Кіріспе

Аувернь-Рона-Альп аймағындағы субпрефектура және коммуна, Франция.

Мориак (moʁjak; ) – Францияның оңтүстік-орталық бөлігіндегі Аувернь аймағындағы Кантал департаментіндегі коммуна. Ол Ауриллақтан солтүстік-батысқа қарай теміржолмен орналасқан. Жанар таулық төбеге салынған Мориак қаласында ортағасырлық шіркеу және бұрынғы аббат ғимараттары бар, қазір олар мемлекеттік кеңселер мен тұрғын үйлер ретінде пайдаланылады. Қаланың пайда болуы 6-шы ғасырда негізделген аббатханамен байланысты.

География

Мориак Канталдың солтүстік-батысында, Коррезе және Лимузен департаменттерімен шекараға жақын орналасқан. Мауриак округінің басым бөлігі Сен-Жан арнасымен суға толады, бұл ағын қаланың оңтүстік-батыс жиегімен өтеді және кішкентай Лак-дю-Валь-Сен-Жан суқоймасын толтырып, Дордоньяның маңызды саласы – Оузға құяды. Мориак төбелі жерде жатыр, негізгі елді мекендер шамамен 350–450 метр биіктіктегі аймаққа орналасқан, ал айналасындағы жерлер жанартау етегінде шамамен 760 метрге дейін көтеріледі.

Тарих

Хлодовик I-нің қызы Хильдеберт, Құдай ана Мәриямның қолында нәресте Исаны ұстап, қасында Әулие Петірдің болғанын көргенін айтты. Бұл оны Rieu Mauri өзенінің жағасында, қазір Saint Jean ағысы деп аталатын шағын өзеннің бойында ғибадатхана салуға итермеледі. Кейіннен бұл жер едәуір зиярат орталығы болған Санкт-Петер бенедиктиндік аббаттығына айналды. Аббаттықтың байлығы артуы 11 ғасырда хордан бастап, үлкен роман стиліндегі шіркеу құрылысын бастауға мүмкіндік берді. 12 ғасырда кеме және қоңырау мұнарасы салынды, ал құрылыс 13 ғасырда Мәсіхтің көтерілуімен бейнеленген батыс порталының салынуымен аяқталды. Француз дін соғыстары мен Француз революциясы кезінде қоңырау мұнарасы қирап, 1625 және 1845 жылдары қайта жаңартылды. Екі мұнара 17 ғасырда салынған. Революция кезінде аббаттық таратылып, жерлері жеке-жеке сатылды. Аббаттық ғимараттарының қалдықтары үйлер мен қалалық ғимараттарға енгізілді. Бұл қалдықтардың көп бөлігі, соның ішінде шаптерхаус 1984 жылы қала әкімдігі сатып алып, Мәдениет министрлігінің көмегімен қалпына келтірді. Қала революциялық кезеңде Доминикан орденінің үшінші дәрежелі мүшесі Кэтрин Жарридж (1754–1836) атты әйелдің қайырымдылық қызметімен танымал болды. Ол әсіресе 1790 жылғы Діни қызметкерлердің азаматтық конституциясында көрініс тапқан шіркеутің мемлекеттік бақылауына келіспейтін, қарсылық білдірген дін қызметкерлерін жасырумен белгілі болды. Ол шіркеумен тығыз байланысты болды және 1996 жылы Иоанн Павел II папасы оны мақұлданды. Қазіргі таңда Нотр-Дам-де-Миракль деп аталатын шіркеу 1921 жылы Бенедикт XV папасының кезінде базилика мәртебесіне ие болды және қазір Францияда осындай мәртебеге ие 167 шіркеудің бірі болып табылады. Бұл орын әлі де зиярат етуге танымал, ал оның әсем жиһаздары мен безендірулері көптеген адамдардың қызығушылығын тудырады.

Әкімшілік

Мориак – субпрефекттің резиденциясы және бірінші инстанция соты мен коммуналдық колледж орналасқан қала. Қазіргі әкім орталық-оңшыл «Халық қозғалысы үшін одақ» партиясының мүшесі.

Халық саны

Бұл аймақтың тұрғындары француз тілінде Mauriacois деп аталады.

Мәдениет және тіл

Мавриака аймағы окситан тілінің ауверньат диалектісінің орталығы болып табылады, оны шамамен 1,5 миллион адам қолданады, көбінесе Пю-де-Дом және Кантал департаменттерінде. Тұрғындардың барлығы француз тілінде сөйлесе де, ауверньат тілі көптеген отбасыларда ана тілі болып саналады және кейбір тұрғындар оны күнделікті өмірде, сондай-ақ қоғамдық орындарда қолданады. Оның сөздік қоры, грамматикасы және дыбысталу ерекшеліктері француз тілінде сөйлеуге де әсер етеді. "Мауриак" деген жер атауы екі тілде де бірдей жазылса да, ауверньат тілінде "Мория" деп айтылады.

Экономика

Мориак – ауданның негізгі базар қаласы және сауда орталығы. Ол Дордонь аңғары мен Кантал тауларына, әсіресе Пю Мариге жақын болғандықтан, әлі де паломниктерді және туристерді тартады. Мориак және оның көршілес коммуналарының аймағы Салерс аймағы деп аталады және осы атаумен таныстырылады. Ол сүт өнімдері өнеркәсібімен, әсіресе Салерс және Кантал сырларымен мәшһүр. Мориак маңында мәрмәр кен орындары бар.

Үлкен ғимараттар

Мауриакта көптеген ортағасырлық және ерте заманауи ғимараттар бар, олардың көпшілігі тарихи орталығында, базилика шіркеуі мен бұрынғы аббат орнының жанында шоғырланған. Бұл ғимараттар қаладағы туристердің басты қызығушылығын тудырады.

Роман стиліне тән Нотр-Дам-де-Миракль базиликасы

Роман стилінің жергілікті Аувергнат нұсқасында салынған әдемі ғимарат. Ол әсіресе өрнектелген батыс порталы және 18 ғасырға тән барокко жиһаздарының жинағымен көзге түседі.

Қасиетті Петір аббатханасының қалдықтары

Аббатхана 12 ғасырда бұрынғы Каролингтер монастырының орнына салынды, ал ол монастырь Меркурийге арналған ескі пұтхана орнында тұрғызылған болатын. Ең маңызды қалдықтар, оның ішінде шаптерхаус, қазір муниципалитеттің меншігінде.

Бұрынғы иезуит колледжі

1563 жылдан кейін Клермон епискобы Гийом Дюпраттың өсиетімен салынған және 18 ғасырда қайта жаңартылған колледжде әсем портал және айқын алтабы бар барокко стиліндегі шіркеу бар. Қазіргі таңда ғимарат жергілікті лицейге тиесілі.

Орцет қонақ үйі

18 ғасырда жергілікті салық жинаушы Габриэль де Вигер д'Орсет салған, сондай-ақ қайта жаңартылған 15 ғасырлық мұнарасы бар бұл үйдің ішінде ауада ойналатын ойындарды бейнелейтін екі үлкен Аубуссон тоқымасы орналасқан. Қазіргі таңда ол аудандық әкімшіліктің бас кеңсесі.