Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Түпкі американдықтардың ең басты билеушілігі
Paramount chiefdom of Native Americans
Куса билеушілігі – қазіргі АҚШ-тың Джорджия штатындағы Гордон және Мюррей округтерінде орналасқан қуатты түпкі американдықтардың ең басты билеушілігі. Шамамен 1400 жылдан 1600 жылға дейін осы жерде адамдар қоныстанған және бірнеше кіші билеушіліктерге үстемдік еткен. Кусаның ықпал ету аймағының жалпы саны қазіргі Теннесси және Алабама штаттарына дейін жетіп, 50 000-ға жуық деп есептеледі. Эрнандо де Сото және оның конкистадорлары 1539–1541 жылдары АҚШ-тың оңтүстік-шығысынан жасаған экспедицияларында Кусаға келді, сондай-ақ 1560 жылы Тристан де Луна және 1566–1568 жылдары Хуан Пардо экспедициялары да осы жерге келді. Еуропалықтар қонақтап өткен түрлі билеушіліктердің сипаттамаларын және әсерлерін жазып, Кусаны қала немесе қалашық емес, көптеген азық-түлікке толы қауымдастықтар мен құнарлы бақтар жиынтығы ретінде сипаттады. Куса Мускоги Крик конфедерациясының төрт ана қаласының бірі болды.
The Coosa chiefdom was a powerful Native American paramount chiefdom in what are now Gordon and Murray counties in Georgia, in the United States. It was inhabited from about 1400 until about 1600, and dominated several smaller chiefdoms. The total population of Coosa's area of influence, reaching into present day Tennessee and Alabama, has been estimated at 50,000. Hernando de Soto and his conquistadors visited Coosa on their expedition through the Southeast United States in 1539–1541, as did participants in Tristán de Luna's expedition in 1560, and Juan Pardo's 1566–1568 expedition. The Europeans recorded descriptions and impressions of the various chiefdoms they visited, describing Coosa as a series of communities and fertile gardens containing much food, rather than a town or city. Coosa was also the name of one of the four mother towns of the Muscogee Creek confederacy.
Тарих
Куса руының орталығы Кусаватти өзенінің жағасындағы қазіргі Гордон және Мюррей округтерінде, Солтүстік-Батыс Джорджияда орналасқан. Кусаның астанасы болған бұл жерде үлкен алаң, үш платформалы үйінді және тұрғын үйлер сақталған. Зерттеушілер Миссисиппи мәдениетіне тән түрлі қыш ыдыстарды тапты, олардың ең маңыздысы 1300-1600 жылдар аралығындағы Орта және Кейінгі Оңтүстік Аппалачи Миссисиппи мәдениетінің (Миссисиппи мәдениетінің аймақтық нұсқасы) өмір сүргенін көрсетеді. Ертедегі француз карталарында Крик Конфедерациясының бірнеше қалалары Куша немесе Кушетта тайпаларымен байланысты көрсетілген, олар осы тайпалардың есімдерін естігендей транслитерациялаған. Чероки тайпасы алғаш рет "куса" сөзін Жоғарғы қалалардың Мускоги Крик халқына қатысты қолданған, олар бәсекелес және жау болған. Джеймс Мунидің сөзіне сүйенсек, олар Мускоги Крик тайпасын "Ани' Куса немесе Ани' Гуса" деп атаған, бұл атау олардың басты қаласы Кусадан шыққан. Ағылшын тілінде сөйлейтіндер "Coosa" сөзін ертедегі чероки сөзінің шекаралық ағылшын тіліндегі нұсқасы ретінде қабылдады. Қазіргі чероки тайпасы барлық Крик тайпаларын "ани куса" деп атайды. Бұл атау сондай-ақ Маскоги, Оклахома қаласының да атауы: ᎫᏐᎢ, guso'i. Мускоги Крик тайпасының атауы, Элиас Будиноттың жаңартылған чероки әліпбиінде, деп жазылады. Мускоги Крик тайпасының бір өкілі – ᎠᎫᏌ, "агуса", деп Черроки-Ағылшын сөздігінде (Оклахома штатының Черроки ұлты: Feeling & Pulte, 1975) көрсетілген. Қаланың бастапқы атауы мускоги тіліндегі "өзен қамысы" деген мағына беретін сөзден шыққан болуы мүмкін, мысалы, чоктоу тіліндегі kusha (/kʊʃa/) немесе маскоки тіліндегі koha (/koha/) сөздерінен.
The Coosa chiefdom was centered at a site along the Coosawattee River in present day Gordon and Murray counties in northwestern Georgia. The capital of Coosa, it had a large plaza and three platform mounds, as well as residential dwellings. Researchers have found various Mississippian culture pottery types, the most substantial of which reflect the site's Middle and Late South Appalachian Mississippian culture (a regional variation of the Mississippian culture) habitation from 1300 to 1600. The early French maps recorded several member towns of the Creek Confederacy as being occupied by the Cousha or Coushetta, in their transliterated form of the name as they heard it. The Cherokee first appeared to use the word kusa to mean the Muskogee Creek people of the Upper Towns, who were competitors and enemies. According to James Mooney, they called the Muskogee Creek "Ani' Ku'sa or Ani' Gu'sa, from Kusa, their principal town". English speakers adopted "Coosa" as a frontier English version of the early Cherokee word. The contemporary Cherokee name for all Creek Indians is ani kusa. This is also the name for Muskogee, Oklahoma: ᎫᏐᎢ, guso'i. The name for the Muskogee Creek people, in the revised Cherokee syllabary of ᎦᎳᎩᎾ/Elias Boudinot, is spelled ᎠᏂᎫᏌ. A singular Muskogee Creek person is ᎠᎫᏌ, "agusa," according to the Cherokee English Dictionary (Cherokee Nation of Oklahoma: Feeling & Pulte, 1975). The original name for the town may have derived from a Muskogean word for river cane, such as the Choctaw word kusha (/kʊʃa/) or the Maskoki word koha (/koha/).