Кіріспе

Джордж Билл Балх (3 қаңтар 1821 – 18 сәуір 1908) – Мексика-Америка соғысы мен Америка Азамат соғысында қызмет еткен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің дер кезіндегі адмиралы.

Ерте мансап

Балх 1821 жылғы 3 қаңтарда Теннесси штатының Шелбивилл қаласында дүниеге келді және 1837 жылғы 30 желтоқсанда әрекет етуші мичман болып тағайындалды. 1838 жылғы 24 маусым мен 1841 жылғы 16 мамыр аралығында Жерорта теңізіне жасалған саяхат кезінде "Сиан" шлюпында қызмет еткеннен кейін, Балх "Грампус" шхунасында және "Фалмут" шлюпында қызмет атқарды. Ол Филадельфиядағы Теңіз академиясында оқыды, онда 1843 жылғы 29 маусымда мичманға көтерілді.

Мексика-Америка соғысы

Ақырында Бальч Принстон пароходына тағайындалып, Мексика соғысында оның құрамында қызмет етті. Ол 1846 жылғы тамыздағы Альварадоға жасалған сәтсіз шабуылға қатысты, онда өзендегі күшті ағыстар флотилия қайықтарының жағаға түсуіне кедергі келтірді, сондай-ақ 1847 жылғы 9 наурызда генерал Винфилд Скотт армиясының Вера-Крузға сәтті түсуіне қатысты. Бұл науқан барысында Балх тұтқынға алынған Falcon шхунасының уақытша капитаны болып қызмет етті. Принстонға оралғаннан кейін, ол екі жылдық саяхатқа Жерорта теңізіне, 1847 жылғы 17 тамызда шығысқа қарай жол тартты және 1849 жылғы 17 шілдеде Бостон әскери-теңіз кемежайына оралды. Содан кейін ол Вашингтондағы Әскери-теңіз обсерваториясында қызмет етті, онда 1850 жылғы 16 тамызда лейтенант шеніне көтерілді.

Жапонияға экспедиция

Содан кейін Балх 1851 жылғы 23 тамызда Шығысқа бағыт алған және Шығыс Үндістан станциясында ұзақ круизге шыққан «Плимут» әскери шлюпының бас офицері болды. Сол жерде «Плимут» коммодор Мэтью К. Перридің Жапонияға жасаған экспедициясына қосылды. Ол «Миссисипи» және «Сускеханна» дөңгелекті бу кемелерімен және «Саратога» соғыс шлюпымен бірге 1853 жылғы 8 шілдеде Токугава сёгунатымен сауда келіссөздері үшін Токио шығанағына кірді. Эскадра 17 шілдеде президент Миллард Филлмордың жапондықтарға екі портты американдық саудаға ашуды және кеме апатына ұшыраған теңізшілерге жақсы қарауды сұраған хатын табыс еткеннен кейін жолға шықты. Эскадра күзді Кантон, Гонконг және Шанхайда өткізді, онда американдық сауда мүдделерін қорғауға көмектесті (негізінен шай және жібек), Тайпин көтерілісі Оңтүстік Қытайда жалғасып жатқаннан кейін. Перри эскадрильясының көп бөлігі 1854 жылдың ақпанында Жапонияға оралғанда, коммодор 1854 жылдың 31 наурызында шектеулі сауда келісімін жасады, ал «Плимут» американдық қоймаларды және басқа да мүлікті қорғауға көмектесу үшін Шанхайда қалды. Ақпан айында эскадра Жапонияға кеткеннен кейін, қытай әскерлері шетелдіктерге шабуыл жасады, қоймаларды тонады және Хуанпу өзенімен жүзіп өтетін кемелерден баж алына бастады. 3 сәуірде екі британдық азаматты семсермен қаруланған сарбаздар ұстағаннан кейін, британдық «Энкаунтер» және «Гресиан» кемелерінің командирлері, сондай-ақ «Плимуттан» келген командир Келли, қалада бекінілген лагерьлер құрған қытай әскерлерін ығыстыруға келісті. Келесі күні Балх 60 теңізші мен теңізшілерді және американдық сауда кемелерінен 30 теңізшіні қорғаныстың сол жақ қанатына қарсы жіберді, ал 150 британдық теңізші мен теңізші және қосымша «Шанхай еріктілері» оң жақтан шабуыл жасады. Екі жекеменшік артиллериялық зеңбірек пен гаубицадан оқтармен қолдау көрсеткен одақтас күштер қытай қорғаушыларын жеңіске ұшыратты, олар «көптеген жарақат алған және өлгендерді қалдырып, үлкен тәртіпсіздікпен қашқан». Балхтың өзі де жарақат алды, сонымен қатар бір теңізші қаза тауып, екі теңізші жарақаттанды. Соғыс шлюпы 1855 жылғы 11 қаңтарда Норфолкке оралды, содан кейін көктемгі круизді шығыс жағалауда теңіз академиясының оқу кемесі ретінде жасады. 1855-57 жылдары Вашингтон теңіз кемежайына тағайындалғаннан кейін Балх тағы да «Плимут» кемесімен оқу круизін қолдау үшін теңізге шықты. Кейін ол «Джеймстаун» шлюпында қызмет етті, 1857 жылдың желтоқсанында Вест-Индияға круизге қосылды, содан кейін Калифорниядағы Маре аралына, «Сент-Мэри» соғыс шлюпында қызмет ету үшін барды. 1858 жылдың тамызы мен 1859 жылдың ақпаны аралығында Орталық Американың батыс жағалауында қысқа сапардан кейін Балх Панама арқылы шығыс жағалауға оралды.

Америка Азаматтық соғысы

1861 жылы сәуірде Азамат соғысы басталғанда Балч Портсмутқа (Нью-Гэмпшир штаты) жіберілді. Ол 30 тамызда фрегат «Сабинаны» іске қосуға көмектесті. Кеме 9 қыркүйекте Атлантика блокадалық эскадрильясына қосылды. «Сабина» 1861 жылы 2 қарашада дауыл кезінде жалдамалы әскер тасымалы «Губернатордан» 500 адамды құтқаруға көмектесті. Содан кейін Балч «Покахонтас» пароходының командалығын қабылдады, 26 желтоқсанда Тиби аралына түсірілгенде катерлер флотилиясын басқарды, Каролина жағалауында сергек күтіп, Конфедерацияның рейдтік кемелері мен блокаданы бұзушыларға назар аударды. 1862 жылы 16 шілдеде командир болып тағайындалды. Сол жылдың соңында Филадельфияда «Пауни» винттік шлюпының командасын алған Балч, ақпан айында Оңтүстік Атлантика эскадрильясына қосылғанға дейін темір кемені «Патапсконы» Порт-Рояльға (Оңтүстік Каролина) сүйретуді үйлестірді. Сол жерде винттік шлюп оңтүстік штаттардың жағалауында барлау жүргізді, қажет болған жағдайда жағалау батареяларын шабуылдап, блокаданы бұзушыларды бақылады. 1864 жылдың 1 ақпанында және 18 маусымында «Пауни» Конфедерацияның «General Sumter» және «Hattie Brock» кемелерін ұстауға көмектесті, олардың бағалы мақта, терпентин, канифоль және теміржол темірін тартып алды. Сондай-ақ, 1864 жылдың шілдесінде Стоно және қарашада Брод өзендеріне жасалған экспедицияларға қатысты. Келесі жылы, 1865 жылдың 9 ақпанында Балч «Пауниді» Тогода ағысына бағыттап, онда «Сонома» және «Daffodil» доңғалақты бу кемелерімен бірге үш Конфедерация батареясын қиратты. Содан кейін кемелер теңізшілер мен морпехтерді түсіріп, 1865 жылдың 23 ақпанында Джорджтаунды басып алды, бұл аймақта әрекет ететін генерал-майор Шерман армиясын жабдықтау үшін Одақ кемелеріне жол ашты. Балх осы операциядағы қызметі үшін контр-адмирал Джон А. Дальгрен тарапынан Әскери-теңіз департаментіне мақталып, алғыс айтылды.

Кейінгі мансап

1865 жылы 26 шілдеде Портсмутте "Пауни" кемесі қызметтен шығарылғаннан кейін Балч Вашингтон әскери-теңіз жайындағы жағалаудағы қызметке жіберілді. Ол 1866 жылы 25 шілдеде капитан шеніне көтерілді. 1868 және 1870 жылдардың басында Солтүстік Атлантика эскадрильясының флагманы "Албаниді" басқарды. Содан кейін Балч Вашингтон әскери-теңіз жайына қайта оралды, онда 1872 жылы 13 тамызда коммодор болып тағайындалды. Ол 1873–1876 жылдар аралығында Филадельфия теңіз ауруханасының губернаторы қызметін атқарды, ал 1877–1878 жылдары Фаражайлар кеңесіне тағайындалды. 1878 жылы Экзаменаторлар кеңесінің мүшесі болған кезеңде Балч 1878 жылы 5 маусымда контр-адмирал шеніне көтерілді. Балч 1879 және 1881 жылдар аралығында Теңіз академиясының суперинтенданты болып екі жыл қызмет етті. Содан кейін 1881 жылы 21 маусымда Тынық мұхит эскадрильясының басшылығын алды. Бұл қызметі 1883 жылдың қаңтар айында зейнеткерлікке шыққанға дейін жалғасты. Денсаулығына байланысты Балч қыс айларын Солтүстік Каролина штатының Рали қаласындағы қыздарының бірімен өткізді, ол 1908 жылы 16 сәуірде пневмониядан қайтыс болды. Ол АҚШ Әскери-теңіз академиясының зиратына жерленді. Ол Лояльдік легион мен Шетелдік соғыстардың әскери орденінің мүшесі болды.

Есімдес

Оның құрметіне есімдері берілген екі кеме бар, олардың бірі – «Balch».