Кіріспе

Денсіз немесе қауіпті мінез-құлықты өзгертуге бағытталған техника.

Қысқаша араласу көбінесе скрининг және қысқаша араласу (SBI) немесе Англияда анықтау және қысқаша кеңес (IBA) деп аталады. Қысқаша араласу – темекі шегу, жаттығулардың жеткіліксіздігі немесе алкогольді дұрыс пайдаланбау сияқты денсіз немесе қауіпті мінез-құлықты өзгерту үшін қолданылатын техника. Бұл бетте алкогольге қатысты қысқаша араласулар негізінен сипатталады. Алкогольге қарсы шара ретінде, ол әдетте тәуелді емес ішімдік ішушілерге немесе проблемалары бар, бірақ емделуді сұрамайтын ішімдік ішушілерге бағытталған. Бұл тәсіл алкоголь проблемасының күшеюін немесе оның салдарына жол бермеуге және/немесе алкоголь тұтынуды азайтуға бағытталған. Ол бастапқы медициналық көмек көрсету орындарында, жедел жәрдемде немесе басқа аурухана бөлімдерінде, сот жүйесінде, жұмыс орындарында, онлайн, университеттерде/колледждерде және басқа да жағдайларда жүзеге асырылуы мүмкін. Қысқаша араласу "скрининг" немесе "анықтау" кірдіреді, онда адамның алкогольге тәуелділігінің деңгейі алкогольді пайдалану бұзылыстарын анықтау тестісі (AUDIT) сияқты жарамды құралдарды қолдану арқылы бағаланады. Бұл бағалау нәтижелері бойынша белгілі бір кері байланыс беріледі. Алкогольге қатысты қысқаша араласулар бір сеанста жүзеге асырылатын немесе бірнеше компоненттермен толықтырылатын, сондай-ақ бірнеше рет қолданылатын ұзақ форматта болуы мүмкін. Ол екі бағытта жұмыс істейді:
адамдарды алкогольді пайдалану туралы әртүрлі ойлауға итермелеу арқылы, олар алкоголь тұтынуын өзгерту туралы ойлана бастайды немесе өзгерістер жасайды.
алкогольді ішетін адамдарға алкогольді қауіпсіз пайдалануға мүмкіндік беретін дағдыларды ұсыну арқылы.

Қайталама

Бағалау аяқталғаннан кейін адамдар алкогольді тұтынуы және оған байланысты мінез-құлықтары туралы жекелендірілген кері байланыс алады. Мысалы, кері байланыс адамның ішімдік ішуі денсаулығына қауіп төндіріп, ұсынылған нормадан асып түсетінін көрсетеді. Топтарда (мысалы, әлеуметтік бауырластық немесе студенттік ұйым) араласу бағдарламасын бастамас бұрын топ мүшелерінен жиналған деректерге сүйене отырып кері байланыс беруге болады. Кейбір зерттеушілер сауалнама арқылы деректер жинағаннан кейін пошта арқылы кері байланыс жіберіп, тікелей қарым-қатынастан аулақ болған.

Біліктілікті арттыру

Алкогольді қауіпсіз тұтыну дағдыларын дамытуға арналған оқу бағдарламалары бар. Тек ақпараттық бағдарламалардың бір кемшілігі – олар заттың әсері туралы білуді және хабардарлықты арттырса да, мінез-құлқында өзгерістер жасауды жеке адамның өзіне қалдырады. Ал дағдыларды оқыту бағдарламалары мотивациялық әңгімелесу техникаларымен тиімді жұмыс істейді, себебі олар адамға ішімдік әдеттерін өзгертуге қажетті дағдыларды үйретеді, ал мотивациялық әңгімелесу адамның өзінің мінез-құлқына көңіл бөлгенімен бірге осы өзгерістерге дайындығын арттырады. Осылайша, олар ішімдік ішетін адамдар үшін зиянды азайту стратегияларын ұсынады. Бұл, умеренно ішу мақсатын да қарастыруға болады, себебі алкогольді қауіпсіз тұтынуға жасалған кез келген қадам – дұрыс бағыттағы қадам. Демек, кейбір адамдар үшін толық бас тарту тиімді болғанымен, егер бас тарту мүмкін емес, қол жетімді немесе тартымды көрінбесе, зиянды азайтуға бағытталған ішу дағдыларын үйрену қажет. Мысалы, қандағы алкоголь концентрациясын анықтауға арналған оқу адамдарға жынысы, салмағы және ішуге кеткен уақытына сәйкес умеренно ішу шектерін белгілеуге көмектеседі. Осы шектеулерге жетудің практикалық жолдарын оқыту, мысалы, ішімдіктерді араластыру, өзін бақылауда ұстау, алкогольді және алкогольсіз сусындарды кезектестіру, ішу алдында тамақтандыру және сәттілікке жету үшін ішу.

Дәлел

Кокрейн жариялаған жүйелі шолулар осы интервенциялардың нәтижесінде алкогольді тұтынудың өзгергенін көрсететін шағын немесе орташа дәрежедегі әсерді сипаттады. Мысалы, 69 зерттеуді қамтитын алғашқы медициналық көмекке жүгінген пациенттердің жақындағы шолуында, қауіпті немесе зиянды ішімдік ішушілердің алкогольді тұтынуын азайтуға қысқа мерзімді интервенциялардың қабілеттілігін көрсететін орташа сапалы деректер табылды. Цифрлық қысқа мерзімді интервенциялар да осыған ұқсас тиімділікке ие болды, онлайн режимінде алкогольге бағытталған қысқа мерзімді интервенциялар апта сайынғы ішімдіктер санын үш стандартты дозаға азайтатыны туралы орташа сапалы деректер анықталды. Бұл шолулардың сенімділігіне қарамастан, олар өзгерісті қорытындылау мүмкіндігімен шектеулі, себебі көптеген зерттеулер бірдей нәтижелерді бірдей әдіспен өлшемейді. Бір шолуда 405 сынақта 1560 түрлі тәсілмен өлшенген 2641 жеке нәтиже тіркелді. Әр түрлі нәтижелер қолданылғанда, мета-талдауда деректерді біріктіру қиынға түседі және интервенцияның тиімділігін немесе нәтижелігін көрсететін әртүрлі пікірлер туындайды. Басқалар бұл саланың жағдайын жақсартуға тырысып, алкоголь және басқа да есірткілерге қатысты қысқаша интервенциялар жөніндегі халықаралық желі арқылы барлық ИИ бағалаулары үшін халықаралық стандартты құрастыратын, әртүрлі нәтижелердің тудыратын проблеманың көлемін азайтатын негізгі нәтижелер жиынтығын жасады.