Карло Сфорца: итальяндық дипломат, саясаткер, фашизмге қарсы күрескен. Милан герцогтары Сфорца әулетінің тарихы, өмірбаяны мен мұрагерлігі туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық дипломат және саясаткер (1872–1952)
Italian diplomat and politician (1872–1952)
Граф Карло Сфорца (24 қаңтар 1872 – 4 қыркүйек 1952) – итальяндық дипломат және фашизмге қарсы саясаткер.
Count Carlo Sforza (24 January 1872 – 4 September 1952) was an Italian diplomat and anti fascist politician.
Өмір және мансап
Сфорца Луккада дүниеге келген, Монтиньозо, Тосканадан шыққан мұрағатшы және танымал тарихшы граф Джованни Сфорцаның (1846-1922) және бай жібек саудагерлері отбасында туған Элизабетта Пьерантонидің екінші ұлы. Оның әкесі XV және XVI ғасырларда Милан герцогтығын билеген Сфорца әулетінің тарланған тармағы Кастель-Сан-Джованни графтарының ұрпағы болды. 1936 жылы ағасы қайтыс болғаннан кейін Карло 1910 жылы әкесіне берілген граф титулын мұраға алды. Граф ежелгі Сфорца әулетінің мүшесі, Милан герцогтары тармағының ұрпағы, Паллавичини отбасымен және Медичи мен Орсини сияқты басқа итальяндық отбасылармен байланысты болды. Оның әйелі Валентина Эрремболь де Дюзеле (1875-1969) Бельгияның ескі және ақсүйек отбасынан шыққан. Пиза университетінің құқық факультетін бітіргеннен кейін Сфорца 1896 жылы дипломатиялық қызметке қабылданды. Ол Каирде (1896) және Парижде (1897) консулдық атташе, содан кейін Константинопольде (1901) және Пекинде консулдық хатшы болып қызмет етті. 1905 жылы Бухарестте іскерлік міндеттерді орындады, бірақ дипломатиялық инцидент оны сол жылдың желтоқсан айында отставкаға кетуге мәжбүр етті. Дегенмен, ол Альгесирас конференциясына итальяндық делегат, маркиз Эмилио Висконти Венестаның жеке хатшысы ретінде жіберілді. Висконти Венестаның ұсынысы оған Мадридте бірінші хатшы лауазымын (1906-1907) иеленуге мүмкіндік берді, содан кейін ол Константинопольге (1908-1909) іскерлік өкіл ретінде жіберілді, онда ол Жас түрк революциясына куә болды. 1909 жылы Лондондағы елшілік кеңесшісі болды, содан кейін Фортис кабинетінде Италияның сыртқы істер министрінің кабинет хатшысы ретінде бірнеше ай үкіметтік тәжірибе алды. 1911 жылдан 1915 жылға дейін Пекинге қайта жіберілді, онда ол Қытай империясының құлауына куә болды және жаңа қытай билігімен Тяньцзиньдегі итальяндық концессияның мәртебесін қайта келістірді. Сфорца Италияның Бірінші дүниежүзілік соғысқа одақтастар тарапынан араласуын жақтады. 1915-1919 жылдары Сербияның эмиграциядағы үкіметінің Корфудағы елшісі болып тағайындалды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Джованни Джолитти басшылығымен Италияның сыртқы істер министрі болды. 1921 жылы Сфорца маңызды Фьюме портын еркін қала ретінде мойындаған Рапалло шартына қол қою арқылы ұлтшыл оңшыл күштерді ренжітті. Сыртқы істер министрі ретінде ол Фьюмедегі ақын Габриэле Д'Аннунцио бастаған протофашистік қақтығысты тоқтатуға ықпал етті. 1921 жылғы 4 шілдеде Джолитти кабинетінің құлауына дейін сыртқы істер министрі қызметін атқарды. Сфорца 1922 жылдың ақпан айында Францияда елші болып тағайындалды, бірақ Бенито Муссолини билікке келгеннен кейін 31 қазанда тоғыз айдан кейін отставкаға кетті. 1926 жылы елден қуылғанға дейін Сенатта антифашистік оппозицияны басқарды. Әйелінің туған елі Бельгияда эмиграцияда тұрып, Сфорца «Еуропалық диктатуралар, қазіргі Италия немесе Еуропа синтезі» атты кітаптарды, сондай-ақ фашистік идеологияны талдаған және Англия, Франция және басқа елдердегі оның көптеген жақтастарына және «бейтараптарға» қарсы мақалалар жариялады. 1937 жылы Францияда «Giustizia e Libertà» қозғалысының (марксистік емес солшыл) көшбасшысы Карло Росселлинің қазасынан кейін граф Сфорца эмиграциядағы итальяндық антифашизмінің де-факто көшбасшысы болды. Сфорца 1940 жылдың маусымына дейін Бельгия мен Францияда тұрды, содан кейін Германия басып алғаннан кейін Англияға көшіп, кейін АҚШ-қа барды, онда антифашистік Маццини қоғамына қосылды. 1942 жылдың тамызында Уругвайдың Монтевидео қаласында өткен итальяндық-американдық конгресске қатысып, Атлант хартасы аясында итальяндық либералды-демократиялық республика құру үшін сегіз тармақты күн тәртібін ұсынды. Конференция Сфорцаның күн тәртібін мақұлдады және оны «италиялық антифашистердің рухани жетекшісі» деп жариялады. 1943 жылдың қыркүйегінде капитуляциядан кейін ол елге оралды және 1944 жылдың маусымында Иваное Бономидің уақытша антифашистік үкіметке қосылу туралы ұсынысын қабылдады. 1946 жылы Сфорца Италия Республикалық партиясына мүше болды. Сыртқы істер министрі (1947-1951) ретінде ол Еуропалық қалпына келтіру бағдарламасын және Триест мәселесін шешуді қолдады. Италияның Еуропалық саясатының ынталы жақтасы және жасаушыларының бірі болды және Де Гасперимен бірге Италияны Еуропа Кеңесіне енгізді. 1951 жылғы 18 сәуірде ол Еуропалық көмір және болат қауымдастығын құру туралы шартқа қол қойды, осылайша Италияны құрылтайшы мүшелердің бірі етті. Граф Карло Сфорца 1952 жылы Римде қайтыс болды.
Sforza was born at Lucca, the second son of Count Giovanni Sforza (1846 1922), an archivist and noted historian from Montignoso, Tuscany, and Elisabetta Pierantoni, born in a family of rich silk merchants. His father was a descendant of the Counts of Castel San Giovanni, an illegitimate branch of the House of Sforza who had ruled the Duchy of Milan in the fifteenth and sixteenth centuries. At the death of his older brother in 1936, Carlo inherited the hereditary title of Count granted to their father in 1910. The Count was a member of the ancient Sforza dynasty, descendant from a branch of the Dukes of Milan, and related to the Pallavicini family as well as other Italian families such as the Medici and Orsini. His wife Valentina Errembault de Dudzeele (1875 1969) was from an old and noble Belgian family. After graduating in law from the University of Pisa, Sforza entered the diplomatic service in 1896. He served as consular attaché in Cairo (1896) and Paris (1897), then as consular secretary in Constantinople (1901) and Beijing. He was then appointed chargé d'affaires in Bucharest in 1905, but a diplomatic incident caused him to resign in December of the same year. Nevertheless, he was sent as private secretary of Marquis Emilio Visconti Venosta, the Italian delegate to the Algeciras Conference. Visconti Venosta's recommendation earned him the post of first secretary of legation in Madrid (1906 1907), before being sent as chargé d'affaires in Constantinople (1908 1909) where he witnessed the Young Turk Revolution. Counsellor of Embassy at London in 1909, he then made his first experience of government as cabinet secretary of the Italian foreign minister for some months in the Fortis cabinet. From 1911 to 1915, he was sent back to Beijing where he witnessed the collapse of the Chinese Empire and renegotiated the statute of the Italian concession of Tientsin with the new Chinese authorities. Sforza was in favour of an Italian intervention in the First World War on the side of the Allies. From 1915 to 1919, he was sent as ambassador in Corfu to the exiled Serbian government. After the First World War he became Italian foreign minister under Giovanni Giolitti. In 1921 Sforza upset nationalist right wing forces by signing the Rapallo Treaty which recognised the important port of Fiume as a free city. As minister of Foreign Affairs he was instrumental in breaking the proto fascist feud led by poet Gabriele D'Annunzio in Fiume. He remained foreign minister until the fall of the Giolitti cabinet on 4 July 1921. Sforza was appointed ambassador to France in February 1922 but resigned from office nine months later on 31 October after Benito Mussolini had gained power. He led the anti fascist opposition in the Senate until being forced into exile in 1926. While living in exile in Belgium, the native country of his wife, Sforza published the books, European Dictatorships, Contemporary Italy, or Synthesis of Europe, as well as many articles where he analysed the fascist ideology and attacked its many well wishers as well as different "appeasers" in England, France and elsewhere. After the murder in France in 1937 of Carlo Rosselli, leader of the Giustizia e Libertà movement (non marxist left), Count Sforza became the de facto leader of Italian antifascism in exile. Sforza lived in Belgium and France until the German occupation in June 1940. He then settled in England where he lived until moving on to the United States, where he joined the antifascist Mazzini Society. Attending the Italian American Congress in Montevideo, Uruguay, in August 1942, he presented an eight point agenda for establishment of an Italian liberal democratic republic within the Atlantic Charter. The conference approved Sforza's agenda and acclaimed him "spiritual head of the Italian antifascists." After the surrender in September 1943, he returned to his country and in June 1944 he accepted the offer of Ivanoe Bonomi to join his provisional antifascist government. Sforza in 1946 became a member of the Italian Republican Party. As foreign minister (1947–1951) he supported the European Recovery Program and the settlement of Trieste. He was a convinced advocate and one of the designers of Italy's pro European policy and with De Gasperi he led Italy into the Council of Europe. On 18 April 1951 he signed the Treaty instituting the European Coal and Steel Community, making Italy one of the founder members. Count Carlo Sforza died in Rome in 1952.
Отбасы
1911 жылы 4 наурызда Венада Сфорца бельгиялық аристократ, графша Валентина Эремболь де Дюзеле д'Оррр (Берн, 4 наурыз 1875 – Рим, 31 қаңтар 1969) атты әйелге үйленді. Оның әкесі, граф Гастон (1847–1929) Константинопольде, кейін Венада Бельгияның елшісі болған. Ал оның ағасы, граф Гастон Эремболь де Дюзеле 1920 жылы Черногорияның принці Мирконың жесіріне, Италия королінің күйеу інісіне үйленді. Графша Валентина бала кезінде анасының үй қызметшісінің егіз ұлдарымен бірге тәрбиеленді. Олардың әкесінің заңсыз ұлдары екендігі туралы әңгіме тарады, және олардың бірі Тинтиннің авторы Гержеге әке болды. Сфорца мен оның әйелінен Фьяметта (Пекин, 3 қазан 1914 – 2002) атты қызы дүниеге келді, ол Хауард Скоттқа ("екі католик емес, кедей ағылшынның ажырасқан әкесіне") тұрмысқа шықты, сондай-ақ граф Сфорца Галеаццо (Сфорзино) Сфорца (Корфу, 6 қыркүйек 1916 – Страсбург, 28 желтоқсан 1977) атты ұлы болды. Ол суретші, бір кезде аргентиналық суретші Леонор Финидің сүйіктісі болды, кейіннен Еуропа Кеңесінің Бас хатшысының орынбасары қызметін атқарды (1968–1978). Ол алдымен Коррин Саймонға (1927–2011), содан кейін Анна Шпехнерге үйленді, бірақ ұлы болмады. Оның өлімінен кейін граф атағы туысына өтті. Карло Сфорца Константи Желенскийдің биологиялық әкесі болды деген де болжам бар.
On 4 March 1911 in Vienna, Sforza married a Belgian aristocrat, Countess Valentine Errembault de Dudzeele et d'Orroir (Bern 4 March 1875 – Rome, 31 January 1969), whose father, Count Gaston (1847 1929), was Belgian ambassador to Constantinople and later to Vienna, and whose brother, Count Gaston Errembault de Dudzeele, would marry in 1920 the widow of Prince Mirko of Montenegro, himself a brother in law of the King of Italy. As a child, Countess Valentina had been educated with the twin sons of a chambermaid of her mother: they were rumored to be the illegitimate sons of her father and one of them would become the father of Hergé, creator of Tintin. Sforza and his wife had a daughter, Fiammetta (Beijing 3 October 1914 – 2002), who married Howard Scott ("a divorced father of two non Catholic and penniless Englishman"), and a son, Count Sforza Galeazzo («Sforzino») Sforza (Corfu 6 September 1916 – Strasbourg 28 December 1977), a sculptor, for a time the lover of Argentine painter Leonor Fini, and later Deputy Secretary General of the Council of Europe (1968 1978). The latter first married Corinne Simon (1927 2011) and then Anne Spehner, but did not leave a son and at his death the title of Count passed to a cousin. Carlo Sforza was also the alleged biological father of Konstanty Jeleński.