Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Инуит мифологиясының тұжырымдамасы – бірнеше инуиттер арасында кездесетін (біраз алуан түрлі) сенім.
Concept of inuit mythology
a (somewhat diverse) belief held among several Inuit
Инуит дінінде Силап Инуа («рух иесі», ᓯᓚᑉ ᐃᓄᐊ) немесе Сила («тыныс, рух», ᓯᓪᓚ) (Инупиак: siḷam iñua) – маннаға немесе эфирге ұқсас, барлық нәрсенің негізгі құрауы; ол сонымен қатар өмірдің тынысы және кез келген қозғалыс немесе өзгеріс үшін қозғалыс тәсілі. Силла адам өміріндегі барлық оқиғаларды бақылайды деп сенген.
In Inuit religion, Silap Inua ('possessor of spirit', ᓯᓚᑉ ᐃᓄᐊ) or Sila ('breath, spirit', ᓯᓪᓚ) (Iñupiaq: siḷam iñua) is similar to mana or ether, the primary component of everything that exists; it is also the breath of life and the method of locomotion for any movement or change. Silla was believed to control everything that goes on in one's life.
Сипаттама
Силла – аспан, жел және ауа райының рухы. Ол еркек ретінде танылса да, ешқашан бейнеленбеген және формасыз деп есептеледі. Силла кейіпкер болып табылатын мифтер өте сирек, себебі оның көптеген жеке ерекшеліктері жоқ деп саналады. Ол сондай-ақ индуистік Параматман идеясына немесе Эмерсонның Ұлы Жан туралы идеясына ұқсас ұғымды білдіреді: Силла – жанның құрамына кіретін негізгі зат деп есептеледі. Христиан миссионерлерінің айырмашылығы, олар Нанук – полярлық аю рухын инуиттердің жоғарғы құдайы ретінде қарастырған, Силла осы рөлге жақынрақ. Дегенмен, Силланың зұлым жағы да бар: ол балаларды ойын ойнап жүрген жерінен алып, тундраға қарай жоғалтып жібереді, олар енді көрінбейді. Инуиттердің көптеген мәдениеттерінде «silap inua / sila», «hillap inua / hilla» (инуиттер арасында), «siḷam iñua» (инупиақтар арасында), «ellam yua / ella» (юпиктер арасында) терминдері әртүрлілікпен қолданылады. Көп жағдайда ол «космос», «ақыл-ой», «ауа райы», «аспан», «әлем» деген мағынаны білдіреді: бұл логос туралы ежелгі грек философтарының идеяларымен сәйкес болуы мүмкін. Эскимос халықтары арасындағы шамандық, инуиттік мәдениеттер сияқты, әртүрлі құбылыс болды. Мыс инуиттері арасында шамандар өз күштерін осы «Желдің иесінен» алады деп сенді, сондықтан олардың көмекші рухтары да «silap inue» деп аталды. Сиреники эскимо тілінде бұл сөз «әлем», «сыртқы әлем», «космос», «бос кеңістік» немесе «ауа райы» мағыналарын білдіреді.
Silla is a spirit of the sky, the wind, and the weather. Though identified as male, he is never depicted, and thought to be formless. There are very few myths in which Silla is a character, because he is not thought to have many personality characteristics. He also represents a concept somewhat akin to the Hindu idea of Paramatman, or Emerson’s idea of the great Over soul: Silla is also believed to be the substance which souls are made of. Contrary to the Christian missionaries who have identified Nanook the polar bear spirit as the supreme deity of the Inuit, Silla is much closer to this role. However Silla also has a somewhat malevolent aspect: he is known to lure children away from their play off into the tundra, never to be seen again. Among the many various Inuit cultures, term silap inua / sila, hillap inua / hilla (among Inuit), siḷam iñua (among Inupiaq), ellam yua / ella (among Yup'ik) is used with some diversity. In many instances it refers “outer space”, “intellect”, “weather”, “sky”, “universe”: there may be some correspondence with the presocratic concept of logos. Shamanhood among Eskimo peoples was a diverse phenomenon, just like the various Inuit cultures themselves. Among Copper Inuit, shamans were believed to obtain their power from this “Wind Indweller”, thus even their helping spirits were termed as silap inue. In Sireniki Eskimo language, the word has meanings 'universe', 'outer world', 'space', 'free space', or 'weather'.
Тарих
Антропологтардың түсіндірмелеріне сәйкес, Силла – ең ежелгі инуит құдайларының бірі, бірақ соңғы мың жылда Седна (теңіз жануарларының құдайы) және Карибу анасы (карибудың құдайы) оны ығыстырып, инуиттердің басты тамақ көзіне айналғандықтан, олардың мәні артып кетті. Антропологтар бұл құдайға байланысты сенімнің кең таралуына байланысты оның өте ерте заманнан келе жатқанын айтады.
According to the interpretations of anthropologists, Silla is one of the oldest Inuit deities, but was recently (in the last thousand years) supplanted by Sedna, (the goddess of sea mammals) and the Caribou Mother (the goddess of caribou) when these became the major food sources of the Inuit. Anthropologists believe that the belief is extremely old because of the widespread nature of this deity.