Кіріспе

Есептеу гидродинамикасындағы артефакт

Сандық диффузия – үздіксіз ортаны (мысалы, сұйықтықтарды) компьютерлік модельдеуде туындайтын қиындық, онда модельдеу ортасы нақты ортаға қарағанда жоғары диффузиялық қасиеттер көрсетеді. Бұл құбылыс, әсіресе жүйе мүлдем диффузиялық болмауы тиіс жағдайларда айқын байқалады, мысалы, сандық модельде қандай да бір артық тұтқырлыққа ие болатын идеалдық сұйықтық.

Түсіндірме

Эулеровтік симуляцияларда уақыт пен кеңістік дискретті торға бөлінеді және қозғалыстың үздіксіз дифференциалдық теңдеулері (мысалы, Навье-Стокстің теңдеуі) шекті айырма теңдеулеріне түрлендіріледі. Дискретті теңдеулер көбінесе бастапқы дифференциалдық теңдеулерге қарағанда жоғары диффузиялық болады, сондықтан симуляцияланған жүйе күтілген физикалық жүйеден өзгеше жұмыс істейді. Осы айырманың шамасы мен сипаты симуляцияланатын жүйеге және қолданылған дискреттеу түріне байланысты. Көптеген сұйықтық динамикасы немесе магнитогидродинамикалық симуляциялар сандық диффузияны ең төменгі деңгейге дейін азайтуға, жоғары дәлдікке қол жеткізуге тырысады, бірақ кейбір жағдайларда сингулярлықтарды болдырмау үшін диффузия жүйеге қасады түрде қосылады. Мысалы, сұйықтықтардағы соққы толқындары мен плазмадағы ток жапырақтары кейбір жуықтауларда шексіз жұқа болады; бұл сандық кодтар үшін қиындықтар тудыруы мүмкін. Осы қиындықтан құтылудың қарапайым жолы – соққы толқынын немесе ток жапырағын тегістейтін диффузияны қосу. Жоғары ретті сандық әдістер (спектрлік әдістерді қоса алғанда) төмен ретті әдістерге қарағанда азырақ сандық диффузияға ие болады.

Мысал

Сандық диффузияның мысалы ретінде, су арқылы таралатын жасыл бояу тамшысының уақыт бойынша тікелей есептеу үшін Эйлерлік симуляциясын қарастырайық. Егер су симуляциялық тор арқылы диагональ бойымен ағып жатса, онда бояуды ағынның нақты бағытында жылжыту мүмкін емес: әр уақыт қадамында симуляция ең жақсы жағдайда бояуды тік және көлденең бағыттарда ғана жылдыра алады. Бірнеше уақыт қадамынан кейін, бояу осы бүйірлік жылжудың нәтижесінде тор бойынша таралып кетеді. Бұл сандық эффект жоғары диффузия жылдамдығы түрінде көрінеді. Егер сандық диффузия импульс векторының компоненттеріне қатысты болса, ол сандық тұтқырлық деп аталады; ал магниттік өріске қатысты болса, сандық кедергі деп аталады. Су фазасындағы жоғары қысыммен жүктелген ауа көпіршігін (көк түс) қарастырайық. Судағы ауаның кеңеюі кезінде химиялық немесе термодинамикалық реакциялар болмағандықтан, симуляция барысында басқа (мысалы, қызыл немесе көк емес) фаза пайда болуы мүмкін емес. Бұл жеке фазалар арасындағы қателіктер сандық диффузияға негізделген және торды жіңіштендіру арқылы азайтылуы мүмкін.