Кіріспе

Пайдалану жағдайларын талдау – жүйенің талаптарын (көбінесе бағдарламалық қамтамасыз ету/процесс жобалаумен байланысты) анықтауға және қолданылатын процестер мен кластарды (актерлер мен процестердің жиынтығы) анықтау үшін қолданылатын әдіс. Бұл ақпарат пайдалану жағдайлары диаграммасында және бағдарламалық қамтамасыз ету жүйесін немесе бағдарламаны әзірлеу немесе қайта құру кезінде қолданылады. Пайдалану жағдайларын талдау – жүйенің құрылысының негізі болып табылады.

Өмірбаян

Пайдалану жағдайларын талдау – жаңа бағдарламалық қамтамасы немесе орындалатын міндет үшін пайдалану талаптарын жинаудың басты тәсілі. Пайдалану жағдайларын талдаудың негізгі мақсаттары: жүйені пайдаланушының көзқарасынан жобалау, жүйенің мінез-құлқысын пайдаланушының түсінігімен жеткізу және барлық сырттан көрінетін мүмкіндіктерін анықтау. Пайдалану жағдайларын талдаудың тағы бір мақсаты – жүйе талаптарын, жүйені қалай қолдану керектігін, пайдаланушының жүйедегі қызметін, пайдаланушының әрекетіне жүйенің қалай жауап беретінін, пайдаланушы жүйеден не алатынын және тұтынушы немесе пайдаланушы жүйеден қандай пайда көретінін нақты түсіндіру.

Процесс

Пайдалану жағдайын талдау бірнеше қадамнан тұрады.

Орындалуы

Пайдалану жағдайын іске асыру, жобалау моделінде нақты бір пайдалану жағдайын қалай іске асырылғанын, өзара әрекеттесетін объектілер арқылы сипаттайды. Іске асыру кезеңі, дамып келе жатқан жүйені талдау үшін негіз жасайды. Осы кезеңде жүйеге қажетті талаптардың алғашқы, ең жалпы жоспары құжатталады. Бұл жүйе үшін қажетті процестердің, қатысушылардың және деректердің шамамен жіктелуін қамтиды. Осылар талдаудың кластарын құрайды.

Сипаттама

Жалпы сызба аяқталғаннан кейін келесі қадам – жүйенің әлеуетті пайдаланушысына көрінетін мінез-құлқын сипаттау. Ішкі мінез-құлықтарды да сипаттау мүмкін, бірақ бұл жүйеге талаптар қоюға емес, жүйе құруға көбірек қатысты. Ішкі мінез-құлықты қысқаша сипаттаудың артықшылығы – әлеуетті пайдаланушыларға жүйенің ішкі бөлігінде орындалғандықтан сыртқы маңызды компоненттері қалып қоймағанын нақтылау. Осы қадамның басты мақсаты – жүйе үшін қандай сыныптар қажет екенін түсінуге жететіндей ғана егжей-тегжейлі ақпарат беру. Тым көп мәлімет беру жүйені кейіннен өзгертуді қиындатуы мүмкін.

Талдау кластары

Бұл қадам сыныптар тізімін жүйе сәтті жұмыс істеуі үшін қажетті әрекеттерді орындай алатын сыныптарға дейін таңдайды. Егер жүйеде сыныптар болмаса, осы қадамды аяқтамас бұрын оларды құру қажет. Сыныптарды көптеген көздерден және түрлі жолдармен жасауға болады. Мысалы, бұрынғы, бірақ ұқсас жүйелер, кәсіпорындық модельдер және деректерді талдау. Сыныптар құрылып, таңдалғаннан кейін, жүйе міндеттерін модельдейтін, енді талдау сыныптары деп аталатын сыныптар арасындағы қатынастарды дамыту қажет.

Жауапкершілік

Әрбір талдау класы үшін бұрынғы қадамда анықталған кластың міндеттері нақты және толық сипатталуы керек. Бұл әрбір кластың жүйедегі басқа ешбір кластың орындамайтын нақты бір міндеті болуын қамтамасыз етеді. Әртүрлі кластардың міндеттері қайталанбауы тиіс.

Мінез-құлық

Сабақтар арасындағы қатынастар түсінілгеннен кейін, келесі қадам – сыныптардың қандай мінез-құлық танытатынын және жүйені аяқтау үшін олардың қалай өзара әрекеттесетінін толық сипаттау. Бұл сыныптардың қалай байланыс жасайтынын және дамытылып жатқан жүйелік процестің барысында хабарларды қалай жіберетінін анықтауды қамтиды. Бұл аталған сыныптардың бұрын анықталған жауапкершіліктерінен туындайды. Хабарды қай сыныпқа жолдау керектігін анықтау, алдыңғы қадамда орнатылған байланыстарға сәйкес жүзеге асырылады.

Механизмдер

Соңғы қадам – проблемалық салаға шешім ұсынатын компоненттерді анықтау. Бұған деректерді сақтау үшін дерекқоры, қауіпсіздік, қателерді басқару және процестер немесе бағдарламалар арасындағы байланыс кіреді.