Кіріспе

Флойд Уилфред Шмо (21 қыркүйек 1895 - 20 сәуір 2001) – квакер, бейбітшіл, жазушы, жоғары оқу орнының профессоры, теңіз биологи және парктің инспекторы. Өмірінің көп бөлігін Вашингтон штатының Сиэтл қаласында өткізді. Ол бейбітшілік қозғалысындағы қызметі үшін Жапонияның ең жоғары азаматтық наградасын алды және үш рет Нобель бейбіт сыйлығына үміткер болды.

Ерте өмір

Флойд Эрнест пен Минта Шмоудың бес баласының екіншісі болды. Олар Джонсон округінде (Канзас штаты) Прейри-Центрдің жанындағы фермада тұрды. Оның отбасы Діни Достар қоғамына, яғни квакерлерге жатты, осыдан ол зорлықсыздыққа деген бекем нанымын алды. Сонымен қатар, отбасылық ферма оған табиғатқа терең қызығушылық сыйлады. 1916 жылы ол Вичитадағы Достар университетіне түсті. 1917 жылы Вашингтон университетінде орман шаруашылығы мамандығы бойынша білім алу үшін Сиэтлге көшті. Бірінші дүниежүзілік соғысқа әскерге шақыру мүмкіндігі күшейген кезде, Шмоу Америкалық Достар Қызметі Комитетіне қосылды. 1918 жылдың мамырында ол Еуропаға кемемен аттанып, 14 айдың көп бөлігін босқындарға көмектесумен өткізді. Соғыс кезіндегі ең маңызды оқиға – ол Шато-Тьерри шайқасында 30 сағат бойы жараланған әскерлерді тасыған жедел жәрдем бөлімінде жұмыс істегені болды. 1924 жылы ол парктің алғашқы табиғат зерттеушісі болып тағайындалды. 1928 жылы отбасы өсіп келе жатқандықтан, Шмоу Рейньер тауының Ұлттық паркінен шығып, Сиэтлдегі Вашингтон университетінде Пьюджет Бұғазы ғылым академиясының директоры қызметіне кірісті. Университетте оқып жүргенде ол теңіз биологиясы бойынша магистратураға түсіп, 1937 жылы магистр дәрежесін алды.

Бейбітшілік белсенділігі

Екінші дүниежүзілік соғыс қаупі туған кезде Шмоу қоғамдық бейбітшілік қозғалысында белсенділік таныта бастады. Вашингтон университетінде ол әскери шақыруға қарсы шықты. Америкалық Достар Қызметі Комитетімен жұмыс істей отырып, Еуропадағы соғыстан қашқан босқындарға көмектесті. Жапондық американдықтарды күштеп көшіру Флойдтың қызы Эстер Шмоудің Гордон Хирабаяшиге үйленгеннен кейін жеке маңызға ие болды, Гордон Хирабаяши бұл шешімге қарсы Жоғарғы Сотқа дейін күресті. Өзінің ісін сол кезде ұтырғанмен, Хирабаяши өмірден өткен соң президенттің Бостандық медалімен марапатталды. Жапондық американдықтар босатылғаннан кейін Флойд оларға үйлерін жөндеуге және бизнестерін қайта іске қосуға көмектесті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Хиросима мен Нагасакиге (Жапония) барып, атом бомбасынан қираған үйлердің орнына жаңа үйлер салды. Ол бұл бағдарламаны "жақсы ниетпен жасалған қадамдар" деп сипаттады. 1949-1953 жылдары АҚШ-тың қаражаты мен еріктілерінің көмегімен ол шамамен 40 тұрғын үй салды, олардың кейбіреуі жеке, ал кейбіреуі көппәтерлі үйлер болды. "Хиросима үшін үйлер" жобасы аясында ол император Хирохитомен хат алмасып, болашақ император Акихито үшін Рейньер тауындағы презентациясын көрсетті. 2012 жылы қалған жалғыз үй музей ретінде қайта ашылды, оған 85 жастағы ұлы Уилфред П. Шмоу және Хиросима қаласының мэрі Кадзуми Мацуи қатысты. Сол жылы ол Хиросима бейбітшілік сыйлығын алды және Жапонияның құрметті азаматы атанды. 1953 жылы Корея соғысынан кейін Шмоу Біріккен Ұлттар Ұйымының Кореяны қайта құру агенттігінің тапсырмасымен соғыстан қираған елдегі гуманитарлық қажеттіліктерді зерттеу үшін Оңтүстік Кореяға жіберілді. Ол "Корея үшін үйлер" жобасын құрып, тұрғын үйлерді, жолдарды, көпірлерді және құдықтарды қайта жаңартуға кірісті, сондай-ақ "Хиросима үшін үйлер" жобасындағыдай, АҚШ-тың түкпір-түкпірінде ақша жинау үшін лекциялар оқыды. Сол кезде Каирдегі Америка университетінде оқыған Гордон және Эстер Хирабаяшидің ұсынысымен Шмоу 1956 жылғы Синай соғысынан қашқан босқындарға көмектесуге де атсалысты. Бұл жұмыстан кейін ол толық уақытты бейбітшілік қозғалысынан шығып, жазуға көбірек уақыт бөлді. Толық уақытты белсенділіктен зейнеткерлікке шыққанмен, Шмоу өмірінің соңына дейін бейбітшілік үшін жұмыс істей берді. 1966 жылы Вьетнам соғысына қарсы айқын пікір білдірді. 1982 жылы ядролық қаруды жою мақсатымен Біріккен Ұлттар Ұйымына шеруге қатысты. 1988 жылы Сиэтл-Ташкент бейбітшілік паркін құруға көмектесті. 1990 жылы ол Хиросима бейбітшілік сыйлығынан алған ақшасын пайдаланып, Сиэтл бейбітшілік паркін құруға жетекшілік етті. Флойд Шмоу АҚШ өкілі Джим Макдермоттың ұсынысымен үш рет Нобель бейбітшілік сыйлығына үміткер болды. Олардың тұңғыш ұлы Кеннет 1920 жылдың 28 қыркүйегінде дүниеге келді. Екінші баласы Хелен Элизабет 1923 жылы дүниеге келіп, қайтыс болды. Үшінші баласы Эстер Роберта 1924 жылы дүниеге келді. Төртінші баласы Уилфред П. 1927 жылы дүниеге келді. Бесінші баласы Рутанна 1934 жылы дүниеге келді. Рут Шмо 1969 жылдың 15 наурызында қайтыс болды. Флойд 1970 жылы "Хиросима үшін үйлер" жобасында ерікті болып танысқан Томико Ямазакиге үйленді.