Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Типперридегі тау, Ирландия
Mountain in Tipperary, Ireland
Археология
Сливенамон қаласында кем дегенде төрт көне ескерткіш бар. Басына көне қабір тасы орналасқан, оның шығыс жағында есіктің түрін алатын табиғи тас жартасы бар. Курсус немесе салтанатты даңғылдың қалдықтары шығыстан таудың үстіне дейін жетеді. Таудың солтүстік-шығыс жағында, Шигунада тағы бір жерлеу ордасы және қираған мегалитикалық қабір бар.
There are at least four prehistoric monuments on Slievenamon. On the summit is an ancient burial cairn, with a natural rocky outcrop on its east side forming the appearance of a doorway. The remains of a cursus or ceremonial avenue leads up to the cairn from the east. On the mountain's northeastern shoulder, Sheegouna, is another burial cairn and a ruined megalithic tomb.
Фольклорлық
Таудың аты ирланд мифологиясында түсіндіріледі. Әңгіме бойынша, батыр Фионн мак Камхейлдің артынан көптеген жас әйелдер жүгіріп жүреді. Фион таудың басына шығып, оның басына жететін жарыста жеңген әйелді өзінің әйелі етіп қабылдайтынын жариялады. Фионн мен Гринни ғашық болғандықтан, ол оған қысқа жолды көрсетті және ол жарыста жеңіске жетті. Таудың ұзын атауы Слиаб на Мбан бхФионн, "жақсы әйелдер тауы" деп те аталды. Жергілікті тұрғындар бұл атаудың басқа бір түсіндірмесі мынада: алыстан және дұрыс бұрышта көретін болсақ, төбе арқасына жатып жатқан әйелге ұқсайды. Таудың көтерілген жазығы көне ирланд тілінде Маг Фемин (қазіргі ирландша Маг Фемин, немесе Ма Фемин) немесе Фемен жазығы деп аталды. Ирландияның мифологиясында бір қабірдің тастары Дагданың ұлы Бодбх Диаргтың мекені деп айтылады. Фионн Бодхбтың қызы Садхбхпен Сливенамонда үйленеді, олардың ұлы әйгілі Оисин. Бір ертегіде Фионн мен оның адамдары Суир өзенінің жағалауында шошқа пісіріп жатыр, онда Сливенамондағы таудан Кульдубх деп аталатын басқа әлемнің жаратылысы шығып, оны ұрлап алады. Фионн Кульдубты қуып жетіп, оны найзамен өлтіреді. Ішіндегі басқа әлемнің әйелі есікті жабуға тырысады, бірақ Фионнның бас бармағы есіктің және бағананың арасында қалады, ол оны ауырсынуды жеңілдету үшін аузына салады. Оның бас бармағы Өкінші әлемде болғандықтан, Фионнға үлкен даналық сыйланды. Бұл аңыз ата-бабалардан білім алуды білдіруі мүмкін және ол Білімді Салман аңызына ұқсас. Acallam na Senórach (Ақсақалдардың диалогы) Фионн, Кайльте және фианнаның басқа мүшелері Сливенамонға дейін еркек құс қууда. Олар үлкен жарық залына немесе брюге келеді, ал ішке оларды Өкініш әлемінің жауынгерлері мен қыздары қарсы алады. Олардың үй иесі Мидирдің ұлы Донн, қыздарды Сливенамонға тарту үшін жіберілген қыздардың бірі екенін айтады. Фианналар Доннға Туатха Де Дананның басқа тобымен шайқаста көмектесуге келіседі. Ұзақ шайқастан кейін Фионн олардың жауларын татуласуға мәжбүрлейді, олар осы дүниеге оралады.
The origin of the mountain's name is explained in Irish mythology. According to the tale, the hero Fionn mac Cumhaill was sought after by many young women. Fionn stood atop the mountain and declared that whichever woman won a footrace to the top would be his wife. Since Fionn and Gráinne were in love, he had shown her a short cut and she duly won the race. The mountain was also known by the longer name Sliabh na mBan bhFionn, "mountain of the fair women". Another local explanation of the name is that from a distance and the right angle, the hill resembles a woman lying on her back. The plain from which the mountain rises was known in Old Irish as Mag Femin (modern Irish Magh Feimhin, or Má Feimhin) or the Plain of Femen. In Irish mythology, one of the burial cairns is said to be the abode of the god Bodhbh Dearg, son of the Dagda. Fionn marries Sadhbh, Bodhbh's daughter, on Slievenamon, and their son is the famous Oisín. In one tale, Fionn and his men are cooking a pig on the banks of the River Suir when an Otherworld being called Cúldubh comes out of the cairn on Slievenamon and snatches it. Fionn chases Cúldubh and kills him with a spear throw as he re enters the cairn. An Otherworld woman inside tries to shut the door, but Fionn's thumb is caught between the door and the post, and he puts it in his mouth to ease the pain. As his thumb had been inside the Otherworld, Fionn is bestowed with great wisdom. This tale may refer to gaining knowledge from the ancestors, and is similar to the tale of the Salmon of Knowledge. In Acallam na Senórach (Dialogue of the Elders), Fionn, Caílte and other members of the fianna chase a fawn to Slievenamon. They come upon a great illuminated hall or brugh, and inside they are welcomed by warriors and maidens of the Otherworld. Their host, Donn son of Midir, reveals that the fawn was one of the maidens, sent to draw them to Slievenamon. The fianna agree to help Donn in a battle against another group of the Tuatha Dé Danann. After a lengthy battle, Fionn compels their foes to make peace, and they return to this world.
Мәдени сілтемелер
Сливенамон әнін 19 ғасырдың ортасында революционер және ақын Чарльз Кикхэм жазған. Бұл "Біздің байрағымыз ашылып, менің шынайы махаббатымның Сливенамонның маңындағы аңғарда ашылып жатқанын" көруге асыққан жер аударылған адам туралы патриоттық және романтикалық ән. Ол Типперри округінің ресми емес "округтік әнұраны" болып саналады, оны спорттық іс-шараларда көпшілік үнемі әндейді. Тау "Келттік ертегілер" (1892, Джозеф Джейкобс) (Джекобс леди Уайльдтың "Ирландияның ежелгі аңыздары" (1887) рұқсатымен пайдаланған) ертегісінде "Мүйізді әйел" көрінеді, онда ол сиқыршылардың үйі болып табылады. Ол сондай-ақ теософист-көрнекі Чарльз Вебстер Лидбитер жазған "Шығарманың жасырын жағы" (1913) және "Альционның өмірі" (1924, Энни Бесантпен) кітаптарында айтылған. Тау Пэдраик Колумның "Қоштар не айтқанды білетін бала" (1918) атты "Жиңік және құстар" атты ертегісінде Слив на Мон деп аталады. Онда Үлкен адам бұғыны үңгірге қуып, 200 жыл бойы ұйықтап, адамдар арасында алып болған кезде оянады. Ирландия еркін мемлекетінің құрылуымен бірге, "Сливенамон" атауы шығып бара жатқан әкімшіліктің жаңа еркін мемлекет армиясына тапсырған 13 броневик Rolls Royce автокөліктерінің біріне бейресми берілді. Сливенамон армияның бас қолбасшысы Майкл Коллинзді Беал-на-Блат маңында тосқауылға түсіп, өлтірілген кезде ертіп бара жатқан еді. Осыдан бері ирландтық Sliabh na mBan деп аталатын автомобильді Ирландия қорғаныс күштері сақтап қалды. Тау Гермини Темплтон Кавананың Дарби О'Гилл туралы әңгімелерінде жиі кездеседі, онда ол аңыз патшасы Брайан Коннорстың, оның азаматтарының және әртүрлі адамдар мен жануарлардың мекені ретінде суреттеледі. 1959 жылы Уолт Дисней Продакшнс фильмінде "Дарби О'Гилл және кішкентай адамдар" деген әңгімелер түсірілгенде, тау "Кнокнасхега" деп аталды, ол Слиго округінің Нокнасхе (аты гаэл тілінде "жұлдыздар төбесі" дегенді білдіреді) төбесі бойынша аталған, бірақ Сливенамон немесе Нокнасхеге ұқсамайды және оның шыңында қираған қамал бар, сондықтан Лаос округінің Дюнамасеге жақындай түседі.
The song Slievenamon, written in the mid 19th century by revolutionary and poet Charles Kickham, is a well known patriotic and romantic song about an exile who longs to see "our flag unrolled and my true love to unfold / in the valley near Slievenamon". It is regarded as the unofficial "county anthem" of County Tipperary, regularly sung by crowds at sporting events. The mountain appears in the fairytale The Horned Woman as found in Celtic Fairy Tales (1892, by Joseph Jacobs) (used by Jacobs with permission by Lady Wilde from her "Ancient Legends of Ireland" (1887)), where it is the abode of a witches' coven. It is also mentioned in the books The Hidden Side of Things (1913) and The Lives of Alcyone (1924, with Annie Besant) written by the theosophist clairvoyant Charles Webster Leadbeater The mountain is referred to as Slieve na Mon in a fairy tale called "The Giant and the Birds" from "The Boy Who Knew What The Birds Said" by Padraic Colum (1918). In it, Big Man chases a deer into a cave and falls asleep for 200 years to awaken in a time when he is a giant among men. Upon creation of the Irish Free State, the name Slievenamon was unofficially given to one of the 13 armoured Rolls Royce motor cars which were handed over to the new Free State army by the outgoing administration. Slievenamon was escorting the army's commander in chief, Michael Collins, when he was ambushed and killed near Béal na Bláth. The car, since renamed to the Irish Sliabh na mBan, has been preserved by the Irish Defence Forces. The mountain appears frequently in the Darby O'Gill stories written by Herminie Templeton Kavanagh, where it is depicted as the abode of the fairy king Brian Connors, his subjects, and various people and animals he spirited away. When the stories were adapted into the 1959 film Darby O'Gill and the Little People by Walt Disney Productions, the mountain was changed to a hill named "Knocknasheega", apparently named after the hill of Knocknashee (the name of which means "hill of the fairies" in Gaelic) in County Sligo, but bearing no resemblance to either Slievenamon or Knocknashee and having a ruined castle on its peak, making it look closer to Dunamase in County Laois.