Кіріспе

Роберт Ли Картер (11 наурыз 1917 – 3 қаңтар 2012) – американдық заңгер, азаматтық құқықтар белсендісі және Нью-Йорк оңтүстік округінің АҚШ округтік сотының судьясы. Картер 16 жасында екі сыныптан өтіп, Шығыс Оранж орта мектебін бітірді. 1937 жылы Пенсильвания штатындағы Линкольн университетінен саяси ғылымдар бакалавры (Artium Baccalaureus) дәрежесін, ал 1940 жылы Ховард университетінің құқық мектебінен заң бакалавры атағын алды. Ол Америка Құрама Штаттары Конституциясының бірінші түзетуіне сәйкес, бірлестік құру бостандығына қатысты NAACP-ның құқықтық стратегиясын анықтаған маңызды магистрлік диссертация қорғады. Sweatt v. Painter (1950) ісінен кейін ол бес мектептің бірінде жүрген десегрегация ісінде талапкер Оливер Браунның мүддесін қорғады, бұл іс апелляция арқылы АҚШ Жоғарғы Сотына жетті. Картер Кеннет және Мами Кларктың психологиялық зерттеулерін ұсынды, онда бөлек мектептердің аз ұлтты оқушылардың білімі мен дамуына тигізетін зиянды әсері көрсетілген. Кейіннен Жоғарғы Сот бірауыздан Плесси v. Фергюсон ісін жойып, мемлекеттік мектептердегі сегрегацияны конституцияға қайшы деп тану үшін осы зерттеулерге сүйенді. Одан кейін ол Вирджиния штатының мектеп кеңесінің Браун ісі бойынша талап етілген десегрегациядан қашу әрекетіне қарсы Гриффин v. Принс-Эдвард округінің мектеп кеңесі ісінде жұмыс істеді. 1956 жылы LDF NAACP-дан бөлінгеннен кейін Картер Тюргуд Маршаллдың орнына NAACP-ның бас кеңесшісі болды. Дегенмен, Картер NAACP v. Button (1963) ісін жеңіп шықты, онда Жоғарғы Сот қоғамдық мүдделерді қорғауға қатысты істерді шектеуге бағытталған Вирджиния штатының заңын жойды. NAACP және LDF үшін жұмыс істеген кезеңде Картер Жоғарғы Сотта 22 іс бойынша сөйледі, олардың 21-інде жеңіске жетті. Сондай-ақ ол "Қара адвокаттардың ұлттық конференциясының" негізін қалаушылардың бірі болды. Кейін Картер Колумбия университетінің қалалық орталығында жұмыс істеді және Нью-Йорктегі Poletti, Freidin, Prashker, Feldman & Gartner заң фирмасына қосылды. 2004 жылы NAACP Картерге Спингарн медалін табыс етті. Сол жылдың қараша айында Фордхэм университетінің құқық мектебі Картерге оның азаматтық құқықтардағы жетістіктерін мойындаған құрметті заң докторы атағын берді. 2005 жылы Картер тарихшы Джон Хоуп Франклиннің кіріс сөзімен жазылған "Заң мәселесі" атты азаматтық құқықтар қозғалысындағы тәжірибесі туралы естеліктерді жариялады. 2010 жылы Патриция Салливан Картермен Азаматтық құқықтар тарихы жобасы аясында сұхбат жүргізді. Оның құжаттары Конгресс кітапханасында сақталады.

Өлім

Картер 2012 жылдың 3 қаңтарында Манхэттендегі ауруханада инсульт салдарынан туындаған асқынулар кесірінен қайтыс болды. Одан екі ұлы, бір немересі және қарындасы Алма Картер Лоусон қалды.