Кіріспе
"Рамсей қағидаты" – 1982 жылы Ұлыбритания салық саласындағы екі маңызды іс бойынша Лордтар палатасының шешіміне берілген қысқаша атау: Ramsay v. IRC (толық атауы – W. T. Ramsay Ltd. v. Inland Revenue Commissioners), Eilbeck (Inspector of Taxes) v. Rawling, сілтемесі – [1982] A. C. 300; IRC v. Burmah Oil Co. Ltd. (толық атауы – Inland Revenue Commissioners v. Burmah Oil Co. Ltd.), сілтемесі – [1982] S. T. C. 30, H. L.(Sc.). Қорыта айтқанда, айтарлықтай капиталдық табысқа ие болған компаниялар капиталдық табыс салығынан жалтару мақсатында күрделі және бір-бірін жоятын мәмілелер жасады, нәтижесінде жасанды капиталдық шығындар туды. Лордтар палатасы мәміледе салықты үнемдеуден басқа коммерциялық мақсаты жоқ, алдын ала келісілген жасанды қадамдар болған жағдайда, мәміленің жалпы нәтижесіне салық салу керек деп шешті. Бұл шешім капиталдық табыс салығымен ғана шектелмейді, ол тікелей салық салудың барлық түрлеріне қолданылады және салық төлеушілердің креативті салық жоспарлау мүмкіндіктерін шектеуде маңызды рөл атқарады.
Ramsay v. IRC, the full name of which is W. T. Ramsay Ltd. v. Inland Revenue Commissioners, Eilbeck (Inspector of Taxes) v. Rawling, and its citation is [1982] A. C. 300. IRC v. Burmah Oil Co. Ltd., the full name of which is Inland Revenue Commissioners v. Burmah Oil Co. Ltd., and its citation is [1982] S. T. C. 30, H. L.(Sc.). In summary, companies that had made substantial capital gains had entered into complex and self cancelling series of transactions that had generated artificial capital losses, for the purpose of avoiding capital gains tax. The House of Lords decided that where a transaction has pre arranged artificial steps that serve no commercial purpose other than to save tax, the proper approach is to tax the effect of the transaction as a whole. The decision is not limited to capital gains tax, but applies to all forms of direct taxation, and is an important restraint on the ability of taxpayers to engage in creative tax planning.
Фактілер (Ramsay v. IRC)
Маңызды фактілер Лорд Уилберфорстың төмендегі цитатасында баяндалған: Даулы екі актив тең сомадағы несиелер болатын, олардың ерекше шарты бар еді: Ramsay Ltd. бір несие бойынша пайыздық мөлшерлемені бір рет төмендетуге құқылы еді, егер екінші несие бойынша пайыздық мөлшерлеме сол мөлшерге артық болса. Ramsay Ltd. осы құқығын пайдаланды, нәтижесінде бір несиенің құны бастапқы құнынан әлдеқайда жоғары, ал екіншісінің құны әлдеқайда төмен болды. Құны өскен несие «қарыз» ретінде салықтан босатылатындай етіп сатылды (б. 251 [2] TCGA 1992: Егер адам басқа біреуге фунт стерлинг немесе басқа валютада борышкер болса, онда [яғни бастапқы] кредиторға немесе оның жеке өкіліне немесе мұрагеріне борышты сатудан ешқандай салық салынатын табыс туындамайды, егер бұл кепілдік бойынша борыш болмаса [132-бапта анықталғандай]), ал құны төмендеген несие шегерілетін капиталдық шығын ретінде қарастырылатын тәрізде сатылды. Аталған операцияның барлық қаржыландыруын қаржы үйі жүзеге асырды, шарттары бойынша ақша бірнеше күн ішінде пайызымен бірге қайта олардың қолына келіп түсуі тиіс еді. Лордтар палатасы «қорғалған қарыз» ережесі бойынша салықтан босату мүмкіндігін қабылдамады. Дегенмен, олардың шешімі одан да кең ауқымды қағидаға негізделген жоқ.
Фактілер (IRC v. Burmah Oil)
Бұл жағдайда Burmah Oil тобы инвестицияны сатудан нақты шығынға ұшырады. Дегенмен, бұл шығын салық төлеу мақсатында есепке жатпайтын еді. Сондықтан компанияның бухгалтерлері мен заңгерлері осы шығынды салықтан шегеруге болатын түрге келтіру үшін жоспар жасады. Олар мұны топ ішіндегі (толыққанды нақты) операциялардың бірнешесін жүзеге асыру арқылы іске асырды, олардың жалпы нәтижесінде бұрын туған шығын топтың еншілес компанияларының бірін тарату кезінде салықтан шегілетін капитал шығынына айналды. Бұл операциялар Burmah Oil компаниясының өз қаражатымен жасалды, демек, Рамсей және Эйлбек істеріндегі қарыз ақшасын қолданып, бұрыннан жоспарланған, танымал "схемалардан" мүлдем өзгеше болды. Төрешілер Рамсей ісінде бұрынғы шешім қабылданбағанда, олар Burmah Oil компаниясының пайдасына және IRC-ге қарсы шешім шығарар еді.
Даму
Соңғы кездегі сот практикасы айналыстық мәмілелерді қарауға және коммерциялық мақсуды жоқ, алдын ала жоспарланған қадамдарды енгізуге тікелей назар аудармай, одан қашықтауға бейімделген. Көптеген салық кеңесшілері Ribeiro PJ-нің [2003] HKCFA 46, 35-тармақтағы төмендегі пікірлерін салықтан қашу істеріндегі заң қолданысы жөніндегі соттардың қазіргі басым көзқарасының авторитеттік тұжырымы ретінде мақұлдап сіңірді: