Кіріспе

14 ғасырдағы ағылшын ақсүйек әйелі

Бланша Ланкастер (25 наурыз 1342 – 12 қыркүйек 1368) – Ланкастер ағылшын король отбасының мүшесі және корольдіктегі ең бай және ең ықпалды феодал Генрих Гросмонттың, Ланкастердің 1-ші герцогінің қызы. Ол Джон Гонттың бірінші әйелі, король Генрих IV-нің анасы және Англия королі Генрих V-тің әжесі болды.

Ұрпағы

Бланша 1342 жылғы 25 наурызда, оның әкесінен соңғы мұрагерлік сауалдары бойынша туған. Ол 1347 жылы туған деген де болжам бар, бірақ бұл оның алғашқы баласын шамамен 13 жасында дүниеге әкелгенін көрсетеді, сондықтан бұл күмәнді. Ол Генрих Гросмонт, Ланкастердің 1-ші герцогы мен оның әйелі Изабел де Бомонттың кіші қызы болды. Ол және оның үлкен әпкесі Мод, Лестер графинясы Линдсидегі Болингброк қамалында дүниеге келді. Мод Ральф де Стаффордқа, содан кейін Бавария герцогы Вильгельм I-ге тұрмысқа шықты. 1359 жылғы 19 мамырда Беркширдегі Рединг аббаттығында Бланша үшінші туысы, король Эдуард III-нің төртінші ұлы Джон Гонтқа үйленді. Тойға бүкіл патшалық отбасы қатысты, король Бланшаға қымбат зергерлік бұйымдар сыйлады. Оның әкесі 1361 жылы ер адам мұрагерсіз қайтыс болғандықтан, Ланкастер герцогының атағы жойылды. Алайда, Джон Гонт Бланшаға үйленгендіктен, Ланкастер графы, Дерби графы, Линкольн графы және Лестер графы болды, бірақ ол Бланшаның үлкен әпкесі Модтың 1362 жылы қайтыс болуынан кейін ғана осы атақтардың барлығына ие болды. Кейіннен Гонтқа Ланкастер герцогтығы (екінші құрылысы) берілді. Осы атақтармен байланысты ықпал оны Жоғарғы сот судьясы болуға алып келді. Жан Фруассар Бланшаны (оның өлімінен кейін) «jone et jolie» («жас және әдемі») деп сипаттады. Джеффри Чосер «Ақ» (оның «Герцогиня кітабындағы» орталық тұлға, Бланшадан шабыт алған деп саналады: төменде қараңыз) оны «жарық, жаңа және жанды», оның мойнын «ақ, тегіс, түзу және жалпақ», ал тамағын «ивоардың дөңгелек мұнарасы» деп сипаттады: ол «әдемі де жарқын» және Табиғаттың «сұлулықтың басты үлгісі» болды. Гонт пен Бланш некелері бақытты болған деп кеңінен сенеді, бірақ бұған нақты дәлелдер аз. Бұл болжам Гонттың екі келесі некеге қарамастан Бланшамен бірге жерленуге шешім қабылдағанына және Чосердің өлеңіндегі махаббат, адалдық және қайғы тақырыптарына негізделген сияқты – бұл айналмалы аргумент, өйткені осы тақырыптардың өзінде осы жұптың қарым-қатынасы өлеңнің шабыты ретінде танылған. Бланш пен Гонттың жеті баласы болды, олардың үшеуі нәресте шағында аман қалды.

Өлім және еске алу

Бланша 1368 жылдың 12 қыркүйегінде Стаффордширдегі Тутбери қамалында қайтыс болды, ал оның күйеуі шетелде болған кезде. Жан Фруассар оның шамамен 22 жасында қайтыс болғанын хабарлады. 1373 жылы Фруассар "Le Joli Buisson de Jonece" атты ұзақ поэма жазып, Бланша мен Эноның Филиппасын (Гонттың анасы, ол 1369 жылы қайтыс болды) еске алды. Бланшаның қайтыс болуының жылдық еске алуларының бірінде Джеффри Чосерге, сол кезде жас сквайр және көбінесе танылмаған сарай поэзиясының авторы, оның құрметіне "Герцогиня кітабы" деп аталатын туындыны жазу тапсырылған болуы мүмкін. Чосердің ниеттері ешқашан толық нақтылықпен анықталмаса да, көптеген адамдар поэманың мақсаттарының бірі Джон Гонтқа оның қайтыс болған әйеліне деген қайғысының шамадан тыс екенін түсіндіру және оны жеңуге тырысуға шақыру болғанын сендіреді. (Чосер Гонттың сүйіктісі, оның бірнеше баласының анасы және оның үшінші әйелі болған Кэтрин Суинфордтың қарындасына үйленген.) Поэма ақынның түсі туралы айтады. Орманда серуендеп жүрген ақын қара киім киген рыцарьды кездестіріп, оның қайғысына себепті сұрайды. Бұл рыцарь, мүмкін Гонтты бейнелейді, Бланшаға деген Гонттың ұзақ аза тұтуын көрсететін қорқынышты трагедияны жоқтап жатыр. 1374 жылы, оның өлімінен алты жыл өткен соң, Джон Гонт өзі мен Бланша үшін екі қабір жасауды шебер Генри Йевельге тапсырды. Йевель Томас Вректің көмегімен 1380 жылы Сент-Пол шіркеуінің хорындағы әсем ескерткішті аяқтады, оның құны барлығы 592 фунт стерлингке жетті. Гонт өзі 1399 жылы қайтыс болып, Бланшаның қасына жерленді. Екі мүсіннің оң қолдары біріктірілгені ерекше. 1399 және 1403 жылдар аралығында оған іргелес шағын шіркеу салынды. 5=5. Мод Чаворт 9=9. Артуалық Бланша 13=13. Агнес де Бомон 21=21. Хоуиз де Лондос 23=23. Мод Фитцжон 27=27. Агнес де ла Флеш.