Копенгаген қаласының орталық ауданы

Кіріспе

Копенгагеннің орталық ауданы – Индре Би (ағылшын тілінде: Indre By), сондай-ақ Копенгаген орталығы немесе К, немесе Копенгагеннің орталық бөлігі деп те аталады, бұл Данияның астанасы Копенгагеннің орталық әкімшілік ауданы (bydel) болып табылады. Оның ауданы – , халқы 26 223 адамды құрайды, ал халық тығыздығы – 5 638 адам/км². Іргелес қалалық аудандар былай:

шығыс және оңтүстік-шығыста – Christianshavn, Ішкі қаладан Ішкі теңіз (Inderhavnen) және Копенгаген порты (Københavns Havn) арқылы бөлінеді;
солтүстікте – Indre Østerbro;
батыста – Indre Nørrebro және Frederiksberg муниципалитеті, ол Копенгаген муниципалитетіне кірмейтін, бірақ муниципалитетпен қоршалған анклав болып табылады, екеуі де "көлдер" (Skt. Jørgens көлі, Peblinge көлі және Sortedams көлі) арқылы Ішкі қаладан бөлінеді;
оңтүстік-батыста – Vesterbro;
оңтүстікте – Vestamager, Ішкі қаладан Оңтүстік теңізі (Sydhavnen) арқылы бөлінеді.

Индре Би ауданы

Бұл аудан қазіргі Копенгагеннің тарихи, географиялық және саяси орталығы болып табылады және Дания тарихын көрсетеді. Оның шекарасы король Кристиан IV (1588–1648) тұсында қаланың дерлік барлық аумағын қамтыған. Ол кезде қала бекінілген қамалмен қоршалған еді, ал шекаралары қорғаныс қабырғаларымен және су жолдарымен белгіленген. Су жолдары үшін су қамтамасыз ету мақсатында бірнеше бөгеттер салынды. Қалаға кіру мен шығу төрт қақпа арқылы жүзеге асырылды: қазіргі Rådhuspladsen (қалалық алаң) жанындағы Vesterport («Батыс қақпасы»), қазіргі Nørreport станциясының жанындағы Nørreport («Солтүстік қақпасы»), қазіргі Østerport станциясы тұсындағы Østerport («Шығыс қақпасы») және Christianshavn мен Амагер арасындағы Amagerport («Амагер қақпасы», іс жүзінде Оңтүстік қақпасы). Қақпалар 1856 жылы бұзылды. Қазір олардың орнында ескерткіштер орнатылған. IV Кристианның ірі құрылыс жобасының бір бөлігі ретінде жасанды көлдер салынды. Бұл көлдер әлі де бар және оларды «көлдер» деп атайды (Skt. Jørgens көлі, Peblinge көлі және Sortedams көлі). Көлдерден тыс жерлер, қазіргі кезде тығыз қоныстанған аудандар, сол кезде негізінен мал жаюға пайдаланылды. Бекіністің артиллериясы еркін оқ ату үшін және жауға жасырынуға орын қалдырмау үшін қаланың бастапқы шекарасынан тыс жерге салуға тыйым салынды. Бұл «салуға болмайтын» аймақты белгілеген сызық Демаркациялық сызық (Demarkationslinien) деп аталды. Сызық артиллерияның атыс қашықтығы жетілдікке жеткен сайын алысқа жылжытылды және 1853 жылғы холера эпидемиясынан кейін ғана жойылды. Қабырғалар жүйесі 1869 жылы Копенгаген муниципалитетіне сатылды және келесі жылы көбінесе бұзылды. Қаланың орталық бөлігін көрсететін көше аттары қабырғалардың болғанын куәландырады. Кастеллеттен, ауданның солтүстік-шығыс нүктесінен Øster Voldgade («Шығыс қабырға көшесі») оңтүстік-батысқа қарай созылады. Көше Nørreport теміржол станциясының жанында атауын өзгертпей, Nørre Voldgade («Солтүстік қабырға көшесі») болып жалғасады. Vester Voldgade («Батыс қабырға көшесі») Ørsteds паркінен басталып, оңтүстік-шығысқа қарай Копенгаген портының суына дейін созылады. Қабырғалар жүйесі судың арғы жағында, Christianshavn қалалық ауданында жалғасады. Бұрынғы қабырғалардың орнында паркабақтар (fæstningsringen, ағылшын тілінде «бекініс шеңбері») салынды, ал Østre Anlæg паркі, Ботаникалық бақтар, Ørsted паркі және Тиволи бақтарында бастиондардың, равелиндердің және су жолдарының қалдықтарын көруге болады.

This district is the historic, geographic and political heart of present day Copenhagen, and reflects the history of Denmark. Its boundaries pretty much reflect the entire city’s extent during the reign of King Christian IV (1588 1648). At the time it was a fortified city and its borders were made of defensive walls with moats. To ensure water for the moats there was a series of dams. Entry and exit to the city was through the town's four gates: Vesterport ("Western Gate") near the current Rådhuspladsen (City Hall Square), Nørreport ("Northern Gate") near the current Nørreport station, Østerport ("Eastern Gate") by the current Østerport station, and Amagerport ("Amager Gate", i. e. functionally the Southern Gate) between Christianshavn and the island of Amager. The gates were dismantled in 1856. The locations are now commemorated with milestones erected on the spot. Additionally artificial lakes were constructed as part of Christian IV's large building project. These still exist to this day, and are simply referred to as the "lakes" (Skt. Jørgens Lake, Peblinge Lake, and Sortedams Lake). The area beyond the lakes, now heavily populated city districts, was then used primarily for grazing. It was prohibited to build beyond these original city limits so that the fortification’s cannons could have clear shot and so that the enemy could not find any hiding areas. The line that marked this "no build" zone was called the Demarcation Line (Demarkationslinien) The line was moved further out as the shooting range of canons improved, and was not abolished until after the cholera epidemic of 1853. The fortification system was sold to Copenhagen municipality in 1869 and largely dismantled the year after. Evidence of the walls can be found in the street names outlining the central part of the city. From Kastellet at the northeast point of the district runs Øster Voldgade ("Eastern Wall Street") to the southwest. The street changes names near Nørreport Train Station and continues as Nørre Voldgade ("Northern Wall Street"). Vester Voldgade ("Western Wall Street") starts at Ørsteds Park and runs southeast until it reaches the water of Copenhagen Harbour (Københavns Havn). The fortification system continues on the other side of the water in the Christianshavn city district. A ring of parks (fæstningsringen, English "fortification ring") has been erected outside where the walls once stood, and remnants of the bastions, ravelins and moats can be seen in Østre Anlæg park, the Botanical Gardens, Ørsted Park and Tivoli Gardens.

Тарих

Копенгагеннің негізін 1000 жылы I Суэйн Форкбард және оның ұлы Ұлы Кнут қалаған. Ол 12-ші ғасырдың ортасына дейін балық аулау ауылы болды, содан кейін Дания патшалығында Хавн ("Порт"), қала сол кезде аталғандай, маңыздылығы арта түсті. 1160 жылы Ұлы Вальдемар патша Копенгагенді Роскильде епискобы Абсалонға тапсырды. Данияның басқа қалалары патшаның басқаруымен болған кезде, Хавн немесе Кøbmannehavn (Саудагерлер гавани) Роскильде епискобына берілді. Епископ Абсалон 1167 жылы порттың сыртындағы кішкентай аралда өзінің бекіністі "Хавн қамалын" салдырды, оның қалдықтарын қазіргі Кристиансборг сарайының астында әлі де көруге болады. Қала 200 жыл бойы тұрды. Католик шіркеуі қазіргі Швецияда Роскилде (Роскилде соборы) және Лундта (Лунд соборы) соборлар салды, бұл осы аймақтық орталықтардың одан әрі дамуына негіз болды, ал Хавн екі қала арасында болғандықтан, ол көлік және сауда үшін орталық орналасқан. Кейінгі жылдары қала он есеге өсті. Тамаша порт Копенгагеннің маңызды сауда орталығы болғанына дейін өсіп-өркендеуіне ықпал етті (осыдан оның аты шықты). Шіркеулер мен аббатханалар құрылды. Кёбманнехавен экономикасы орасан зор сельдь балық шаруашылығынан түскен табыстан гүлденді, бұл католик Еуропаның үлкен бөлігін ораза кезінде тұздалған сельдьпен қамтамасыз етті. 1254 жылы ол епископ Якоб Эрландсеннің қол астында қала ретінде жарғысын алды. Копенгаген Балтық теңізіне және Ханза лигасының бай Солтүстік Германия сауда қалаларына ең маңызды қатынаста орналасқан, Копенгагенге билік пен байлық берді, бірақ оның өмір сүруіне қауіп төндірді. Ол бірнеше рет Венд пираттары мен Ганза лигасының шабуылына ұшырады. Ганза одағы қаланы бірнеше рет қоршап, қиратып тастады. 1369 жылы қамал бұзылды, бірақ оның орнына жаңа қамал – Копенгаген қамалы салынды. Сонымен қатар Дания патшасы Копенгагенді епископтан қайтарып алуға тырысты. 1416 жылы Померания королі Эрик қалаға билік жүргізген кезде, патшалық билік сол қаладан ауысты. Осыдан бастап Копенгаген Данияның құрамына кірді. Ғасырлар бойы билік үшін күресіп, соғысып келгеніне қарамастан, қала байлықпен өсіп жатты. Копенгагендіктер достармен де, жаулармен де біркелкі сауда жасады. Шетелдік саудагерлер қалаға келді. Қолөнершілер гильдиясы құрылды және Копенгаген университеті құрылды. 1596 жылы Кристиан IV таққа отырғанда Копенгаген бай да қуатты қалаға айналды. Жаңа патша қаланы бүкіл Скандинавияның экономикалық, әскери, діни және мәдени орталығы етуге шешім қабылдады. Патша алғашқы сауда компанияларын құрып, шетелдермен сауда-саттық жасауға құқық берді. Импортты шектеу үшін, елде мүмкіндігінше көп тауар өндіру үшін зауыттар құрылды. Кристиан IV Копенгагенді екі жаңа ауданды қосу арқылы кеңейтті: Нибодер ("Жаңа кабиналар") көп сандаған әскери қызметшілерге және саудагерлердің жаңа ауданы және Амстердамнан үлгі алған Кристианшавен ("Христианның порты"). Жерге қаланған қамалдар мен бастиондармен бірге қазіргі заманғы бекініс бүкіл қаланы қоршауға алу үшін салынды. Алайда біртіндеп ол қала шекарасына дейін жетіп, келесі 200 жыл бойы Копенгагенге кіретін және одан шығатын көліктер Копенгагеннің төрт тар қақпасынан өтуі керек болды. Жаңа жер құрылыстарынан басқа, Кристиан IV өзінің беделін арттыруға арналған керемет ғимараттарды салуды неміс және голландиялық сәулетшілер мен қолөнершілерге тапсырды. Бұл ғимараттар әлі күнге дейін Копенгагеннің көрінісінде өз орнын қалдырып келеді. 1648 жылы Кристиан IV қайтыс болған кезде Копенгаген Данияның басты бекінісі және теңіз порты болды, ал қала Дания патшалығының әкімшілігі мен Солтүстік Еуропадағы сауда орталығы ретінде қалыптасты. 1840 жылдары әскерилерге ішкі қаладағы бекіністер шеңберін бұзуға қысым жасалды, ал әскерилер жерді Копенгаген муниципалитетіне сатып жіберді, ол 1869 жылдың қазан айында меншікті алды. Құрастыру жұмыстары басталып, жерді не істеуге болатыны туралы пікір алмасулар басталды. Жердің бір бөлігі саябақтар мен жасыл алқаптарға арналды. Қабырғаларды бұзу және астананың қорғанысын қаладан алысқа жылжыту қалаға кеңейуге мүмкіндік берді, бұл бүгінгі Копенгагеннің көптеген басқа қалалық аудандарының дамуына жол ашты.

Copenhagen was founded around year 1000 by Sweyn I Forkbeard and his son Canute the Great. It was only a fishing village until the middle of the 12th century when Havn ("Harbour"), as the town was then called, assumed increasing importance in the Danish kingdom. Around 1160 King Waldemar the Great gave control of Copenhagen to Absalon, Bishop of Roskilde. Whereas other cities in the Danish realm were under the governance of the king, Havn or Købmannehavn (Merchants' Harbour) as it comes to be known, was given to the Bishop of Roskilde. Bishop Absalon built his fortified "Castle at Havn" in 1167 on a little island outside the harbour itself, the remains of which can still be seen under present day Christiansborg Palace. The castle stood 200 years. The Catholic Church erected cathedrals in Roskilde (Roskilde Cathedral) and in Lund (Lund Cathedral), in what is now Sweden, which laid the basis for further development in those regional centres, and as Havn was midway between the two cities, it was centrally located for traffic and trading. In the years that follow, the town grew tenfold in size. The excellent harbour encouraged Copenhagen's growth until it became an important centre of commerce (hence its name). Churches and abbeys were founded. Købmannehavn's economy blossomed due to the income from an enormous herring fishery trade, which provided large parts of Catholic Europe with salted herring for Lent. In 1254, it received its charter as a city under Bishop Jakob Erlandsen. Copenhagen was located at the most important approach to the Baltic Sea and the rich North German trading towns of the Hanseatic League, providing Copenhagen with power and wealth, but also threatening its very existence. It was repeatedly attacked by Wend pirates and the Hanseatic League. Time and again the town was besieged and laid waste by the Hanseatic League. In 1369 they tore down the castle, but a new castle—Copenhagen Castle was built in its place. At the same time the Danish king was also attempting to take Copenhagen back from the bishop. The crown succeeded in 1416, when King Erik of Pomerania took control of the town. Thenceforth Copenhagen belonged to the Danish Crown. Despite centuries of power struggles and warring the town grew increasingly rich. Copenhageners did a brisk trade with friend and foe alike. Foreign merchants came to the town. Craft guilds were established and the University of Copenhagen was founded. By the time of Christian IV's coronation in 1596, Copenhagen had become rich and powerful. The new king decided to make the town the economic, military, religious, and cultural centre for the whole of the Nordic region. The king established the first trading companies with sole rights to trade with lands overseas. In order to restrict imports, factories were set up so that the country could manufacture as many goods as possible on its own. Christian IV expanded Copenhagen by adding two new districts: Nyboder ("New Booths") for the large numbers of navy personnel and the merchants' new district and Christianshavn ("Christian's Harbour"), which is modelled after Amsterdam. A modern fortification with earthworks and bastions was built to surround the whole of the extended town. Gradually, however, it paralleled the town limits, and for the next 200 years or so traffic entering and leaving Copenhagen had to pass through Copenhagen's four narrow town gates. Apart from the new earthworks, Christian IV commissioned German and Dutch architects and craftsmen to construct magnificent edifices designed to enhance his prestige. To this very day those buildings make their mark on the cityscape of Copenhagen. By the time of Christian IV's death in 1648, Copenhagen had become Denmark's principal fortification and naval port, and the town formed a framework for the administration of the Danish kingdom and as a centre of trade in Northern Europe. In the 1840s there was pressure placed on the military to dismantle the ring of fortifications in the inner city, and the military sold the land to Copenhagen municipality, which took ownership in October 1869. Dismantling began and discussions raged as to what to do with the land. Part of the land was used for parks and green areas. Dismantling the fortifications and moving the capital area’s defenses further out from the city also allowed the city to expand, opening up the development of many of the other city districts in today’s Copenhagen.