Кіріспе
Агема (γημα), көпше агемата (αγήματα) - әскери бөлімді сипаттау үшін қолданылатын термин, ол арнайы мақсаттар үшін қолданылады, мысалы, жоғары бағаланатын нысаналарды күзету. Өз табиғатына қарай, агема әскерлері, әрине, элиталық әскерлерден құралған.
Agema (ἄγημα), plural agemata (αγήματα) is a term to describe a military detachment, used for a special purpose, such as guarding high valued targets. Due to its nature the agema most probably comprises elite troops.
Этимология
Бұл сөз гректің ago (γω) етістігінен шыққан. Бұл сөзбе-сөз мағынасы бір командашы бар топты, бағыт командасын және/немесе бөліністі білдіреді.
Македония әскері
Ежелгі Македонияда Companion атты әскерінің патшалық эскадрильясы атталған агеманы құрады және оны әдетте патша жеке өзі басқарды. Гипаспистер мен астетаирьоилардың аға хилиархиясы (χιλιαρχία), кейіннен аргираспидтер (күміс қалқандар) аяқ агемасын құрды. Шығыс Диадохия мемлекеттерінде (Селевкидтер империясы, Птолемей Египеті, Бактрия патшалығы) олар патшаның жаяу әскер күзетшілері болды. Шығыс агема күзетшілері қола табақ, фригиялық (немесе фракиялық) қалқан және аспис қалқаны киіп, сарысы мен қысқа семсерін ұстайтын.
Антигонидтер әскеріндегі агема
Македонияда, әсіресе Македонияның Филипп V және Македонияның Персейінің тұсында, агема пельстастар корпусының ішіндегі элиталық органды құрады. Бұл корпусты жеңіл жаяу әскермен шатастыруға болмайды. Македониялық пельтат корпусы Ұлы Ескендір әскеріндегі гипаспистерге теңестірілді. Дункан Хедтің айтуынша, агема, сондай-ақ пельтасттар дәстүрлі фаланга ретінде майдан соғыстарында шайқасатын. Алайда олар күшпен жүріп-тұру үшін жеңіл жабдықтарды қолданған болуы мүмкін.
Селевкид әскеріндегі агема
Агеманың толық атауы бар еді, гипаспаздардың агемасы. Селевкидтердің жорықтары туралы егжей-тегжейлі жазбаларда олардың атауларының екінші жартысы ғана сақталғандықтан, гипаспистер деп аталуы мүмкін. Олар жаяу әскердің құрамында күш құрады. Олар мидиялықтар мен олардың көршілес елдерінен жалданып алынған. Селевкидтер әскеріндегі агема - патшаны шайқасқа шығарып, тікелей қолбасшылық етуі керек атты әскердің элиталық корпусы.
Қазіргі заманғы қолданысы
Қазіргі Грекияның грек армиясында агема термині құрметті күзет жасағын білдіреді, мысалы грек туы көтерілгенде немесе ұлттық және діни мерекелерде. Бұл атау Корольдік гвардияға қысқа уақытқа қолданылды, ол 1868 жылдың желтоқсанында құрылғаннан кейін.