Кіріспе

Қан қысымының өте жоғары көтерілуі (систолалық қысымы 180 мм рт.с. немесе диастолалық қысымы 120 мм рт.с. немесе одан жоғары) асқынулар қаупінің жоғары болуына байланысты гипертониялық дағдарыс (кейде қатерлі немесе жеделдетілген гипертония деп аталады) деп аталады. Осы көрсеткіштегі қан қысымы бар адамдарда ешқандай белгілер болмауы мүмкін, бірақ олар жалпы халыққа қарағанда бас аурулары (жағдайлардың 22%) және бас айналуы туралы жиірек айтады. Гипертониялық дағдарысқа сүйіспенді басқа да белгілер ретинопатия салдарынан көрудің нашарлауы, жүрек жеткіліксіздігінен тыныс алудың қиындауы немесе бүйрек жеткіліксіздігінен туындаған жалпы дененің нашарлауы болуы мүмкін. Гипертониялық дағдарысқа ұшыраған көптеген адамдардың қан қысымы жоғары екені белгілі, бірақ қосымша факторлар кенеттен қысымның өсуіне себеп болуы мүмкін.

Симптомдары және емдеу

"Гипертониялық төтенше жағдай" диагнозы, қан қысымының систолалық 180 мм рт.ст. немесе диастолалық 120 мм рт.ст. жоғары көтерілуі салдарынан бір немесе бірнеше ағзаға тікелей зақымдану белгілері байқалған кезде қойылады. Бұл гипертониялық энцефалопатияны қамтиды, ол мидың ісінуі мен бұзылуынан туындайды және бас ауруымен, сананың қалыпты жағдайынан ауытқумен (сандырау немесе ұйқышаңдық) сипатталады. Торлы қабықтың папилледемасы және/немесе қан кетулер мен шырыштар – бұл мақсатты ағзаның зақымдануының тағы бір белгісі. Кеудедегі ауырсыну жүрек бұлшық етінің зақымдануын (бұл миокард инфарктіне алып келуі мүмкін) немесе кейде аортаның жарылуын, аортаның ішкі қабырғасының жыртылуын көрсетеді. Тыныс алудың қиындауы, жөтел және қан қосылған қақырық шығару – бұл өкпе ісігінің (сол жақ қарынша жеткіліксіздігінен туындаған өкпе тінінің ісінуі, жүректің сол жақ қарыншасының өкпеден артериялық жүйеге қанды тиісті түрде сору қабілетінің төмендеуі) ерекше белгілері.