Кіріспе

Эдинбургтегі шіркеу, Шотландия

Канонгейт шіркеуі, немесе Канонгейт приход шіркеуі, Шотландиядағы Эдинбургтің Ескі қаласындағы Канонгейт приходына қызмет етеді. Бұл Шотландия шіркеуінің қауымы. Приходқа Холирудхаус сарайы мен Шотландия Парламенті кіреді. Бұл сонымен қатар Эдинбург қамалының приход шіркеуі болып табылады, тіпті қамал приходтың қалған бөлігінен бөлек орналасқан болса да. Королеваның немересі Зара Филлипс пен Англияның бұрынғы регби капитаны Майк Тиндалдың неке тойы 2011 жылдың 30 шілдесінде осы шіркеуде өтті. Кейінгі Елизавета II королева Эдинбургке жиі келген кезде осы шіркеуде құлшылық ететін.

Өмірбаян

Реформациядан кейін Канонгейт қауымы құлшылық ету үшін Холируд аббатханасын пайдалануын жалғастырды. Бірақ, 1672 жылдың қыркүйегінде Ұлттық Кеңес оны пайдалануға тыйым салды, осылайша король осы құрылысты Корольдік капелла ретінде пайдалана алатын болды. Қауымға жаңа шіркеу салынысқанша Lady Yester's Church шіркеуін пайдалану бұйырылды.

Қор

1687 жылғы 28 маусымда Джеймс VII Виндзор қамалынан Шотландияның құпия кеңесіне хат жіберіп, Холируд аббаттығын жаңадан құрылған Тистл ордені үшін Рим католик шіркеуі ретінде қайта жабдықтау туралы бұйрық берді. Холируд аббаттығын қайта жабдықтау Шотландия шіркеуінің қауымын көшіруді талап етті, олар Реформациядан бері аббаттың негізгі бөлігін приход шіркеуі ретінде пайдаланған. Құпия кеңес қалалық кеңеске Холируд аббаттығының кілттерін тапсыруға және Канонгейтте жаңа шіркеу салынғанға дейін қауымды Леди Йестерде орналастыруға бұйрық берді. Приходтан шыққандар патшаға өтініш білдіріп, Сахтенхоллдық Томас Мудидің мұрасын құрылыс шығындарын өтеу үшін жұмсауға рұқсат сұрады. Эдинбург қазынашысы және Келісімге кірген Муди 1649 жылы Грассмаркетте жаңа шіркеу салу үшін 20 000 мерк мұра қалдырған. Қалалық кеңес ақшаны басқа мақсатқа жұмсауға рұқсат алды. Оны пайдалану туралы ұсыныстардың ішінде Сент-Джайлс үшін қоңыраулар, Батыс қақпасының үстіндегі төлемақы және Леди Йестердің пасторына жалақы қарастырылды. Бұл ұсыныстардың ешқайсысы іске аспады және Эдинбург епископы Джон Патерсон корольдің хатын алып, мұраны епископ сарайы мен шіркеу құрылысына жұмсауды бұйырғанша, мұра жиналды. Бірақ 1688 жылғы 15 мамырда Шотландияның лорд-канцлері Перт графы құпия кеңеске корольдің хатын ұсынды, онда ақша Канонгейттегі шіркеуге жұмсалу керектігі туралы хабарланды. Канонгейттің солтүстік жағында жер таңдалды және Джеймс Смит сәулетші ретінде тағайындалды.

18 ғасыр

1741 жылы Джордж Уитфилд Джеймс Уокердің, бірінші приходтың пасторының шақыруымен шіркеуде уағыз айтты. 1748 жылы Уитфилд Ральф Эрскинмен бірге Канонгейт шіркеуінде екі рет уағыз айтты. 1745 жылы Хью Блэр қызмет еткен кезде Чарльз Эдвард Стюарттың әскері Эдинбург пен Канонгейтті басып алды. Шіркеу кеңесінің отырыстары тоқтап, Якобыт әскері Престонпанс шайқасынан әскери тұтқындарды ұстау үшін шіркеуді пайдаланды. 18 ғасырдың соңына қарай шіркеу тым толып кетті, сондай-ақ 1792 жылы Лейт-Виндте қосымша шіркеу салынды. 1792 жылы Жаңа Көшенің басында тағы бір қосымша шіркеу салынды.

Жаңғыру

1843 жылғы үзіліс кезінде пастор және Канонгейт шіркеуінің дерлік барлық қауымы мемлекеттік шіркеуде қалды. 1834 жылы қасиеттілік бойынша (quoad sacra) жекеленген шіркеу ретінде құрылған Лейт-Винд шіркеуінің пасторы мен көпшілігі еркін шіркеуге қосылды және шіркеу жабылды. Нью-стрит шіркеуі 1867 жылы қасиеттілік бойынша (quoad sacra) жекеленген шіркеу ретінде салынды, бірақ ешбір пастор тағайындалмады және 1884 жылы шіркеу таратылды. 1863 жылы өрт шіркеуге зиян келтірді және, мүмкін, Джон Ли пасторлық қызметі кезінде жинақталған және тілінген Канонгейт жазбаларын жойды. Джеймс Макнейр 1869 жылы пастор болып келгенде, шіркеу 10 мың адам тұратын ауданда 500 мүшеден және 200 қауымнан тұрды. Макнейр шіркеудің жағдайын жақсартты: ол келгеннен кейін төрт жыл өткен соң, мүшелер саны екі есеге артты, ал қауымдардың саны үш еседен асты. Шіркеу кеңесінің (сессия) өтініші бойынша, американдық уағызшылар Айра Д. Санки мен Дуайт Л. Муди 1874 жылы Шотландияға келген кезде шіркеуде бірнеше жиын өткізді. Канонгейт кеңесінің (сессия) наразылығына қарамастан, 1882 жылы шіркеу аумағы кішірейтілді, ал 1869 жылы Сент-Джайлстің ғимаратын тастаған Ескі Кирк қауымы Сент-Джон көшесінің басында жаңа шіркеу салды. 1940 жылы Ескі Кирк қауымы Пилтонға көшірілді және Канонгейттің тарихи приходы қайта жаңғыртылды.

20 және 21 ғасырлар

Макнейр 1888 жылы қайтыс болды, ал келесі жылы Томас Уайт оның орнына келді, ол 1936 жылы қызметтен босағанға дейін Канонгейтте дін қызметін атқарды. Уайттың қызметі Бірінші дүниежүзілік соғыс кезеңін қамтыды, сол кезде Канонгейттегі барлық қолжетімді ер адамдар тіркелді және қауымның 90 мүшесі қаза тапты. Уайт қызметтен босатылғаннан кейін көп ұзамай қайтыс болды, ал 1937 жылы Рональд Селби Райт оның орнына келді. Сол жылы Георг VI шіркеуге Балморалдан Рождество шыршасын сыйлады: монарх содан бері жыл сайын Канонгейт шіркеуіне Рождество шыршасын сыйлап келеді. 1938 жылы шіркеудің 250 жылдығында Райт шіркеуді жаңарту жоспарларын жариялады. Бұл жоспарлар Екінші дүниежүзілік соғыс кесірінен тоқтап қалды. Ішкі жаңарту 1947 жылы 17 шілдеде Елизавета патшайым мен Маргарет ханшайымның келуімен басталды. Шіркеуде әрдайым патшалық орындық болғанымен, бұл шіркеуге патша отбасының алғашқы сапары болды. Бұл патшалық байланыс 1952 жылы 25 маусымда, патшайым Шотландияға монарх ретінде алғашқы сапары барысында шіркеуді аралаған кезде нығайтылды. Бұл шіркеуге биліктегі монархтың алғашқы сапары болды және содан бері патшайым мен басқа да жоғары лауазымды патшалар ғибадат ету үшін шіркеуге үнемі келіп тұрады. 2011 жылдың 30 шілдесінде шіркеуде патшайымның немересі Зара Филлипстің Майк Тиндаллға үйлену тойы өтті. Алайда, 1950 жылдардан бастап аймақ мұқият түрде қайта жаңартылды, нәтижесінде 2004 жылы Шотландия Парламенті ғимараты ашылды; сонымен қатар, Эдинбург университетінің аймақтағы ықпалы да артты. Шіркеу 1964 жылы Рассел үйін студенттер жатақханасы ретінде, ал 1967 жылы Гарри Янгер залын зал және спорт залы ретінде ашу арқылы жауап берді. Оның Дэвид Аннанд салған қоладан жасалған мүсіні шіркеу қақпасының сыртында орналасқан. Епископ Джеймс Рамзи де осы жерге жерленген.

Қазіргі жұмыс

Кирк қауымы белсенді, әр жексенбі күні сағат 10:30-да таңғы құлшылық және ай сайын кешкі құлшылық өтеді. Бұл құлшылық сағатқа жуық уақытқа созылады және белгілі бір ретпен жүргізіледі. Әдетте, айдың соңғы жексенбісінде құлшылық барысында қасиетті тамақ (Евхаристия) тойланады. Ғимарат концерттер үшін де жиі пайдаланылады. Жыл сайынғы Эдинбург фестивалі кезінде Кирк музыкалық іс-шараларға арналған кеңінен қолданылатын орын болып табылады (Venue 60), сондай-ақ Кирктің жанындағы залы – "Гарри Янгер залы" да қолданылады (жыл сайынғы Эдинбург фестивалі фринжиі кезінде "Venue 13" деп аталады). Кирк бұрын Британ армиясының Корольдік шотланд полкінің шіркеуі болған, ал қазір Шотландия Корольдік полкінің шіркеуі болып табылады.

Министрлік

Канонгейт Киркке бірнеше белгілі бұрынғы пасторлар қызмет еткен, олардың екеуі Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясының модераторы лауазымында болған. Өте құрметті Томас Уилки (1645–1711) Кирк шіркеуінің алғашқы пасторы болды.

Пастор Хью Блэр 1743 жылдан 1753 жылға дейін екінші болып қызмет етті. Осы жылдары, сұраныс жоғары болғандықтан, пасторлық міндеттер бөлісілді. 1764 жылдан 1783 жылға дейін қызмет еткен пастор Джон Уорденмен бірге, пастор Уильям Лотиан ДД (1740–1783) бірінші болып тағайындалды. Пастор Роберт Уокер 1784 жылдан 1808 жылға дейін қызмет етті. Ол құл саудасын тоқтату үшін күш-жігер жұмсады және Генри Раебурнның "Коньки тебетін пастор" атты картинасымен әйгілі болды, онда Уокер Дуддингстон көлінде коньки тебетіп тұрған күйі бейнеленген. "Радио капелланы" деп танылған, соғыс жылдарындағы сәулетті хабарларымен әйгіттелген, өте құрметті доктор Рональд Селби Райт 1937 жылдан 1977 жылға дейін пастор болды және 1972 жылы модератор болып сайланды. Доктор Селби Райт армияда капеллан болып соғысқа кеткен кезде, пастор Джордж Маклеод (кейіннен Фуинари лорды, Иона қауымдастығының негізін қалаушы және 1957 жылы модератор болған) уақытша пасторлық міндетін атқарды. Доктор Селби Райттан кейін 2005 жылы зейнеткерлікке шыққан пастор Чарльз Робертсон LVO MA қызмет етті. Қазіргі пастор (2006 жылдың 22 маусымынан бері) – пастор Нил Н. Гарднер MA BD (бұрын Алитте пастор және Black Watch полкінің армиялық капелланы болған). Органшы және музыка жетекшісі – Саймон Лич FISM GMusRNCM. Кирк хатшысы және іс-шаралар әкімшісі – Мансе кеңсесінде жұмыс істейтін Имоген Гибсон. Басқа да көрнекті пасторлар: Джон Уорден (1709–1764), оның ұлы, Баланклерох FRSE (1740–1788), Эдинбург Корольдік қоғамын құрушылардың бірі және оның немересі Джон Уорден (1767–1846). 1767 жылы олар өз тегін МакФарланға өзгертті. Бір лауазымда үш буынның қызмет етуі – ерекше жағдай.