бірегей батыс верандасы бар. Шығыс жағында екі шаршы мұнараның арасында орналасқан дөңгелек апсидасы бар. Трансепт қиылысының үстінде конус тәрізді шатыры бар кең күмбез орналасқан. Монументалды батыс қасбетіне апсидасы бар батыс хоры, оның екі жағында дөңгелек егіз мұнаралар мен шаршы орталық мұнара кіреді. 1225 жыл шамасында салынған "Жұмақ" – кішкентай ауланың айналасындағы бір қабатты, колонналы батыс верандасы, ол ерте христиан базиликаларының сәулетін еске түсіреді. Оның капительдері адам және мифтік бейнелермен бай безендірілген. Бұл шебер "Лаахер Самсон Мейстері" немесе "Лаах Самсонының шебері" деп белгілі, оның өрнектері Кельн және басқа да жерлерде кездеседі. Ауладағы Арыстан фонтаны 1928 жылы орнатылды.
The abbey church of Maria Laach is considered a masterpiece of German Romanesque architecture, with its multiple towers, large westwork with arcaded gallery, and unique west porch. The east end has a round apse flanked by twin square towers. Over the transept crossing is a broad cupola with cone shaped roof. The monumental west façade includes a west choir with apse flanked by round twin towers and a square central tower. The Paradise, a single story, colonnaded west porch surrounding a small courtyard, was added in about 1225. It recalls the architecture of Early Christian basilicas. Its capitals are richly carved with human and mythical figures. The imaginative mason is known as the Laacher Samson Meister or "Master of the Laach Samson", whose carvings are also found in Cologne and elsewhere. The Lion Fountain in the courtyard was added in 1928.
Ішкі кеңістіктің ерекше белгілері: негізін қалаушы Пфальцграф Генрих II-нің мазары (1270 жылдан бастап), 16 ғасырлық фрескалар, апсидадағы кеш роман стиліндегі балдахин және 1910 жылдарға жататын мозаикалар мен 1950 жылдардағы витраждар сияқты қызықты заманауи әшекейлер.
Notable features of the interior include the tomb of the founder Pfalzgraf Heinrich II (dating from 1270), 16th century murals, a Late Romanesque baldachino in the apse, and interesting modern decorations such as mosaics from c. 1910 and stained glass windows from the 1950s.