Кіріспе

Abies mariesii (жапон тілінде オオシラビソ немесе アオモリトドマツ, Ōshirabiso, немесе Aomoritodomatsu) – Жапонияның орталық және солтүстік Хонсю тауларында өсетін шырша түрі. Солтүстік Хонсюде 750–1900 м, ал орталық Хонсюде 1800–2900 м биіктікте өседі, әрқашан жоғары жауын-шашынды және салқын, ылғалды жазды, қыста ауыр қар жауатын қоңыржай ылғалды орманды мекендейді. Бұл 15–30 м биіктікке жететін, діңінің диаметрі 0,8 м-ге дейін жететін орташа мөлшердегі мәңгі жасыл қылқан жапырақты ағаш, ағаш шебінде кішкентайрақ және кейде бұталы болады. Жапырақтары ине тәрізді, жалпақ, 1,5–2,5 см ұзындықта, 2 мм енді және 0,5 мм қалыңдықта, жоғары жағы күңгірт қою жасыл, төменгі жағында екі ақ жолақты стоматалар және ұшы сәл тілімделген. Жапырақтардың орналасуы сабақта спиральді, бірақ әрбір жапырақ негізінен әртүрлі бұрылып, сабақтың екі жағына және үстіне тегіс жатады, сабақтың астында болмайды. Сабақтары тығыз, жұмсақ түкпен жабылған қызғылт-қызыл түсті. Конустары 5–11 см ұзындықта және 3–4 см енді, пісіп жетілмегенде қою күлгілт-көк түсті; қабықша жапырақтары қысқа және жабық конустың ішінде жасырылған. Қанатты тұқымдары конус пісіп жетілгенде, тозаңданудан кейін шамамен 6–7 ай өткен соң таралады. Мариес шыршасы Солтүстік Американың Тынық мұхиты жағалауындағы A. amabilis – Тынық мұхиты шыршасына өте жақын, одан жапырақтары сәл ұзын (2–4,5 см) және конустары ірі (9–17 см ұзындықта) болып ерекшеленеді.

Ашылу

Мариес шыршасы ағылшын өсімдіктер жинаушысы Чарльз Мариес (1851–1902) құрметіне аталған, ол 1879 жылы осы түрді Ұлыбританияға әкелген. "Hortus Veitchii" еңбегінде айтылғандай, Мариес бас аралда (Хоншү) Аомориде Хоккайдо аралындағы Хакодатеге бару үшін кеме күтіп отырғанда, бақта оған бұрыннан белгісіз қылқан жапырақты ағаш байқады және оның көрші таудан көптеп табатынын білді. Ол іздеуге шықты, 3500 фут (шамамен 1067 метр) биіктікке жеткенде, таудың сол беткейінде бамбук тоғайының өтпейтін кедергі құрайтыны анық болды, сондықтан ізделіп отырған ағаш көз алдында болса да, ол қайта оралуға мәжбүр болды. Ертесі күні ол тағы да көтерілді, бірақ бұл жолы солтүстік жағынан, және Максвелл Т. Мастерс кейіннен Abies mariesii деп атаған жаңа түрдің шишаларын алуға қол жеткізді.