Кіріспе

Копенгаген ауданы, Дания

Нёрребро (Nørrebro, [NUHrahpro]) – Данияның Копенгаген муниципалитетінің 10 ресми ауданының бірі. Ол қала орталығының солтүстік-батысында, бұрынғы Солтүстік қақпасының (Nørreport) орнынан тысқары жатыр. Аталған қақпа 1856 жылға дейін бұзылмағанша, қазіргі Nørreport станциясының жанында орналасқан еді.

География

Nørrebro ауданының ауданы және халқы 71,891 адамды құрайды. Ол оңтүстік-шығыстан Индре Бымен, солтүстік-шығыстан Остербромен, солтүстік-батыстан Биспебьергпен және оңтүстік-батыстан Фредериксберг муниципалитетімен шектеседі.

Мәдениет

Нёрребро көпмәдениетті қоғамдық қауымдастығымен танымал. Көпұлтты басты көше – Нёрреброгаде аймақ арқылы өтеді, онда көптеген дүкендер мен мейрамханалар орналасқан. Аймақтың басты қызығушылық тудыратын орындарының бірі – тарихи Assistens Cemetery (Assistens Kirkegård), Сорен Кьеркегор, Нильс Бор және Х.С. Андерсен сияқты белгілі даниялықтардың соңғы тыныс алатын жері. Нёрреброда әлемнің түкпір-түкпірінен келген адамдармен қоныстанған. 2017 жылы, әр алты тұрғынның бірі дерлік Дания паспортының орнына, көбінесе Еуропа (9,4%) немесе Азия (3,1%) елдерінің паспортын ұсынған. Ең ірі шетелдік қауымдастықтары – шведтер (1,0%), немістер (0,9%), норвегиялықтар (0,9%), британдықтар (0,8%) және түріктер (0,7%). Time Out журналының 2021 жылғы сарапшылар тобы бағалаған 27 000 қала тұрғыны арасында өткізілген сауалнамада Нёрребро әлемдегі ең керемет аудан деп таңдалды. Ол ауданның «тарихи ескерткіштердің, ультрамодерні сәулет өнерінің және тамақ-су орындарының» таң қалдыратын үйлесімін атап көрсетті.

Көтерілістер

Нёрреброгаде жылдар бойы көптеген тәртіпсіздіктер орын алған жер ретінде танымал. 1980-ші жылдары ол Дания полициясы мен BZ деп аталған радикалды сквоттерлер арасындағы қақтығыстарға жиі куә болды. Бұл шайқастар өте қатыгез болды, сквоттерлер көбінесе Молотов коктейлі мен құбыр бомбаларын қолданса, полиция дубинкалар, көзден жас шығару газы және оттық қару қолданды. 1993 жылдың 18 мамырында Данияның Еуропалық Одаққа «иә» деп дауыс бергенінен кейін ауданда Нёрребро тәртіпсіздігі болды. Полиция толқушыларға дайын болмады, олар жақын жердегі құрылыс алаңынан тас лақтырды. Содан кейін 113 оқ атылды: бірнеше наразылар жараланды, ал кейбіреулері ауыр жарақат алды. Наразылық білдірушілердің ешқайсысы сол кезде қаза болмаса да, ұрыста 13 наразы және 92 полицей жарақаттанды. Бұл тәртіпсіздік Екінші дүниежүзілік соғыстан бері болған ең ірі тәртіпсіздік болды, бірақ ресми тергеу басталғанмен полицияның неге дайын болмағаны және нақты не болғаны туралы күмән әлі де бар. Тәртіпсіздіктен кейін Дания полициясы қолдағы қаруларын және тәртіпсіздікке қарсы жабдықтарын заманауи стандарттарға дейін жаңартып, халықты және тәртіпсіздіктерді басқарудың жақсы стратегиялық және тактикалық тәсілдерін іздеуді бастады. 2006 жылдың желтоқсан айының соңында, солшылдардың бас қосып отыратын орны болған Ungdomshuset («Жастар үйі») әлеуметтік орталығының тағдырына байланысты тәртіпсіздіктер болды. Үйді қолдау үшін ұйымдастырылған шеруді полиция тоқтатты, нәтижесінде көшеде қақтығыс болды. Наразылар полицияға тас және фейерверк лақтырды, ал полиция жауабында бронетранспортерлерін қолданып, наразыларды таратып, көзден жас шығару газын қолданды. Ұрыс-дау толыққанды тәртіпсіздікке айналды, түн бойы көшелерде өрт өрілді. Төрт полицей және екі наразы жарақат алды. 2007 жылдың 1 наурызында, полиция Ungdomshuset-тегі сквоттерлерді шығарып, ғимаратты бұзған кезде Дания тарихындағы ең ірі тәртіпсіздіктер болды. Ungdomshuset-ті шығару және одан кейінгі тәртіпсіздіктер кезінде келтірілген залал қала мен мемлекетке шамамен 100 миллион Дания кронасы (шамамен 17 миллион АҚШ доллары) құнға бағаланды. 2007 жылдың 1 қыркүйегінде Ungdomshuset-тің бұзылуына 6 ай толуына орай ұйымдастырылған наразылықтан қосымша тәртіпсіздіктер туды.