Кіріспе

Экономикадағы инфляция түрі. Негізгі инфляция – баға деңгейінің ұзақ мерзімді тенденциясын көрсетеді. Ұзақ мерзімді инфляцияны өлшегенде, уақытша баға өзгерістерін ескермеу керек. Мұны іске асырудың бір жолы – азық-түлік және энергия сияқты құнсыздануға бейім заттарды есептен шығару.

Тарих

Негізгі инфляция тұжырымдамасы, азық-түлік және энергияны есепке алмағандағы жиынтық баға өсімі ретінде, 1975 жылы Роберт Дж. Гордонның зерттемесінде ұсынылды. Бұл "негізгі инфляцияның" саяси мақсаттар үшін ең көп қолданылатын анықтамасы. Негізгі инфляция моделін кейіннен Отто Экштейн 1981 жылы жарияланған мақаласында жетілдірді және қолдады. Экономикалық теория тарихшысы Марк А. Уинннің сөзіне сәйкес, "Экштейн жиынтық ұсыныстың бағасының өсу қарқыны ретінде негізгі инфляцияның алғашқы ресми анықтамасын ұсынды."

Негізгі инфляция моделіне балама

Инфляцияны өлшеудің басқа да тәсілдері бар.

Кесу

Бағалардың ең жоғары өсімдері мен төмендеулерін белгілі бір пайызбен алып тастайтын, "шуды" және "сигналды" ажырататын орташа PCE баға индексі, негізгі инфляцияны дәлірек өлшеуге мүмкіндік береді. АҚШ-та Даллас Федералдық резерві төменгі шегінде 19,4%-ды және жоғарғы шегінде 25,4%-ды алып тастау арқылы есептейді.

Жылжымалы орташа

2006 жылы Нью-Йорк Федералды резервтік банкінің талдауы көрсеткендей, негізгі инфляцияны болжау үшін Тұтыну бағалары индексінің (CPI) жылжымалы орташасынан артық емес.

CPI және PCE медианасы

Орташа тұтыну бағасы индексі (CPI) әдетте жалпы және қысқартылған көрсеткіштерден, атап айтқанда Жалпы ішкі өнім (PCE) және CPI бойынша жоғары болады. Кливленд Федералды резервтік банкі орташа CPI және 16% қысқартылған орташа CPI есептейді. PCE-нің медианасы да бар, бірақ ол инфляцияны болжау үшін кеңінен қолданылмайды.