Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландияда туған дін қызметкері
Scottish born clergyman
Джеймс Блэр (1656 – 18 сәуір 1743) – Англия шіркеуінде қызмет атқарған, Шотландияда туған дін қызметкері. Ол сонымен қатар миссионер және педагог болды, ең бастысы Вирджиния штатының Уильямсбург қаласындағы Уильям мен Мэри колледжін құрғандығымен танымал.
James Blair (1656 – 18 April 1743) was a Scottish born clergyman in the Church of England. He was also a missionary and an educator, best known as the founder of the College of William & Mary in Williamsburg, Virginia.
Жастар және білім беру
Джеймс Блэр Шотландияда, мүмкін Эдинбургте немесе Банффширде дүниеге келген. Оның ата-анасы Питер Блэр, Эдинбургтағы Санкт-Кутберт шіркеуінің пасторы, және Мэри Гамильтон Блэр болды. Ол Маришал колледжінде, Абердин университетінде және Эдинбург университетінде білім алған, онда өнер магистрі дәрежесін алды. Білімін аяқтағаннан кейін, 1679 жылы Шотландияның ұлттық шіркеуінде (сол кезде ресми түрде Шотландияның Киркі деп аталған) дін қызметкері болып тағайындалды. Бүкіл 17 ғасыр бойы Кирк пресвитериандар мен епископальдықтар арасындағы қызу ішкі қайшылықтарды бастан өткерді (мысалы, Епископтар соғыстарын қараңыз). Осы кезеңде епископальдықтар басымдыққа ие болды және Шотландия шіркеуі Шотландия королі Карл II билік еткен кезде Англия шіркеуімен қысқа мерзімге бірікті. Карл пресвитериандыққа қарсы күшті оппозицияда болды және өмірі бойы Англия шіркеуінің беделін қайта орнатуға тырысты. 1681 жылы Блэр епископальдықтармен бірге, Рим-католик шіркеуін қолдаушылар мен тәуелсіз ұлттық епископальдық шіркеуді жақтаушылар арасындағы Епископальдық қозғалыстағы шиеленістен Эдинбургтегі өзінің шіркеуінен айырылды. Сол жылы Блэр Лондонға көшті.
James Blair was born in Scotland, possibly in Edinburgh or in Banffshire. His parents were Peter Blair, minister of St Cuthbert's, Edinburgh, and Mary Hamilton Blair. He was educated at Marischal College, University of Aberdeen and the University of Edinburgh, where he received a Master of Arts degree. After completing his education, in 1679 he was ordained in the national Church of Scotland (known officially at this time as the Kirk of Scotland, see kirk). During the entire 17th century the Kirk had been experiencing passionate internal conflicts between Presbyterians and Episcopalians (see, for example, the Bishops' Wars). The Episcopalians were in the ascendancy during this period and the Church of Scotland was briefly aligned with the Church of England during the reign of Charles II of Scotland. Charles was a strong opponent of Presbyterianism and throughout his lifetime worked to reassert the strength of the Anglican Church. In 1681, Blair, aligned with the Episcopalians, was deprived of his parish in Edinburgh due to the conflict within the Episcopal movement between those supporting the Roman Catholic Church and those advocating a continued independent Episcopal national church. Blair relocated to London later that year.
Вирджиния колониясына миссионер
1685 жылы Лондонда Англия шіркеуінде дін қызметкері ретінде тағайындалды. Лондон епискобы Генри Комптонның (колонияларға жауапты) өтінішімен Блэр «Виргиния колониясындағы шіркеуді жаңғырту және реформалау» миссиясымен Жаңа әлемге сапар шекті. Оның алғашқы міндеті – Варинадағы Хенрико приходының пасторы болып қызмет ету болды. Ол Гаррисон отбасы сияқты белгілі саяси тұлғалармен жақсы қарым-қатынас орнатты. 1687 жылдың 2 маусымында Бенджамин Харрисонның қызы Сара Харрисонға үйленді. Лондон епискобының Виргиния колониясындағы өкілі Джон Клейтон қызмет еткен екі жылдан кейін Англияға оралғанда, Блэр оның орнын басып, колониядағы ең жоғары діни лауазымға ие болды, және ол бұл лауазымды 54 жыл бойы сақтап қалды.
In London, 1685, he was ordained in the Church of England, and at the request of Henry Compton, the Bishop of London (responsible for the colonies), Blair travelled to the New World with a mission to "revive and reform the church in the Virginia Colony." His initial assignment was to serve as rector of the Parish of Henrico at Varina. He developed good relationships with prominent political families, such as the Harrison family. He married Sarah Harrison, daughter of Benjamin Harrison Jr., on 2 June 1687. When John Clayton, Commissary in the Virginia Colony for the Bishop of London, returned to England after just two years of service, Blair succeeded him, making him the colony's highest ranking religious leader, a position that he would hold for 54 years.
Уильям және Мэри колледжі
Вирджиния колониясының басшылары ұзақ уақыттан бері өз ұлдарын жоғары біліммен қамтамасыз ету үшін, сондай-ақ жергілікті тұрғындарды оқыту үшін мектеп құруды қалаған. 1618 жыл шамасында осы мақсаттар үшін Хенрикуста тұрақты университет құруға жасалған әрекет, 1622 жылғы үндістердің шабуылынан кейін толыққанды елді мекеннің жойылғандығына байланысты сәтсіз аяқталды. Шамамен 70 жыл өткен соң, Блэр Колонияның Буржуаздар палатасының және басқа да көрнекті тұлғалардың ынтасымен жоспар жасады, кейбір тарихшылар бұл жоспардың Хенрикустағы алдыңғы жоспардың үлгісінде жасалғанын айтады. 1691 жылы ол Англияға оралып, монархиядан жаңа колледж ашу туралы өтініш жасады. Поухатан халқы 1644 жылғы соңғы ірі қақтығыстан кейін көбінесе қырылып, резервацияларға орналастырылған, бірақ оларды христиан дініне тәрбиелеу туралы діни ниет, мүмкін, Лондонда қолдау мен мақұлдау алуға көмектесу үшін моральдық ынталандыру ретінде сақталды. Бұдан өзге, мектеп колонияда туған дін қызметкерлерін өздерінің айналасындағы адамдарға қызмет етуге даярлауға арналған болды. Лондонға жасаған сапар сәтті аяқталды. Блэрдің күш-жігерін Кентербери архиепископы Джон Тиллотсон қолдады. (Протестант король Уильям мен Англия королевасы Мэри II 1688 жылы Даңқты революция кезінде Англияның католик королі Джеймс II-ні тақтан түсіргеннен кейін, Ұлыбританияның бірлескен монархтары болды.) 1693 жылы Вирджиниядағы Уильям және Мэри колледжіне, екі монархтың құрметіне аталған жарғы берілді. Блэр жаңа мектептің президенті болып, өмір бойына қызмет етті. Ол 1693 жылдан 1743 жылға дейін 50 жыл бойы қызмет етті және колледждің ең ұзақ қызмет еткен президенті және АҚШ тарихындағы колледж президенттерінің алтыншы ең ұзақ қызмет еткені болып табылады. Блэр Вирджинияға оралғаннан кейін, жаңа колледждің қамқоршылары Томас Баллардтан жаңа мектеп үшін жер учаскесін сатып алды. Таңдалған орын Вирджиния түбегіндегі Орта плантацияда орналасқан, ол Джеймс және Йорк өзендерінен шамамен бірдей қашықтықта болды. 1632 жылы құрылғаннан бері Орта плантация жергілікті американдықтармен болған мерзімді қақтығыстар кезінде қорғаныс орны ретінде қызмет еткен. Блэр өзінің үйін жақын жердегі Рич Нек плантациясында салған. Колледжге Буржуаздар палатасында орын берілді. Қаржылық кіріс Мэриленд пен Вирджиниядан Англиядан басқа елдерге экспортталатын темекіге фунтына бір пенниден салық салу арқылы, сондай-ақ тері мен жануар терісіне экспорттық баж сияқты басқа да ұқсас көздерден түсетін болды. Жаңа мектеп 1694 жылы уақытша ғимараттарда ашылды. "Колледж ғимараты" деп аталатын Рен ғимаратының алғашқы нұсқасы 1695 жылдың 8 тамызында Орта плантацияда салына бастады және 1700 жылы пайдалануға берілді. Бүгінде Рен ғимараты Америкада үздіксіз пайдаланылып келе жатқан ең көне академиялық құрылыс болып табылады. (Айта кетейік, ол "Рен ғимараты" деп аталады, өйткені дәстүр бойынша ғимаратты Лондондағы Сент-Пол соборын жобалаған әйгілі ағылшын сәулетшісі сэр Кристофер Рен жобалаған. Оның 1700 жылы аяқталған Колледж ғимаратына қатысы бар екені кейбір тарихшылар тарапынан дауланып келген.)
The leaders of the Virginia Colony had long wanted school to give their sons higher education, as well as to educate the natives. An attempt to establish a permanent university at Henricus for these purposes around 1618 failed after the Indian Massacre of 1622 wiped out the entire settlement, which was not rebuilt. Almost 70 years later, with encouragement from the Colony's House of Burgesses and other prominent individuals, Blair prepared a plan, believed by some historians to be modelled after the earlier one from Henricus, and returned to England in 1691 to petition the monarchy for a new college. The Powhatan people had been largely decimated and reduced to reservations after the last major conflict in 1644, but the religious aspiration to educate them into Christianity was nevertheless retained, perhaps as a moral incentive to help gain support and approval in London. Moreover, the school would serve to train clergy born in the colonies for service among their neighbors. The trip to London proved successful. Blair was supported in his efforts by John Tillotson, who was the Archbishop of Canterbury. (Protestants King William and Queen Mary II of England were reigning joint monarchs of Britain, having just deposed Catholic James II of England in 1688 during the Glorious Revolution.) In 1693, a charter was granted for The College of William & Mary in Virginia, named to honour both monarchs. Blair was made president of the new school for life. He served for 50 years, from 1693 to 1743, and remains the longest serving president of the college and the sixth longest serving college president in US history. After Blair returned to Virginia, the trustees of the new college bought a parcel of from Thomas Ballard for the new school. The location chosen was at Middle Plantation, a high point on the Virginia Peninsula so named because it was equidistant from the James and York Rivers. Middle Plantation had served as a defensive location during periodic conflicts with the Native Americans since its establishment in 1632. Blair established his home at nearby Rich Neck Plantation. The college was given a seat in the House of Burgesses. Financial income was to come by taxation of a penny per pound on tobacco exported from Maryland and Virginia to countries other than England, and from other similar sources, such as an export duty on furs and animal skins. The new school opened in temporary buildings in 1694. Properly called the "College Building," the first version of the Wren Building was built at Middle Plantation beginning on 8 August 1695 and occupied by 1700. Today, the Wren Building is the oldest academic structure in continuous use in America. (Incidentally, it is called the "Wren Building" because tradition has it that the building was designed by the famed English architect Sir Christopher Wren who had designed St Paul's Cathedral in London. His actual involvement with the College Building completed in 1700 is disputed by some historians.)
Вирджинияның астанасы Уильямсбург
1698 жылы Джеймстаундағы штат үйі үшінші рет өртенді, және бұрынғыдай, заң шығарушы орган уақытша Орта плантацияға орналасты. 1699 жылдың 1 мамырында Блэр және Уильям мен Мэри колледжінің бес студенті Бурджестер палатасының алдына Вирджинияның жаңа астанасы ретінде Орта плантацияны (атауы кейін король Уильям III құрметіне Уильямсбург деп өзгертілді) тағайындауды ұсынды. Бір айдан соң заң шығарушылар осы ұсынысқа келісті. Вильямсбург 81 жыл бойы Вирджинияның астанасы болды, 1780 жылға дейін, одан кейін Америка революциясы басталғанда қауіпсіздік мақсатында астана Ричмондқа көшірілді.
The State House at Jamestown burned for the third time in 1698, and as it had in the past, the legislature again took up temporary quarters at Middle Plantation. On 1 May 1699, Blair and five students of the College of William & Mary appeared before the House of Burgesses to suggest that they designate Middle Plantation (soon to be renamed Williamsburg in honour of King William III), as the new capital of Virginia. A month later, the legislators agreed. Williamsburg served as the capital of Virginia for 81 years, until 1780, when the capital was moved to Richmond for security reasons at the outset of the American Revolution.
Діни жетекшілік, жазу
Джеймс Блэр Вирджиниядағы губернатор кеңесінің мүшесі және бір кезде оның президенті болды. Лондон епискобының (1675 жылға дейін Оксфордтың) өкілі Генри Комптон, Блэр Вирджинияда зор билікке және жауапкершілікке ие болды. Шіркеу мен мемлекеттің бөлінуі Вирджинияда Америка революциясынан кейін ғана маңызды саяси ұғымға айналды. Колониялардағы тәртіпсіз дін қызметкерлері туралы шағымдарға жауап ретінде Комптон вице-губернатор Герберт Джеффриске жағдайды тергеп-тексеруді бұйырды, содан кейін проблемалы деп табылғандарды қызметтен шеттетуге немесе жұмыстан босатуға ұқтырды, сондай-ақ дін қызметкерінің дұрыстығы мен мінез-құлқын куәландыратын сертификаттарды беру тәртібін енгізді және колониялық губернаторларды мұндай сертификаты жоқ адамдарды жұмысқа алмауға шақырды. Блэр алдымен 1697 жылы ұйымдастырылған приходтардың жартысында ғана дін қызметкерлері болды деген мәселеге тап болды. Алты жыл өткен соң, Комптонның көмегімен шамамен 50 приходтың 80 пайызында дін қызметкерлері болды, бірақ содан кейін тағы да қосымша приходтар ашылды. Басқа әрекеттер аздай жетістікке жетті. Мысалы, ол дін қызметкерлерінің жалақысын жылына 16 000 фунт темекіге дейін арттыра алды, бұл шамамен 60 фунт стерлингке тең болатын, ал ол 80 фунтты қалаған. Сонымен қатар, колонияның дінге жатпайтын басшылары моральдық құқық бұзушылықтар үшін шіркеу сотын енгізуден бас тартқандықтан, ол қатты ренжіді. Блэр халықтың моральдық жағдайын жақсартуға ұмтылды, сонымен бірге оларды патшалық губернаторлардың зорлық-зомбылығынан қорғады. Ол Англияда зор ықпалға ие болды және, хабарлама бойынша, бір патшалық губернатор, Эдмунд Андрос, және патшалық губернатордың болмаған кезінде қызмет еткен екі вице-губернатор – Фрэнсис Николсон мен Александр Спотсвудтің Англияға қайтарылуына қатысты. Ғимарат 20 ғасырдың басында сол кездегі ректор В. А. Р. Гудвиннің басшылығымен қайта жаңартылды. Бұл жоба Гудвинді басқа ғимараттарды қайта жаңартуға және оны қаржыландыру көздерін іздеуге шабысдандырды, бұл оны Отарлық Уильямсбургтің ең ірі меценаты, Standard Oil компаниясының мұрагері Джон Д. Рокфеллер және оның отбасына жеткізді. 1722 жылы Блэр 1707 жылдан 1721 жылға дейінгі уағыздарының бес томдық жинағын «Құтқарушымыздың Таудағы Илаһи Уағызы» деп атады. Генри Хартвелл мен Эдвард Чилтонмен бірге Блэр 1727 жылы жарық көрген «Вирджинияның қазіргі жағдайы және колледжі» еңбегін жазды.
James Blair served as a member and for a time, president of the Governor's Council in Virginia. As representative of the Bishop of London (of Oxford until 1675), Henry Compton, Blair held great power and responsibility in Virginia. The separation of church and state became a fundamental political concept in Virginia only after the American Revolution. In response to complaints about dissolute clergy in the colonies, Compton had instructed Lieutenant Governor Herbert Jeffreys to investigate the situation, and then had suspended or removed those found problematic, as well as instituted a procedure to issue certificates attesting to a clergyman's orthodoxy and character and urged colonial governors not to hire those lacking such certificates. The other initial problem Blair faced was that in 1697, only half of organised parishes had ministers. Six years later, with Compton's assistance nearly 80% of the approximately 50 parishes had clergy, although then additional parishes were chartered. Other efforts proved less successful. For instance, he managed to increase clergy stipends to 16,000 pounds of tobacco annually, amounting to a value of about 60 pounds sterling rather than the 80 he desired. Also, to his dismay, the colony's lay leaders refused to introduce ecclesiastical courts for moral offenses. Nonetheless, Blair worked to improve the moral condition of the people while he also defended them against the tyranny of the royal governors. He had great influence in England, and reportedly was involved with the recall to England of one royal governor, Edmund Andros, and two Lieutenant Governors who were serving in the absence of the Royal Governor: Francis Nicholson and Alexander Spotswood. The building was restored in the early 20th century under then rector W. A. R. Goodwin. This project inspired Goodwin to advocate further restorations of other buildings, and seek sources of funding to do so, which led him to Colonial Williamsburg's greatest benefactor, Standard Oil fortune heir John D. Rockefeller Jr. and his family. In 1722, Blair published Our Savior's Divine Sermon on the Mount, a five volume collection of his sermons from 1707 to 1721. With Henry Hartwell and Edward Chilton, Blair wrote The Present State of Virginia and the College, which was published in 1727.
Өлім, Джеймстаун қаласында жерленген
Блэр 1743 жылғы 18 сәуірде гангреналық жарылыстан көз жұмды. Ол әйелі Сара (туған аты Харрисон) Блэрдің (1713 жылы қайтыс болған) қасына Джеймстаун аралында жерленді. Қазір Вирджинияны сақтау ұйымы бастапқы Джеймстаун жеріне, оның ішінде шіркеу мен зиратқа ие. 2005 жылы колледждің Cypher Society ұйымы Джеймстаун аралындағы Блэр қабірлерін қалпына келтіру және көркейту жұмыстарын өз үстіне алатынын мәлімдеді, бұл Джеймстаунның 400 жылдығын мерекелеуге дайындық ретінде жасалды.
Blair died of a gangrenous rupture on 18 April 1743. He was buried next to his wife Sarah (née Harrison) Blair (d.1713) at Jamestown Island. Preservation Virginia now owns the original Jamestown site, including the church and cemetery. In 2005, the Cypher Society of the college announced it was taking responsibility for a site restoration and beautification of the Blair graves at Jamestown Island in anticipation of Jamestown 2007, which celebrated the settlement's 400th anniversary.
Мұралық
Колониялық кезеңде Блэр Вирджиниядағы Англия шіркеуін қайта жаңғырту және реформалауда шешуші рөл атқарды. Блэрдің Вирджиниядағы білім беруге қосқан үлесі Уильям және Мэри колледжінде, оның құрметіне аталған Блэр залында ғана емес, сонымен қатар Вирджиния штатының Джеймс Сити округіндегі Джеймс Блэр орта мектебі (бұрын Джеймс Блэр жоғары мектебі болған) және Норфолк штатындағы Джеймс Блэр орта мектебі сияқты түрлі мектептердің атауларында да көрініс тапқан. Уильям және Мэри колледжінің Рен ғимаратындағы Үлкен залда Блэрдің ірі портреті ілінген. Колледждің 300 жылдығына арналған 1993 жылы кампуста оның ескерткіші ашылды. 1943 жылы АҚШ оның құрметіне «Джеймс Блэр» атты жеңіс кемесін құрылысқа тапсырды.
During the Colonial period, Blair was instrumental in reviving and reforming the Church of England in Virginia. Blair's contributions to education in Virginia are recognised not only at the College of William & Mary, where Blair Hall is named for him, but also in the naming of various schools, including James Blair Middle School in James City County, Virginia, (formerly James Blair High School) and James Blair Middle School in Norfolk, Virginia. In the Wren Building of the College of William & Mary, a large portrait of Blair is displayed in the Great Hall. A statue of him on the campus was dedicated for the college's 300th birthday in 1993. In 1943, the United States commissioned a victory ship James Blair in his honour.