Кіріспе
Чероки фольклорының аңыздық тұлғасы – Цуль Калу (қиық көзді немесе еңкейген алып), сондай-ақ Чероки шайтаны деп белгілі, ол Чероки мифологиясында "аңшылықтың ұлы иесі" рөлін атқарады және осы ретпен аңшылық обрядтары мен дәстүрлерінде жиі шақырылады.
Tsul 'Kalu (the slant eyed or sloping giant), also known as the Cherokee Devil, is a legendary figure of Cherokee mythology that plays the role of "the great lord of the game," and as such is frequently invoked in hunting rites and rituals.
Атаудың этимологиясы
Бұл ертегі – ең танымал чероки аңыздарының бірі және 1823 жылдан бастап еуропалықтар оны жазған, көбінесе «Tuli cula» деп атап көрсеткен. «Цул’Калу» есімі сөзбе-сөз «олардың қисайған/еңкейген» дегенді білдіреді, бұл оның көздеріне қатысты деп түсіндіріледі, бірақ «көз» сөзі (акта, көпше түрі – дикта) оның құрамына кірмейді. Көпше түрінде ол сонымен қатар алыс батыстағы дәстүрлі алыптар тайпасының атауы болып табылады.
Жергілікті номенклатурада
Ол Цунегун'и деген жерде мекендейді дейді. Цул және Цунь сөздері және олардың түр-түрлері Оңтүстік-Шығыс АҚШ-тағы, әсіресе Батыс Солтүстік Каролина және Шығыс Теннессидегі көптеген чероки жер-су атауларында кездеседі. Tsul`kälû' Tsunegûñ'yï – Солтүстік Каролина штатының Джексон округіне қарасты Танасее Балд тауының беткейіндегі, Хейвуд, Джексон және Трансильвания округтерінің шекарасы түйіскен жотадағы жер. Осы жерді өз резиденциясы үшін тазалаған Цул Калу болды деп есептеледі. Еуропалықтар кейде бұл атауды Ютакулла деп бұрмалайды; соның салдарынан бұл аймақ "Ютакулла ескі далалары" деп те аталады. Жақын жерде "Ютакулла тасы" деп аталатын үлкен сабын тас тас бар, ол ерекше сызықтармен және өрнектермен жабылған. Осы белгілерді алып таудан төменгі өзенге секірген кезде жасаған деседі. Цуль 'Калумен байланысты тағы бір жер, Цула'синунь'и (сөзбе-сөз "аяқ іздері бар жер") Солтүстік Каролина штатының Суэйн округіне қарасты Тюкасиги өзенінде, Дип-Крик өзенінен шамамен бір шақырым жоғары орналасқан. Теміржол салу кезінде қиратылған жартастан алыптың және еліктердің іздері табылған.
Танымал мәдениет
Цул 'Калу "Сырлы сенбілер" сериясының "Цул 'Калуның оралуы" эпизодында пайда болады. Ол Саботттардың үйіне жақын жердегі қираған орындарда пайда болып, Зактың таяғына қол жеткізу үшін Саботттарға шабуыл жасайды. Сондай-ақ, ол Соломон "Док" Саботтың бетіне жарақат салғандықтан, бір көзін жоғалтуына себепкер болды. Цул 'Калу кейінірек "Және жауларың жақынырақ" эпизодында Аргосттан Закті құтқарып, Док, Фиск және Комодо көмектеседі. "World of Warcraft" онлайн ойынында Цул 'Калу "Солтүстік Штраглторн" аймағында алып ақ горилла ретінде пайда болады. "Жер рухы" деп те аталады, ол шабуылданбаса бейтарап және аңшылар оның ерекше сыртқы түрі үшін оны жиі қолға алады. Рик Риорданның "Жоғалған батыр" кітабында Цул 'Калу туралы Пайпер Маклиннің әкесі Тристан Маклин, Джейсон Грейс пен Лео Валдез оны Энцеладтан – Тристан Маклиннің чероки мифологиясы арқылы көретін алп монстрден құтқарып алғаннан кейін айтады: "Ал алпауыт, Цул'калу, отты дем алады" (472-бет). "Жұрт сотында" фильмінде Цул 'Калу Джудакулла ретінде бейнеленген, ол Солтүстік Каролинаның батыс Аппалаки тауларында жас әйелді, оның бауырын және шағын достар тобын қорқытатын қанағатсыз жаратылыс. Джудакулла тасы фильмнің прологында чероки халқының мәңгілікке арналған ескертуі ретінде де көрсетіледі. "In The Devil's Courthouse" фильмі 2011 жылы Солтүстік Каролинадағы Brain Juice Productions компаниясымен шығарылды. Цул 'Калу "Тау монстрларының" үшінші маусымының финалында пайда болды және төртінші маусымда еске алынды, онда ол серияда үш эпизодқа арналған екінші монстр болды (біріншісі – Yahoo және Grassman). Цул'Калу Джереми Робинсонның "Flux" романындағы басты қарсыласы болып табылады. Бұл нұсқада ол Нефилим ретінде бейнеленген, аяусыз аңшы ретінде сипатталған және кітаптың басты кейіпкері Оуэн Чейз бен оның одақтастарын аяусыз қуалайды.
In the film, "In The Devil's Courthouse," Tsul 'Kalu is referenced as Judaculla and is a ravenous creature that terrorizes a young woman, her brother, and a small group of friends in the Appalachian Mountains of Western North Carolina. Judaculla Rock is also referenced in the prologue of the film as a warning left by the Cherokee for all to see for eternity. "In The Devil's Courthouse" was released in 2011 by Brain Juice Productions of North Carolina. The Tsul 'Kalu appeared in the season finale of Mountain Monsters third season, and is mentioned in the fourth season, where it’s the second monster of the series to be a subject in three episodes, the first being the Yahoo and the Grassman. Tsul'Kalu appears as the main antagonist in the novel "Flux" by Jeremy Robinson. This version is portrayed as a Nephilim and described as a merciless hunter and ruthlessly pursues the book’s main protagonist, Owen Chase and his allies.