Кіріспе

Американдық балалар суретшісі және жазушысы (1892–1957)

Роберт Лоусон (4 қазан 1892 – 27 мамыр 1957) – американдық жазушы және балалар кітаптарының суретшісі. Ол 1941 жылы «Олар күшті және жақсы» кітабының суреттері үшін Кальдекотт медалін және 1945 жылы «Түйе төбесі» повесі үшін Ньюбери жүлдесін жеңіп алды.

Өмірбаян

Нью-Йорк қаласында дүниеге келген Лоусон балалық шағын Нью-Джерси штатының Монтклэр қаласында өткізді. Орта мектепті бітірген соң, ол Нью-Йорк сәндік және қолданбалы өнер мектебінде (қазіргі Парсонс дизайн мектебі) суретші Хауард Джайлздың (Джей Хамбидж ұсынған динамикалық симметрияның жақтаушысы) басшылығымен үш жыл сурет өнерін оқыды. 1922 жылы ол суретші Мари Абрамске үйленді. Оның суретшілік мансабы 1914 жылы Бельгияның басып алынуы туралы өлеңге салған суреті Harper's Weekly журналында жарияланған кезде басталды. Одан кейін ол Ladies Home Journal, Everybody's Magazine, Century Magazine, Vogue және Designer сияқты басқа журналдарда да жарияланды.

Камуфляж қызметі

Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Лоусон АҚШ армиясының алғашқы камуфляж жасағының мүшесі болды, ол Францияда Барри Фолкнер, Шерри Эдмундсон Фрай, Уильям Твигг Смит және Керр Эби сияқты суретшілермен бірге қызмет етті (Behrens 2009). Фолкнер өз өмірбаянында Лоусонның керемет "қиял мен юмор сезіміне" тоқталды, бұл оны камуфляжбен айналысқан француз әйелдерінің балалары үшін музыкалық қойылымдар ұйымдастырғанда ерекше бағалы етті (Фолкнер 1957).

Балалар кітаптары

Соғыстан кейін Лоусон суретші ретіндегі жұмысын қайта бастады және 1922 жылы өзінің алғашқы балалар кітабы – «Кішкентай принц Туфаттың тамаша оқиғалары» атты кітабына суреттер салды. Содан кейін ол басқа авторлардың ондаған балалар кітаптарын суреттеді, олардың ішінде Монро Лифтің «Фердинанд туралы әңгіме» (1936) және Ричард пен Флоренс Атвотердің «Мистер Поппердің пингвиндері» (1938) сияқты белгілі туындылары да бар. Барлығы ол басқа жазушылардың 40 кітабына және өзі жазған 17 кітабына сурет салды. Осы соңғы туындылардың қатарында «Олар күшті және жақсы болды» (1940) (1941 жылы Кальдекотт медалімен марапатталған), «Бен және мен: оның мейірімді тышқаны Амос баяндаған Бенджамин Франклиннің таңғажайып өмірі» (1939) (1961 жылы Льюис Кэрролл сыйлығын алған) және «Түйе төбе» (1944) (1945 жылы Ньюбери сыйлығын жеңіп алған) кітаптары бар. Лоусон суреттеген «Фердинандтың тарихы» 1938 жылы Уолт Дисней Продакшнс студиясымен «Фердинанд бұқа» анимациялық фильміне бейімделді. «Бен және мен: оның мейірімді тышқаны Амос баяндаған Бенджамин Франклиннің таңғажайып өмірі» 1953 жылы Уолт Дисней Продакшнс студиясымен «Бен және мен» атты анимациялық қысқаметражды фильмге бейімделді. Лоусон – өткір ойлы және жаңашыл жазушы, оның балаларға арналған шығармалары ересектерге де қызықты. Оның жаңашыл тақырыптарының бірі – адамның өмірін серік жануардың көзімен қарастыру болды, бұл тәсілді ол алғаш рет «Бен және мен» кітабында жүзеге асырды. Кейінгі кітаптарында да осы тәсіл Кристофер Колумб («Мен Колумбты аштым») және Пол Ревир («Мистер Ревир және мен») сияқты басқа да кейіпкерлерге қолданылды (бұл оның сурет салу стилімен үйлесімді болды). Ол өзі жазып, суреттеген «Капитан Киддтің мысығы» кітабын атаудағы мысық, МакДермот баяндайды, ол әйгілі қарақшының бақытсыз сапары туралы айтады, оның барысында ол батыл, тура, адал адам екені, достары сатқан және кейінгі ұрпақтар жамандаған екені көрсетіледі. Оның көркемдік тапқырлығы мен шығармашылығын «Фердинанд бұқаның тарихы» кітабында көруге болады, онда ол пробко ағашын жеміс ретінде пробкодан тұратын ағаш ретінде бейнелейді, оларды теріп алып, бөтелкелерге салуға дайын.

Кейінгі өмірі

1930 жылдардың басында Лоусон офорт өнеріне қызығушылық таныта бастады. Оның жасаған гравюраларының бірі Америкалық офортшылар қоғамының Джон Тейлор Армз сыйлығымен марапатталды. Лоусон 1957 жылы Коннектикут штатының Вестпорт қаласындағы үйінде қайтыс болды. Ол «Раббит Хилл» деп атаған үйі, осы аттас кітабының оқиғасы өткен жері болатын. Оның өмірі 64 жылға созылды. Ол Коннектикут штатының Бриджпорт қаласындағы Маунтин Гроув зиратында жерленген. Оның құрметіне Вестпортта жыл сайын конференция өткізіледі. Роберт Лоусонның қолжазбалары Миннесота университетінің балалар әдебиетін зерттеу жинағында сақталады. Роберт Лоусонның өнер туындыларының ең ірі коллекциясы Филадельфия қалалық кітапханасының сирек кітаптар бөлімінде орналасқан.

Авторлық шығармалары

Ауылдық колика. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1944. Қоян төбесі. Нью-Йорк: Viking Press, 1944. сонымен қатар Жас әдеби гильдиясы. Мистер Уилмер. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1945. Сол кезде. Нью-Йорк: Viking Press, 1947. Мистер Твиггтің қателігі. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1947. Роббут: Құйрықтар туралы әңгіме. Нью-Йорк: Viking Press, 1948. Дик Уиттингтон мен оның мысығы. Нью-Йорк: Limited Editions Club, 1949. Тамаша ұшу. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1949. Смеллер Мартин. Нью-Йорк: Viking Press, 1950. МакУиннидің саяхаты. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1951. Эдвард, Хоппи және Джо. Нью-Йорк: Альфред А. Кнопф, 1952. Мистер Ривер мен мен. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1953. Ауыр қыс. Нью-Йорк: Viking Press, 1954. сонымен қатар Жас әдеби гильдиясы. Капитан Киддтің мысығы. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1956. Ұлы дөңгелек. Нью-Йорк: Viking Press, 1957. Йолен, Джейн. Ғарыш кемелері мен сиқыры: Жаңа фантастика және ғылыми-фантастикалық әңгімелер жинағы. Нью-Йорк: Harper & Row, (1987). Роберт Лоусонның "Күміс барс" атты қысқа әңгімесі бар.

Суретші ретінде жұмыс істейді

Честер, Джордж Рэндольф, Кішкентай Туфат ханзаданың керемет оқиғалары. Нью-Йорк: Джеймс А. Макканн, 1922 жыл. Мейсон, Артур, Балливудтың кішкентай жігіттері. Гарден-Сити, Нью-Йорк: Даблдей, Доран, 1930; Нью-Йорк: Викинг Пресс, 1952. Бьянко, Марджери Уильямс, "Кішірейген үй". Сент-Николас журналы 58 (қыркүйек 1931): 764–66, 782–83. Мейсон, Артур, Ай мүйізінен. Гарден-Сити, Нью-Йорк: Даблдей, Доран, 1931 жыл. "Бұздың жылжуы" деп алынған, Сент-Николас журналы 58 (шілде 1931): 644–47, 667–70. Мейсон, Артур, "Жүргізуші лобстер". Гарден-Сити, Нью-Йорк: Даблдей, Доран, 1931 жыл. Антермайер, Луи, "Құдайдың есегі". Сент-Николас журналы 59 (желтоқсан 1931): 59–61, 105–108. Ринг, Барбара, Пейк. Лоуренс Мунсон Вудсайд аударған. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1932. Янг, Элла, "Күміс аяқкиімді біржан". Нью-Йорк: Лонгманс, Грин, 1932 жыл. Бьянко, Марджери Уильямс, "Қоңыр-қоңыр адам". Нью-Йорк: Оксфорд университетінің баспасы, 1933 жыл. Маркуанд, Джон П., Хэйвеннің шеті. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1933 жыл. Хейнс, Уильям Вистер, Слим. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1934. Тарн, Уильям Вудторп, "Тұман аралының қазынасы". Нью-Йорк: Г. П. Путнамның ұлдары, 1934. Сондай-ақ Жастар әдеби гильдиясы. Коутсворт, Элизабет, Алтын ат айқасы. Нью-Йорк: Макмиллан және компания, 1935; қайта басылған, 1968 жыл. Стерн, Эмма Гелдерс, Монмуттың домбыралары. Нью-Йорк: Додд, Мид және компаниясы, 1935. Бейтс, Хелен Диксон, Бетси Росс. Нью-Йорк: Уиттлси Хаус және МакГроу Хилл, 1936. Бейтс, Хелен Диксон, Фрэнсис Скотт Кей. Нью-Йорк: Уиттлси Хаус және МакГроу Хилл, 1936. Гейл, Элизабет, "Жеті буын". Нью-Йорк: Г. П. Путнамның ұлдары, 1936. Сондай-ақ Жастар әдеби гильдиясы. Гленн, Мэйбелл және т.б., ред., Саз және үйлесімдер. Бостон: Афинеум баспасы, 1936. 1943 жылғы қайта басылымда 1936 жылғы басылымның 8-бетіндегі "Толық бет, екі түсті" суреті жоқ. Лиф, Мунро, Фердинандтың тарихы. Нью-Йорк: Викинг Пресс, 1936. Барнс, Рут А., ред., Мен Американың әнін естідім: Халық поэзиясының антологиясы. Чикаго: Джон С. Уинстон компаниясы және Жастар әдеби гильдиясы, 1937. Боуи, Уолтер Расселл, "Жастарға арналған Иса туралы әңгіме". Нью-Йорк: Чарльз Скрибнердің ұлдары, 1937. Брютон, Джон Э., Аспан шатырының астында: Үлкен және кішкентай жануарлар туралы өлеңдер жинағы. Нью-Йорк: Макмиллан және компания, 1937. Кормак, Марибел, Викингтердің желдері: Оркни аралдарының ертегісі. Нью-Йорк: Д. Апплтон Сенчури, 1937. Фиш, Хелен Дин, ред., Төрт жиырма төрт қара құс: Кешегі балабақшалар бүгінгі балалардың есіне түседі. Нью-Йорк: Фредерик А. Стоукс, 1937. Макдональд, Роза Мортимер Эллзи, Нелли Кустис – Вернон тауының қызы. Бостон: Афинеум баспасы, 1937. Лоусон Аяқтау беттері ғана. Росмер, Жан, Құпия қызметте: Наполеон сотының құпия тарихы. Вирджиния Олкотт аударған. Филадельфия: Дж. Б. Липпинкотт, 1937. Стерн, Эмма Гелдерс, Миранда ханшайым: Ежелгі Испанияның тарихы. Нью-Йорк: Додд, Мид және компаниясы, 1937. Страттон, Кларенс, Қылыштар мен мүсіндер: XVI ғасырдағы Италия туралы әңгіме. Нью-Йорк: Джон С. Уинстон компаниясы және Жастар әдеби гильдиясы, 1937. Твен, Марк, "Принц пен кедей". Чикаго: Джон С. Уинстон компаниясы, 1937. Атвотер, Ричард және Флоренс Атвотер, Роберт Лоусон (суретші). Мистер Поппердің пингвиндері. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1938. Фаржон, Элеонора, "Бір аяқ" ертегілер елінде. Нью-Йорк: Фредерик А. Стоукс, 1938. Хейнс, Уильям Вистер, Жоғары кернеу. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1938. Лиф, Мунро, Уи Гиллис. Нью-Йорк: Викинг Пресс, 1938. Лоусон, Роберт, Бен мен мен. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1939. Буньян, Джон, "Көшпенділердің жолы". Мэри Годольфин редакциялаған. Нью-Йорк: Фредерик А. Стоукс, 1939. Уайт, Т. Х., "Тасқа салынған қылыш". Нью-Йорк: Г. П. Путнамның ұлдары, 1939. Лоусон, Роберт, "Көңіл көтеру үшін: әңгімелер мен өлеңдер жинағы". Чикаго: Рэнд МакНелли, 1940. Лоусон, Роберт, Олар күшті де жақсы адамдар еді. Нью-Йорк: Викинг Пресс, 1940; қайта басылған, 1968 жыл. Брютон, Джон И., "Біздің көңіліміз көтеріледі": Адамдар туралы өлеңдер жинағы, осында, онда және барлық жерде. Нью-Йорк: Макмиллан және компания, 1940. Лоусон, Роберт, Мен Колумбты таптым. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1941. Лиф, Мунро, Эзоптың аңыздары. Нью-Йорк: "Heritage Press" баспасы, 1941. Лиф, Мунро, Симпсон мен Сэмпсонның тарихы. Нью-Йорк: Викинг Пресс, 1941. С. С. Форестер, Пу Пу және Аждаһалар. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1942. Грей, Элизабет Джанет, Адам Жол. Нью-Йорк: Викинг Пресс, 1942. Лэнг, Эндрю, Принц Приджио. Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1942. Степхенс, Джеймс, "Алтын құбыр". Нью-Йорк: Limited Editions Club, 1942. Лоусон, Роберт, "Бостандық сөздері". Бостон: Литтл, Браун және компаниясы, 1943; қайта басылған, 1957 жыл. Тил, Вал, "Кішкентай әйел шуды қалады". Нью-Йорк: Рэнд МакНелли, 1943; қайта басылған, 1967 жыл. Westport әйелдер клубы, "Коннектикут асхана кітабы". Коннектикут, Westport: Westport әйелдер клубы, 1943, сымды тізбекпен қағаздық мұқаба, (28-бет). Нью-Йорк: Harper & Brothers, 1944 қайта басылды. Нильсон, Фрэнсис Ф., және Уинтроп Нильсон, Бенджамин Франклин. Нағыз адамдар туралы оқулық. Нью-Йорк: Row, Peterson, 1950. 1963 жылы Калифорния штатының білім министрлігі қайта басылды. Холл, Уильям, "Шолақ қарлығаш". Нью-Йорк: Томас Й. Кроуэлл, 1945. Робинсон, Том, Грейлок және қарлығаштар. Нью-Йорк: Викинг Пресс және Жастар әдеби гильдиясы, 1946. Поттер, Мэри А., және т.б., Математика табысқа жету үшін. Бостон: Афинеум баспасы, 1952. 1960 жылғы қайта басылымда Лоусонның суреттері жоқ.