Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Хайбер-Пахтунхвадағы қала, Пәкістан
Town in Khyber Pakhtunkhwa, Pakistan
Чарсадда ( ; ; ; ) – Пәкістанның Хайбер-Пахтунхва провинциясындағы Чарсадда ауданының орталығы және бас қаласы. 2017 жылғы халық санауы бойынша Пәкістанның ең үлкен 85-ші қаласы. Пешавар аңғарында орналасқан Чарсадда, провинциялық астанасы Пешавар қаласынан шамамен қашықтықта, теңіз деңгейінен биіктікте жатыр. Чарсадда ауданының жалпы аумағы шамамен 996 шаршы километрді құрайды. Аудан географиялық тұрғыдан екі негізгі бөлікке бөлінеді: Хаштнагар (пашту: Ашнагар) және До Ааба (пашту: Дуаба).
Chārsadda (; ; ; ) is a town and headquarters of Charsadda District, in the Khyber Pakhtunkhwa province of Pakistan. It is the eighty fifth largest city of Pakistan, according to 2017 census. Located in the Valley of Peshawar, Charsadda lies about from the provincial capital of Peshawar at an altitude of The total area of Charsadda District measures about 996 square Km. The district is geographically organized into two primary parts: Hashtnagar (Pashto: Ashnaghar) and Do Aaba (Pashto: Duaba).
Өзендер
Шарсаддада үш өзен ағып жатыр: Жинди өзені, Кабул өзені және Сват өзені; олар Шарсадданы суарудың басты көзі болып табылады. Бұл үш өзен бірігіп, Инд өзеніне құяды.
There are three rivers flowing in Charsadda: the River Jindi, the Kabul River and the Swat River; these are the main source of irrigation for Charsadda. The three rivers then merge and join the Indus River.
Әкімшілік
Аудан әкімшілік тұрғысынан үш тегілге бөлінген: Шарсада, Танги және Шабкадар, олардың құрамында барлығы 49 бірлескен кеңес болған.
The district is administratively subdivided into three tehsils – Charsadda, Tangi, and Shabqadar which contained a total of 49 Union Councils.
Зират
Шарсаданың үлкен зираты базардың оңтүстігінде орналасқан. Қазіргі уақытта ол 3x4 км аумақты алып жатыр, бірақ бұрын ол әлдеқайда үлкен болған – қазіргі қаланың көп бөлігі ескі зираттың үстіне, көбінесе заңсыз салынған. Екі негізгі жол (Хушал Хан Хаттак және Әли Хан жолдары) зиратты солтүстіктен оңтүстікке кесіп өтеді, Шарсаданы оңтүстіктегі Пранг және Бабара сияқты аймақтармен байланыстырады. Басқа да ауылдар мен қалаларды байланыстыратын бірнеше жолдар да зират арқылы өтеді. Көлік және тіркеме сияқты ауыр көліктер осы жолдарды пайдаланады, бұл төмендегі қабірлерге қосымша күш түсіреді. Зираттың жасы белгісіз. Жергілікті дәстүр бойынша, Ахмад Шах Дуррани жергілікті тұрғындарға үнділік жорықтарындағы әскери қолдаулары үшін сыйлық ретінде бұл жерді берген. Тағы бір дәстүр бойынша, бұл оқиға 15 ғасырда, Пешавар аңғарына паштун тайпаларының кеңінен көшіп келген кезінде болған. Бұл көші-қон қақтығыстармен бірге жүрді, ал соғыс алаңдары "адам қанымен ластанғаннан кейін" егін салуға немесе тұруға жарамсыз деп есептелді. Қасымжан Мұхаммадзайдың айтуынша, зират жергілікті халық ислам дінін қабылдап, өздерінің ауылдарына жақын жерлерге қайтыс болғандарын жерлеуді бастаған кезде пайда болған. Зиратқа арналған жер бастапқыда паштун тілінде Шәмилат деп аталатын, бұрын мал жаюға пайдаланылған, қоғамдық жер болған. Әртүрлі рулардың (хелдердің) әрқайсысының өлгендерін жерлеу үшін зиратта бөлек учаскелері бар. Бұл учаскелердің шекаралары көлденең орлармен немесе кірпіш қабырғалармен белгіленеді. Мысалы, Дуррани руының солтүстік-шығысында өз учаскесі бар; ол тікенді сыммен қоршалған және биік ағаштармен көлеңкеленген. Бұл участегі қабірлердің көпшілігі мәрмәр тақташалармен безендірілген; олардың көпшілігі Дуррани дәуіріне жатады. Негізгі Жаназғаның жанында христиандар мен Ахмадилер үшін бөлек учаскелер, сондай-ақ зираттың оңтүстік-шығыс бөлігінде жергілікті емес адамдар үшін бөлек учаске бар. Мұсафирхана деп аталатын бұл учаскеде кез келген адам алдын ала рұқсатсыз жерлеуге болады. Тхатта маңындағы Макли некрополі сияқты үлкен болмаса да, Шарсада зиратында қабірлердің тығыздығы әлдеқайда жоғары. Маклиде негізінен билеуші топ пен көрнекті қасиетті адамдардың қабірлері орналасса, Шарсаданы көбінесе қарапайым халық пайдаланады. Дегенмен, Шарсадада бірнеше атақты қасиеттілердің қабірлері, сондай-ақ билік құрған кезіндегі Дуррани әулетінің қабірлері де бар. Шарсададағы қасиеттілердің қабірлерінің ішінде Гази Гүл Баба, Мулла Шах Алам Баба, Миан Сәйед Нұр Баба, Баба Сахиб (Әли бин Юсуф Далазак), Жарре Баба және Шахид Баба бар. Бұл қабірлер зиярат орындары болып табылады; жыл сайын мыңдаған ізбасарлар жиналып, қасиеттілердің құрметіне әншілердің (қаууалдардың) әндерін тыңдайды. Бас Жаназғаның оңтүстігінде, Әли Хан Баба жолының оң жағында, екі көрнекті қоршау бар, олардың әрқайсысы кірпіш қабырғамен белгіленген және батыс жағынан қақпа арқылы кіруге болады. Бұл жер Шардеварай деп аталады. Үлкен қоршауда Дуррани гегемониясы кезінде жергілікті билеушілер болған Әли Кхел руының сегіз қабірі орналасқан; оның қақпасы әсем безендірілген. Екіншісінде 18 ғасырдың ақыны Әлиханның қабірі бар. Бұл екі қоршаудың оңтүстік-батысында (қазір қираған) күмбезді кірпіштен жасалған кесене бар, ол жоғары платформада орналасқан, ол қасиетті әйелге тиесілі деп есептеледі. Бұл қабірлердің ешқайсысының құрылыс уақытын көрсететін жазулары жоқ. Шарсада зиратының ерекшелігі – қабірлердің безендірілу әдісі. Қабірлердің 90% -ға жуығы геометриялық немесе гүлдік суреттер түрінде орналастырылған кішкентай қара және ақ тастармен безендірілген. Бұл әшекейлеу түрі жергілікті тұрғындарда Да Канро Гүлкари деп аталады, ал қабір стилі Хаштнагри Кабруона немесе Хаштнагри қабірі деп аталады. Кейбір бай адамдардың қабірлері кірпіштен немесе мәрмәрден жасалған, бірақ Хаштанғари қабірлері арзан, тез жасалатын және берік болғандықтан танымал. Шарсада зиратына байланысты тағы бір дәстүр – жыл сайын қайтыс болған туыстарының қабірлерін зиярат ету. Бұл рәсімдер Ашура күні, яғни қабірде қажетті жөндеу жұмыстары жүргізілген кезде, сондай-ақ, Құрбан айт мерекесінің бірінші күні де өтеді. Айт мерекесінде отбасы мүшелері таңертең ерте келіп, Фатиха мен Тилава оқып береді. Егер жерленген адам жақында қайтыс болса, бұл сапар міндетті болып саналады.
Charsadda's huge cemetery lies south of the tehsil bazaar. It currently occupies an area of 3x4 km, but it used to be bigger — a lot of the current town has been built on top of the old cemetery, often illegally. Two major roads (the Khushal Khan Khattak and Ali Khan roads) cut across the cemetery from north to south, connecting Charsadda with areas to the south like Prang and Babara. Various other roads also cross over the cemetery, connecting other villages and towns. Heavy traffic like trucks and trailers use these roads, which causes additional stress on the underlying graves. The age of the cemetery is not known. One local tradition holds that Ahmad Shah Durrani originally endowed the land to the locals as a reward for their military support during his Indian campaigns. Another tradition places it in the 15th century, when there was widespread migration of Pashtun tribes into the Peshawar valley. These migrations would have been accompanied by violent conflict, and the battlefields were supposedly seen as unfit for cultivating or living on after they had been "stained with human blood". According to Qasim Jan Mohammadzai, the cemetery likely originated when the local population converted to Islam and thus began to bury their dead close to their villages. The site chosen for the cemetery would have originally been communal land, known in Pashtun as Shamilat, that had previously been used for cattle grazing. Different clans (Khels) each have different sections of the cemetery to bury their dead in. The boundaries between these sections are marked by shallow trenches or brick walls. The Durrani tribe, for example, has their section in the northeast; it is marked off by barbed wire and shaded by tall trees. Most of the graves in this section are decorated with marble slabs; many of them belong to the period of Durrani rule. There are also separate sections for Christians and Ahmadis near the main Janazgah, as well as a separate section for non locals in the southeastern part of the cemetery. In this section, called the Musafirkhana, anyone may bury without needing prior permission. Although not as large as the Makli necropolis near Thatta, the Charsadda cemetery has a much higher density of graves. Whereas Makli primarily houses the graves of the ruling class and prominent holy men, Charsadda is used mostly by ordinary people. That said, there are several prominent saints' tombs at Charsadda, as well as royal Durrani graves from their time in power. Among the saints' tombs at Charsadda are those of Ghazi Gul Baba, Mullah Shah Alam Baba, Mian Sayed Noor Baba, Baba Sahib (aka Ali bin Yousaf Dalazak), Jhare Baba, and Shaheed Baba. These tombs are sites of pilgrimage; annual urs are held where thousands of devotees gather at night to hear qawwals sung in the saints' honour. South of the main Janazgah, on the right side of the Ali Khan Baba road, there are two prominent enclosures, each marked off with a brick wall and accessed by a gate on the west side. This area is known as the Chardewarai. The larger enclosure houses eight tombs of the Ali Khel clan, who were the local rulers at the time of the Durrani hegemony; its gate is ornately decorated. The other one has the grave of the 18th century poet Ali Khan. Southwest of these two enclosures is a (now ruined) domed brick mausoleum on a raised platform, said to belong to a holy woman. None of these tombs have any inscriptions providing a specific date for their construction. One of the most distinct features of the Charsadda cemetery is the way its graves are decorated. About 90% of the graves are decorated with small black and white stones arranged to form geometric or floral designs. This type of decoration is locally known as Da Kanro Gulkari, and the style of grave is known as a Hashtnaghri Qabroona or a Hashtnaghri grave. Some wealthier people's graves are made of brick or marble, but Hashtnaghri graves remain popular because they are cheaper, quickly made, and durable. Another tradition associated with the Charsadda cemetery is the annual family visits to deceased relatives' graves. These take place both on Ashura, when any necessary repairs to the grave are done, and on the first day of Eid al Adha celebrations. During the Eid visit, family members arrive early in the morning to recite the Fatiha and the Tilawa; this visit is considered compulsory if the buried person died recently.