Кіріспе

Ежелгі сауда жолы

Патша жолы Ежелгі Таяу Шығыста маңызды сауда жолы болған, Африканы Месопотамиямен байланыстырған. Бұл жол Мысырдан Синай түбегі арқылы Акабаға дейін, содан кейін Трансиордания арқылы Дамаскқа және Евфрат өзеніне қарай солтүстікке бұрылған. VII ғасырда құнарлы жарты айды мұсылмандар басып алғаннан кейін және XVI ғасырға дейін, Сирия, Ирак және одан әрі жерден Мекке қасиетті қаласына қажылыққа баратын мұсылмандар үшін бұл дарб әл-хаж немесе қажылық жолы болды. Қазіргі Иорданияда 35 және 15 тас жолдары солтүстіктегі Ирбидті оңтүстіктегі Акабамен байланыстырады, осы маршрутты ұстанады. Оңтүстік бөлігі бірнеше терең шатқалдарды кесіп өтеді, сондықтан ол әдемі, бірақ қисық және төмен жылдамдықты жол болып табылады. Рим дәуірінде бұл жол Виа Регия деп аталды. Император Траян оны қайта жаңартып, Виа Траяна Нова деп атады, және бұл атпен ол бекінілген Лимес Арабикус бойындағы әскери және сауда жолы ретінде пайдаланылды.

Византия дәуірі

Византия дәуірінде бұл жол христиандар үшін маңызды қажырлы сапар жолы болды, себебі ол Киелі кітапта айтылғандай, Мұсаның өлімі мен жерленген жері саналатын Небо тауының жанынан өтеді. Тағы бір жол оны Ливия арқылы Иерусалиммен байланыстырып, Иордан өзенінің жанындағы Жақияға, қазіргі араб тілінде әл-Магтас деп аталатын, Жоханның Исаны шомылдыру рәсімі өткізген дәстүрлі орнынан және Иерихон арқылы өткізеді.

Мұсылман дәуірі

VII ғасырдан бастап мұсылман билігі кезінде бұл жол Сириядан Меккеге дейінгі басты хаж жолы болды, Османлы түркілері XVI ғасырда Тарик әл-Бинт салмағанға дейін. Бесбітімдік кезеңдерде хаж керуендеріне Ольтрежурдан крестшілдері көбінесе зиян келтірмейтін; алайда Шатильондық Рейнольд хажға барғандарға екі рет шабуыл жасап, тонады. Оның осы әрекеттері нәтижесінде Саладиннің қолынан қаза тапты және 1187 жылы Хатин шайқасында крестшілер мемлекеті құлады. Ежелгі тарих білімімен қаруланған Т. Е. Лоуренс осы жолмен (1917 жылдың шілдесінде Акабадағы арабтардың жеңісі туралы британдық барлау қызметіне хабар беру үшін, 49 сағатта 160 мильді жүріп) Каирге жетті.

Киелі кітапта

Патша жолы (Дерх ХаМелех) Сандар кітабында (,) айтылады, онда израильдіктердің Мысырдан шығу жолында осы жолды пайдалану қажет болғаны баяндалған. Олар Қадештен жолға шығып, Едом патшасынан өткізуге рұхсат сұрады, бірақ оларға жол берілген жоқ. Егер олар жолды пайдаланса, шабуыл жасайтынына серт берді. Олар тіпті малдарының ішкен суына ақы төлеуге де дайын болды. Дегенмен, Едом патшасы өткізуге келіспеді және үлкен, қаруланған әскерімен оларға қарсы шықты. Олар жолдан жаңғырып, Арнон және Яббок өзендері арасындағы Иорданның арғы жағына келген соң, аморлық патша Сихонға да осындай өтініш жасады. Екінші рет, дәл сол жолда, оларға жол берілмеді және Сихон патша олармен Жахазда шайқасты, онда олар «қылышпен» жеңіске жетті. Соның нәтижесінде, олар сол жерді және солтүстік аймақтарды бақылауға алды. Кейін Манаса (шығыс жартысы), Ғад және Рубен тайпалары сол аймақтарға қоныстанды. Израиль патшалығы (және оның туыс патшалығы, Яһуда патшалығы) кезінде Иорданның арғы жағындағы биік таулы аймақтардағы патшалықтарға қарсы исраилдіктердің көптеген соғыстары, кем дегенде, ішінара, осы Жолды бақылау үшін болған болуы мүмкін.