Кіріспе

Қасқыр билеті (Волчий билет, wilczy bilet) - құжат (ХАТ, куәлік және т.б.) үшін кең таралған сөз. Адамның білім беру мекемелерінде жұмыс істеу немесе оқу құқығы сияқты құқықтарын шектейтін шарттармен. Бұл сөз тіркесі және осындай шектеулер Ресей империясы мен КСРО-да қолданылған.

Ресей

Алғашында бұл орыс империясында жеке істерін реттеу үшін жарты жыл мерзімге каторгаға немесе жер аударылуға жіберілген адамдарға ішкі паспорт орнына берілген құжатты білдіретін тұрмыстық сөз. "Құс сертификаты" немесе "құс паспорты" деген сөз айқасы жұмыс істеуге болмайтын нашар құжатты білдіреді. Сондай-ақ, ол саяси сенімсіздік туралы хабарламасы бар паспортқа сілтеме жасады. Кейіннен ол оқуды аяқтағандығы туралы шектеулі сертификатты білдірді. Әдеттегі дипломнан айырмашылығы, онда оқудың аяқталғаны айтылған, бірақ студенттің нашар оқығаны немесе дұрыс жүріс-тұрысы үшін емтихан тапсыруға рұқсат етілмеген. Қасқырдың билеті адамның мансабына үлкен кедергі болды. Кейіннен бұл сөз тіркесі түрмеден босатылған адамдарға ішкі паспорт орнына берілетін құжатқа ("бостандық туралы куәлік") қолданылды. Әдетте бұл құжат тұрғылықты жері (101 шақырымдық ереже), кәсіп және т.б. тұрғындардың құқықтарын шектейтін.

Польша

Польшада "ұрт билеті" wilczy bilet) - адамның шетелге баруына, оқуды немесе жұмыс істеуге тыйым салатын ресми емес жағымсыз пікір, ол әдетте саяси сипаттағы қылмыстардан болғандықтан.