Кіріспе

Британдық шығыстанушы Дэвид Сэмюэл Марголиут (David Samuel Margoliouth, FBA; 17 қазан 1858, Лондон – 22 наурыз 1940, Лондон) – ағылшын шығыстанушысы. Ол Англия шіркеуінде қысқа мерзімге дін қызметкері болып жұмыс істеген. 1889 жылдан 1937 жылға дейін Оксфорд университетінде араб тілі профессоры қызметін атқарды.

Өмір

Оның әкесі Езекиел яһуди дінінен англикан дініне көшті, содан кейін Бетнал-Гринде яһудилерге миссионер болып жұмыс істеді; ол англикан дінін қабылдаған ағасы, Мозес Марголиутпен де жақын болды. Марголиут Винчестер колледжінде білім алды, онда ғалым атанды, ал Оксфордтың Нью-колледжінде 1880 жылы literae humaniores саласы бойынша бакалавр (BA) дәрежесін екі мәрте үздік нәтижемен аяқтады: ол классикалық және шығыс тілдерінен бұрын-соңды көрілмеген көптеген жүлделерді жеңіп алды, олардың ішінде араб, парсы, түрік, армян және сирия тілдерін, еврей тілінен бөлек, меңгерді. Оның 1888 жылы жарияланған академиялық диссертациясы «Аналекта Ориенталия ад Поэтикам Аристотелем» деп аталды. 1889 жылы ол араб тілі кафедрасының Лаудиандық профессоры қызметіне тағайындалды және денсаулығы нашарлағандықтан 1937 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін осы лауазымды сақтап қалды. Ол 1902 жылдың шілдесінде Нью-колледжден докторлық дәрежесін (D.Litt.) алды. Ислам тарихы бойынша көптеген еңбектері ағылшын тіліндегі стандартты оқулықтарға айналды, соның ішінде «Мұхаммед және исламның өрлеуі» (1905), «Мұхаммедшіліктің ерте дамуы» (1914) және «Исламның өрлеуінен бұрынғы арабтар мен израильдіктер арасындағы қарым-қатынастар» (1924). Ол 1905 жылдан бастап Корольдік Азия қоғамы кеңесінің мүшесі болды, 1927 жылы қоғам директоры болды, 1928 жылы үш жылдық алтын медальмен марапатталды және 1934–1937 жылдары президенті болды. Дегенмен, Д.С. Марголиуттың исламға дейінгі араб поэзиясы туралы жазғандарына көз жүгіртсек, оның көзқарастары жоғарыда аталған мысалдарда айтылғандай, қарапайым емес екенін көреміз, керісінше, деректердің жетіспеушілігіне байланысты ғылыми сақтық пен тартымдылықты көрсететін сұрғылт түстерге ие. Марголиут «Мұхаммед және исламның өрлеуі» еңбегінде былай деп жазды: «Көръан тілінің ерте поэзия тіліне өте ұқсас екені айтылды: бірақ бұл мәселеде біздің пікір білдіруіміз қиын, себебі ерте поэзияның көп бөлігі Көръан үлгісінде жасалған, сондықтан арабтардың пікірін қабылдауымыз мүмкін». «Дін және этика энциклопедиясында» Марголиут былай деп жазды: «Осы Көръан стилінің классикалық араб тіліндегі өлең мен ризалық прозаға қатысы – қазірдің өзінде шешілмейтін жұмбақ».

Жеке өмір

1896 жылғы 5 сәуірде Марголиут Роберт Пейн Смиттың қызы Джесси Пейн Смитке (1856–1933) үйленді. Марголиут 1899 жылы Ливерпуль соборында Англия шіркеуінде диаккон және кейіннен дін қызметкері болып тағайындалды: бұл ерекше жағдай еді, себебі диаккондыққа және дін қызметкерлігіне тағайындалу әдетте екі жыл қатарынан жүзеге асырылатын. Ол ешқашан приходтық лауазымды атқармады, оның орнына Оксфордтағы Нью-колледждегі стипендиясы оның лауазымын білдірді. Бұған қоса, 1899-1903 жылдары Ливерпуль епископының капелланы қызметін атқарды. Ол Оксфорд шіркеулерінде уағыз айтуға жиі қатысты. Ол Англия шіркеуінің консервативті қанатына жатты және Оксфорд ұлттық биографиялық сөздігінде айтылғандай, "күшті евангелистік бейімділіктері" болды.

Жарияланымдар

Киелі кітаптағы аянды қорғау туралы еңбектер; Ходдер және Стоутон, 1900; 2-ші басылым, 1901. Абу әл-ʿАла әл-Маʿарридің вегетариандыққа қатысты хаттары, Корольдік Азия қоғамының журналы, 1902, 289-бет, Д. С. Марголиут. Мохаммед және Исламның қалыптасуы. Нью-Йорк және Лондон: Путнам, 1905. "Әл-Самуʿалға жатқызылатын өлең". Корольдік Азия қоғамының журналында. Лондон, 1906. Омейядтар мен ʿАббасидтер. 1907. Мұхаммедшіліктің алғашқы дамуы, Лондон: Уильямс және Норгейт, 1914. Яқут әл-Хамавидің «Иршад әл-Ариб ала Маʿрифат әл-Адиб» (Яқуттың білімді адамдар сөздігі); 7 томдық, («Э. Дж. У. Гибб еске алу сериясы», 6-том), Лейден, Брилл, 1907–1927. (Арабша мәтін) archive.org. Аристотельдің «Поэтикасы»; грек тілінен ағылшын тіліне, араб тілінен латын тіліне аударылған. (Ходдер және Стоутон, 1911). ʿАбд әл-Карим ибн Мұхаммед әл-Саманидің «Китаб әл-Ансаб» еңбегі. Лейден: Э. Дж. Брилл, 1912. Мұхаммед діні. Лондон: Уильямс және Норгейт, 1911. қайта қарастырылған басылым, 1912. Месопотамиялық судьяның әңгімелері. 2 томдық. 1921–1922. ʿАббасид халифатының құлдырауы. 1921. Исламның пайда болуына дейінгі арабтар мен израильдіктердің қарым-қатынасы. 1921 жылғы Швейх лекциясы. 1924. Араб тарихшылары туралы лекциялар, Калькутта университетінде оқылған, 1929 жылдың ақпаны. Византиялық серия, 38. Калькутта, 1930 (кейінірек қайта басылды: Нью-Йорк: Бёрт Франклин). Манчестердегі Джон Райлендс кітапханасындағы араб папирустарының каталогы. Манчестер, 1933.