Шарль Камиль Пеллетан: Француз саяхатшысы, тарихшы және журналисі

Кіріспе

Француз саясаткері, тарихшы және журналист Шарль Камиль Пелетан (28 маусым 1846 – 4 маусым 1915) – француз саясаткері, тарихшы және журналист, 1902-1905 жылдар аралығында Эмиль Комбтың «Сол жақ блоктары» кабинетінде Теңіз министрі болды. Ол 1902 жылы құрылған Республикалық, Радикалды және Радикалды Социалистік партияның сол қанатының мүшесі еді.

Өмірбаян

Пелетан Парижде, Эжен Пелетанның (1813–1884) ұлы ретінде дүниеге келді. Камиль Пелетан Парижде білім алып, заң бойынша лицензиат болып, «архивист-палеограф» дипломын алған École Nationale des Chartes мектебінде оқыды. Жиырма жасында ол белсенді журналист және Империя үкіметінің өткір сынышысы болды. 1870–71 жылдардағы соғыстан кейін Леон Гамбеттаның саясатын жалғастырған «Оппортунистік республикашылдарға» қарсы радикалдардың арасында жетекші орын алды. 1871 жылға дейін «Le Rappel» газетінің парламенттік редакторы болды, кейін оның орнын Альфред Голье басты. 1880 жылы «Әділет» газетінің редакторы болып тағайындалды және Коммунальдарға қатысты сот үкімдерін қайта қарауға белсенді түрде атсалысты. 1881 жылы Париждің 10-шы округінен, ал 1885 жылы Буш-дю-Рон департаментінен депутат болып сайланды, 1889, 1893 және 1898 жылдары қайта сайланды; сондай-ақ ол түрлі комиссияларға баяндамашы болып көп рет тағайындалды. Дрейфус ісі кезінде республикалық үкіметтің мүддесін қорғап күресті, ал «Сол қанаттар блогы» (Bloc des gauches) коалициясы құрылғанда радикалдық көшбасшы ретінде өз орнын иеленді, 1902 жылы құрылған Республикалық, радикалдық және радикалдық социалистік партияның мүшесі болды және партияның сол қанатында белсенділік танытты. 1902 жылдың маусымынан 1905 жылдың қаңтарына дейін Эмиль Комбтың кабинетінде Теңіз министрі болып тағайындалды, бірақ оның басшылығына Жан-Мари Антуан де Ланессан және басқа да теңіз сарапшылары тарапынан қатты сын бағытталды. 1904 жылы Марсельдегі теңізшілер ереуілі кезінде ереуілшілердің социалистік мақсаттары мен әдістеріне жақындық танытты, соның салдарынан оның радикалдық көзқарастары теңіз күштерін әлсіретіп, тәртіпті бұзуы мүмкін деген алаңдаушылық туды. Бұл оқиға қызу пікірталасқа әкелді, оның барысында Пелетанның ойсыз сөздері оған зиян келтірді және ол сатиралық суреттердің жиі нысанына айналды. Комб үкіметі құлағаннан кейін француз саясатындағы ықпалы азайды. 1912 жылға дейін Буш-дю-Рон департаментінен депутат болды, 1905 жылдың 3 шілдесінде Франциядағы шіркеу мен мемлекеттің ажыратылуы туралы заңға дауыс берді. 1912 жылдан 1915 жылға дейін Буш-дю-Рон сайлау округінен сенатор болып сайланды. Камиль Пелетанның есімі 1934 жылғы 6 ақпандағы дағдарыстан кейін Габриэль Кудене құрған Республикалық, радикалдық және радикалдық социалистік партияның сол қанаты – «Камиль Пелетан радикалды социалистік партиясына» берілді. Кудене радикалдардың консервативті үкіметке қатысуына қарсы болды. Пелетанның әулетінде 11 парламентарий бар, олардың ішінде Жорж Бонне мен Мишель Дебре де бар. АҚШ Әскери-теңіз күштерінің контр-адмиралы Брэдли А. Фиске 1919 жылы жарық көрген «Коммуналдаштан контр-адмиралға дейін» атты автобиографиясында Пелетан туралы былай деп жазды: Француздардың көптегені ойлағандай, халықтың досы болғаннан гөрі, Камиль Пелетан Франциядағы барлық неміс тыңшыларынан да қауіпті болды. Камиль Пелетанның саясаты француз Республикасының қорғанысын жарты миллион неміс әскерінен де көп әлсіретті.

Pelletan was born in Paris, the son of Eugène Pelletan (1813–1884), a writer of some distinction and a noted opponent of the Second Empire. Camille Pelletan was educated in Paris, passed as licentiate in laws, and studied at the École Nationale des Chartes where he was qualified as an "archiviste paléographe". At the age of twenty he became an active journalist, and a bitter critic of the Imperial Government. After the war of 1870 71 he took a leading place among the Radicals, as an opponent of the "Opportunist Republicans" who continued the policy of Léon Gambetta.} He was parliamentary editor for Le Rappel until 1871, when he was succeeded by Alfred Gaulier. In 1880 he became editor of Justice, and worked with success to bring about a revision of the sentences passed on the Communards. In 1881 he was elected a deputy for the 10th arrondissement of Paris, and in 1885 for the Bouches du Rhône département, being reelected in 1889, 1893 and 1898; and he was repeatedly chosen as reporter to the various bureaus. During the Dreyfus Affair he fought vigorously on behalf of the Republican government and when the coalition known as the Bloc des gauches (Left Wings Block) was formed he took his place as a Radical leader, becoming a member of the Republican, Radical and Radical Socialist Party at its creation in 1902, and taking place at its left wing. He was nominated as Minister of Marine in the Bloc des gauches cabinet of Émile Combes (June 1902 to January 1905), but his administration was severely criticized, notably by Jean Marie Antoine de Lanessan and other naval experts. During the great sailors strike at Marseille in 1904 he showed pronounced sympathy with the socialistic aims and methods of the strikers, and a strong feeling was aroused that his Radical sympathies tended to a serious weakening of the navy and to destruction of discipline. A somewhat violent controversy resulted, in the course of which Pelletan's indiscreet speeches did him no good; and he became a common subject for ill natured caricatures. On the fall of the Combes ministry he became less prominent in French politics. A deputy again for the Bouches du Rhône (until 1912), he voted on 3 July 1905 the 1905 French law on the Separation of the Churches and the State. From 1912 to 1915 he was a senator elected in the Bouches du Rhône electoral district. Camille Pelletan's name was given to the Parti radical socialiste Camille Pelletan, a left wing offshoot of the Republican, Radical and Radical Socialist Party created after the 6 February 1934 crisis by Gabriel Cudenet, who opposed the participation of several Radicals to the conservative cabinet of Gaston Doumergue, which had replaced the fallen Cartel des gauches (Left Wings Cartel). The Pelletan's family tree includes 11 parliamentaries, among whom are Georges Bonnet and Michel Debré. US Naval officer Rear Admiral Bradley A. Fiske wrote of Pelletan in his autobiography From Midshipman to Rear Admiral, edited in 1919, that:
Instead of being a friend of the people, as so many French people thought, Camille Pelletan by his course was more dangerous to them than all the German spies in France put together. Camille Pelletan's course did more to break down the defense of the French Republic than a half a million German troops could have done.