Кіріспе

Канадалық заң

Онтарио мұрасы туралы заң (Заң) алғаш рет 1975 жылдың 5 наурызында қабылданды және муниципалитеттерге және провинциялық үкіметке Канаданың Онтарио провинциясындағы жеке мүліктер мен аудандарды мәдени мұраға құнды немесе қызығушылық тудыратын объектілер деп тануға мүмкіндік береді.

Онтарионың мұралық заңы бойынша белгіленуі

Мүлік Заңның IV бөлігіне сәйкес тағайындалғаннан кейін, меншік иесі мүліктің анықталған мәдени мұра элементтеріне кез келген өзгеріс енгізуге немесе мүліктегі кез келген ғимаратты немесе құрылысты бұзуға рұқсат алу үшін жергілікті әкімдікке өтініш беруі тиіс. Заңның V бөлігі мәдени мұраны сақтау аудандарын белгілеуге мүмкіндік береді.

Заңнамаға енгізілген өзгерістер

2005 жылға дейін Заң бойынша мүліктің мәртебесіне ие болу муниципалитетке мұражайлық мүліктің бұзылуын кейінге жылдыруға, бірақ толығымен болдырмауға мүмкіндік берді. Мұраны қорғау жақтастары заңнамада көзделген 180 күндік «салқындату» кезеңін қатаң сынады, ол муниципалитеттер мен жер иелеріне мұраны сақтаудың тиісті деңгейі туралы келісуге уақыт беруді мақсат еткен, бірақ көбінесе жер иелері «уақыт күтуге» және Онтарио мұрасы туралы заңның қорғауы аяқталғаннан кейін мұражайлық ғимаратты бұзуға барып жетті. 2005 жылы провинциялық үкімет Заңды күшейту үшін өзгерістер енгізді. Өзгертілген заңнама бойынша, Заң бойынша бұзуға рұқсат алынбаған жер иесі салқындату кезеңі аяқталғаннан кейін белгіленген ғимаратты бұзуға автоматты құқыққа ие болмайды. Оның орнына, жер иесі жеке мүліктер үшін Сақтауды зерделеу кеңесіне немесе Мұраны сақтау ауданындағы мүліктер үшін Онтарио муниципалитет кеңесіне рұқсат беруден бас тартуға шағымдануға құқылы, ал тиісті кеңес бұзуға рұқсат беру туралы соңғы шешімді қабылдайды. Егер OMB рұқсат беруден бас тартса, жер иесі мұражайлық ғимаратты сақтап қалудан басқа амалға ие болмайды. Өзгертілген заңнамада муниципалитеттерге заң арқылы белгіленген ғимараттардың иелерінен ғимараттарды және олардың мұралық элементтерін күтіп ұстауды талап етуге мүмкіндік беретін ережелер де бар. Мұндай заңдар «қырыққандықтан бұзуды» болдырмау үшін жасалған, бірақ Торонтодағы Валнут-холлдың құлауы мұндай ғимараттардың әлі де қауіпте екенін көрсетеді.

Орындау және мәселелер

Мұра ретінде белгілеу барлыққа бірдей ұнай бермейді. Өйткені ол қорғалатын мүліктің өзгеруіне немесе бұзылуына шектеулер қояды немесе кем дегенде кешіктіреді, сондықтан кейбір меншік иелері мен құрылыс салушылар өздерінің меншік құқықтарына нұқсан келтірілгенін сезінеді. Сондай-ақ, бұл шектеулер мүлікті сатуды және/немесе дамытуды қиындатады, бұл нарықтық құнға теріс әсер етеді деген алаңдаушылық бар. Оттава: Қаланың мұра инвентаризациясы жобасының аясында қала ескі Оттава шығысы және ескі Оттава оңтүстігіндегі мүліктерді қарап, «мәдени мұра құндылығы» бар деп танылғандарын тізімге енгізеді. Меншік иелері тізімдегі мүлікті бұзудан бұрын қалаға 60 күн бұрын хабар беруге міндетті. Рокклиф паркі: Бүкіл ауыл, қазір Оттава қаласының бөлігі, 2016 жылы мұраны сақтау ауданы болып жарияланды. Мақсаты – жеке ғимараттарды ғана емес, сонымен қатар ауданның парктік сипаттамаларын сақтау. Бұл жер учаскелерінің мөлшері, үйлер арасындағы арақашықтық және көшелердің келбеті де қорғалады дегенді білдіреді; мысалы, жаңа айналма жолдарға енді рұқсат берілмейді. Қазіргі уақытта үй иесі және әзірлеуші де дауласып жатыр. Онтарио провинциялық кеңесінің 2017 жылғы қыркүйектегі тыңдауының нәтижесін күтіп, Оттава қаласының саясаты мұраны сақтау жоспарын іске асыруды жалғастыру болып табылады. Заңның жаңа ережелерімен тәжірибе әртүрлі болды. Өзгерістермен айтарлықтай күшейтілген өкілеттік алған муниципалитеттер кейбір жағдайларда осы өкілеттікті күмәнді ниетпен даму жобаларын тоқтату немесе кешіктіру үшін пайдаланды. Бір жағдайда жергілікті кеңеске оны тұрғын үйлер салу үшін дамыту туралы ұсыныс түскен кезде гольф алаңы мұра ретінде тағайындалды. Тағы бір даулы мәселе – шіркеу мүліктерін дамыту немесе айтарлықтай өзгерту туралы ұсыныстар. Онтарио үкіметі жақында діни сенімдер мен діни мүлікке қатысты азаматтық биліктің арасындағы қақтығысты түсіндіретін нұсқаулықты жариялады. «Онтарио қауымдастықтарындағы ғибадат орындарын сақтау жөніндегі нұсқаулық» – Онтарио мұра құралдары жиынтығының бір бөлігі. Нұсқаулықта діни және мұраны сақтау мақсаттарын қалай теңестіруге болатыны түсіндіріледі. Федералдық юрисдикциядағы мүліктер де мәселелі; банк, теміржол және провинцияаралық тасымал сияқты кәсіпорындар Онтарио үкіметінің юрисдикциясынан тыс жұмыс істейді. Әртүрлі федералдық жеке мүшелер ұсынған заң жобалары (Мұра теміржол станцияларын қорғау туралы заң, Мұра маяктарды қорғау туралы заң) тарихи мүліктердің бұзылуын шектеуге тырысады, бірақ олардың барлығы шектеулі және мүліктің күші жоқ қалғандықтан бұзылудан қорғамайды.