Америкалық үнділер мифологиясы
-
Соқырқұс - Америка жұрттарының аңызы
Күнбатыс солтүстік американдық халықтарының аңыздағы құсы – нұрлы дауыл құсы. Күшті, қасиетті жаратылыс, өнерде жиі кездеседі. Аңыз бен криптид ретінде танымал.
-
Күн мен Ай туралы инуит аңызы
Инuit мифологиясы: Күн мен Айдың қызықты аңызы. Аға мен қарындас бір-бірін қуалап, аспандағы қозғалысын түсіндіреді. Айдың сұр түсінің себебі де аңызбен байланысты.
-
Иннуит теңіз құдайы Седнаның аңызы
Инуит мифологиясы: Теңіз құдайы Седна туралы аңыз, теңіз жануарларының анасы, әйелдік күштің символы. Астыртқы әлемді билейтін құдайша.
-
Инуит мифологиясындағы Сіла: Әлемнің руы мен күші
Инуит мифологиясы: Сіла – өмірдің тынысы, барлық нәрсенің негізгі құралы. Көшпелі рух, ауа райы мен өмірді бақылайды. Құдай емес, формасыз күш.
-
Қоңыр мүйізді жылан: Мифтер мен мәдениеттердегі бейнесі
Мифологиялық жылан: әртүрлі мәдениеттердегі су, жаңарту, нөсер мен оқиғалармен байланысты мифологиялық бейне. Оңтүстік-Шығыс өңірінде кең таралған.
-
Көкопелли: Американдық үндістердің құнарлылық құдайы
Көкөпелли – американдық индейлердің өнімділік құдайы, музыка, шаруашылық және бала туумен байланысты. Аңыз бойынша, ол балаларды әйелдерге таратады.
-
Хопи мифологиясы және әңгімелері
Құдайлар, мифтер, дәстүрлер: Хопи тайпасының ежелгі мифологиясы туралы мақала. Әр ауылдың өзіндік нұсқалары бар, бірақ түбіртектері ортақ.
-
Иннуит мифологиясындағы Адеттер жөніндегі әңгімелер
Иннуит мифологиясы: Адет – адам денесі, иттің аяқтары бар мифтік жаратылыс. Ертегілерде адамдармен қақтығысы, тез жүруі айтылады.
-
Солтүстік-Батыс жағалауы халықтарының мифологиясы: Тсимшиан мифтері
Цимшиан мифологиясы – Канада мен АҚШ халықтарының ежелгі сенімдері. Әңгімелер жануар рухтары, жер мен адамдардың пайда болу тарихын қамтиды.
-
Ирокез халқының әңгімелері мен мифтері
Ирокездердің халық мүхиттері: құпия мифтер, құру туралы әңгімелер, дәстүрлі уәзірлер мен ауызша тарих. Ирокез конфедерациясы туралы біліңіз!
-
Навахо жаратылыс мифі және төрт әлемнің тарихы
Навахо мифологиясы: әуелгі әлемнің пайда болуы, қасиетті желдің ролі, төрт бағыттың маңызы. Навахо өмірі мен рәсімдерінің негізі.
-
Ленапе халқының мифологиясы
Ленапе мифологиясы: жасалу алдындағы бос кеңістік, құдай Кишеламаканк түсінен жер мен жаратылысты жаратқанды айтады. Ежелгі нанымдар туралы біліңіз!
-
Салишан халықтарының ауыз әдебиеті
Салишан ауыз шебері: Канада мен АҚШ-тың ежелгі халықтарының мифтері, тарихы, әңгімелері. Антрополог Франц Боас зерттеулері. Мәдени мұра.
-
Нуу-чах-нульт халықтарының ауыз шежіресі және мифологиясы
Нұу-чах-нульт мифологиясы – Британдық Колумбиядағы жергілікті халықтың ауызша тарихы. Құдайлар, қаһармандар, және әйгілі аңыздар туралы біліңіз.
-
Лакота мифологиясы және жұмбақтары
Лакота мифологиясы: құдай Инан, Ұлы Жұмбақ Вакан Танка және Хаң туралы қасиетті әңгімелер. Жердің пайда болуы, құдіреттердің құрбаны туралы біліңіз.
-
Лакота мифологиясындағы Өрмекші Алакөз және мәдени қаһарман
Лакота мифологиясындағы Өрмекші Иктоми – ақылды, әсте әртүрлі бейнелерге енетін мәдени қаһарман. Аңыз, өрмек құдайы, халықтық наным.
-
Ұңқчежила: Лакота мифологиясының жылан тәрізді құбыжығы
Лакота мифологиясындағы Ұнк Чекула – түсініксіз жоғалуларға және өлімге жауапты жылан тәрізді құбылыс. Сипаттамасы, қасиеттері туралы біліңіз.
-
Қарақаруылдар мифологиясы және әлемтануы
Қарақасқа тайпасы – Монтана және Альбертада тұратын индейлер. Мифологияда Күн (Nah too si) – жаратушы, әлемнің бастауы. Тарихы мен мәдениеті туралы біліңіз.
-
Пауни тайпасының мифтері мен космологиясы
Пауни тайпасының мифтері: Атира, Тиравахат құдайлары, жұлдызтар, аңдар, өмір салты, діни рәсімдер туралы аңыз бен сенімдер. Қазақша мақала.
-
Абенаки тайпасының мифологиясы
Абенаки тайпасының мифологиясы: құдай Gici Niwaskw, әлем жаратылысы, Tolba тасбақа туралы аңыз. Америка үндістерінің діни нанымдары туралы біліңіз.
-
Кваквакаʼвакв халықтарының рухани сенімдері
Квакиутль үміттері: ежелгі мифология, дәстүрлер мен рухани сенімдер. Британдық Колумбияның жергілікті халықтарының мәдениеті туралы ақпарат.
-
Канада және Алясканың жергілікті халықтарының діні
Канада мен Алясканың халықтық діні: Хайда мифологиясы табиғатқа, маусымдарға негізделген, жанды жаратушыларға (Sǥā'na qeda) толы ежелгі наным жүйесі.
-
Солтүстік Америка Ұлттық Мифологиясы
Американың жергілікті халықтарының мифологиясы: табиғатпен байланыс, жануарларға сенім, және Ұлы Рух туралы әңгімелер. Дәстүрлі нанымдар мен мәдениеттер.
-
Рулық белгілер және тайпалық нышандар
Тотем – рух, нысан немесе әлеуметтік топтың (отбасы, тайпа) символы. Мағынасы, тарихы, түрлі мәдениеттердегі ұқсас түсініктер туралы біліңіз.
-
Нанабожо әжесі Нокомис туралы
Нокомис – Оджибве мифологиясындағы Нанабожоның әжесі, Лонгфелло поэмасындағы Хиаватаның анасы. Айдан туған, маңызды кейіпкер туралы біліңіз!
-
Тлинкит аңыздағы түрленуші жаратылыстар
Тлингит аңыздарындағы Кóoshdaa káa – адам мен су құтырмығына айналатын мифтік жаратылыстар. Бұл жаратылыстар туралы халық мүхитындағы аңыз-ертегілерде айтылады.
-
Инуит мифологиясындағы түрленуші жаратылыстар – Ижирайттар
Инуит мифологиясындағы өзгергіш жаратылыс – ижирак. Балаларды қағып алып, адастырады, бірақ инуксуктар оларға жол табуға көмектеседі. Көздері әрқашан қызыл!
-
Инуит мәдениетіндегі рухани көшбасшылар (Inuit mädeniyetindegi ruhani köshbasshylar)
Инуит мәдениетіндегі рухани көшбасшы – аңақкуқ туралы біліңіз. Олардың рөлі, қалай аңақкуқ болуға болады, әйелдердің қатысуы туралы ақпарат.
-
"Skookum" сөзінің мағынасы мен тарихы
Скукум – Чинук жаргонының сөзі, «күшті», «батыр», «үлкен» мағыналарын білдіреді. Солтүстік-батыс АҚШ тарихында қолданылған.
-
Солтүстік халықтарының аңыздағы батыры Кивиук
Казах: Кивиук – арктикалық аңыздағы батыр, мәңгі саяхатшы. Оның ерліктері, құдайлармен күресі, қасіреттері туралы біліңіз.
-
Оджибве аңыздағы ақтөбел/қоян спиріті
Нанабожо – аңшылар мифологиясындағы қулықшы, маңызды кейіпкер. Көбінесе қоян түрінде бейнеленеді, әңгімелерде әлем жаратылуы туралы айтады.
-
Сиу халқының қасиетті клоундары және Хопи мифологиясының әзілкештері
Сиу халқының қасиетті клоундары – хейокалар туралы біліңіз. Олардың рөлі, көріністері, және осы мәдениеттегі маңыздылығы туралы ақпарат.
-
Глоскап: Солтүстік Америка Ұлттарының Аңызы
Глооскап – легендарлық Wabanaki халықтарының кейіпкері (Канада, АҚШ). Жаратқан, батыр, жақсылық күші. Мифтер, дәстүрлер туралы аңыз.
-
Радугалы қарға: құрбандық және өзіне құрбан ету туралы аңыз
Радужный Ворон: миф, приписываемый Ленапе, но опровергнутый музеем. История, вероятно, происходит из чероки, а не из традиционной культуры Ленапе.🔍📚
-
Әмәлә: Әлемді ұстаған алып және мифтік батыр
Амала – Тсимшиан, Насс, Скидегейт, және басқа да тайпалар мифологиясындағы әлемді тіреген алып. Әлемді ұстап тұрады, құстың майымен күтім керек. Әлемнің соңы туралы аңыз.
-
Legendary creatures of the Argentine Northwest region
-
Миссия Индейлерінің Мифологиялық Тұлғасы - Чинигчиних
Миссия Индейлерінің мифологиялық тұлғасы Чингичнгіш (Quaoar) туралы аңыз, оның маңыздылығы, және атының планетаға берілуі. Оңтүстік Калифорния мифтері.
-
Ravens in Native American mythology
-
Natsilane
-
Шероки мифологиясының құдайлары: Цул 'Калу туралы аңыз
Церки мифологиясындағы Тсул’Калу – аң ауының құдайы, алыптардың батыры. Есімдері, мифтері, тұратын жері туралы мәліметтер мақалада.
-
Солтүстік Америка халықтары мифологиясындағы Қойот образы
Құдақ – Солтүстік Америка халықтары мифологиясындағы маңызды кейіпкер. Аң құдақтың бейнесіндегі әңгімелер, наным-сенімдер мен емдеу рәсімдері туралы ақпарат.
-
Лакота дәрігерлік рәсімі: Ювипи
Лакота дәстүрлі емдеу рәсімі – Yuwipi. Емші орамалмен байланады, дұға етіліп, ән айтылады. Дене және рухани сауығуға көмектеседі.
-
Жалған Бет Қоғамы және Жаратылыс туралы аңыз
Жалған Беттер Қоғамы – ирокездердің дәстүрлі емшілер қоғамы. Ауруларды емдеу, емдік ритуалдар, маскалар туралы ақпарат. Қоғамға қалай қатысуға болады?
-
Жылқы әйел: Америка үнді мифологиясындағы рух
Сиқырлы Deer Woman – американдық индейлер мифологиясындағы әйелдер мен балаларды қорғаушы рух. Қатігездерге кек қайтарады, ерлерді қуратып жібереді. 🦌
-
Радуга жауынгерлері туралы аңыздың тарихы
Радуга жауынгерлері туралы миф – 1962 жылғы христиан трактысынан шыққан. Бұл пророчество емес, қоршаған ортаны қорғаушылардың нанымы. Хопи немесе кри емес.
-
Walam Olum