Атты әскерлер тарихы

Атты әскерлер тарихы: кавалерия, атты жауынгерлер, түрлері (жеңіл, ауыр), тактикасы, әртүрлі атаулары. Әскери стратегиядағы рөлі туралы біліңіз.

53 мин оқу

100%

Дереккөз: Cavalry — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Атты әскерлер немесе жауынгерлер

Тарихи тұрғыдан алғанда, кавалерия (француз сөзі cavalerie, өзі "ат" дегенді білдіретін "cheval" сөзінен шыққан) – атқа мінген жауынгерлер немесе әскерлер. 20-ғасырға дейін кавалерия жауынгерлік қарулардың ең жылдамды әскерлері болып саналды, көптеген армияларда барлау, күзету және жеңіл шайқас рөлінде жеңіл кавалерия ретінде, ал басқа армияларда шешуші шабуылдар үшін ауыр кавалерия ретінде жұмыс істеді. Кавалериядағы жеке сарбаздың дәуір мен тактикасына байланысты түрлі атаулары бар, мысалы, кавалерияшы, атшы, сарбаз, катафракт, рыцарь, драбант, гусар, улан, мамлюк, курасьер, найзагер, драгун немесе атты мерген. Түйе немесе піл сияқты басқа жануарларды пайдаланатын әскери күштерге кавалерия деген атау берілмейтін. 17-ғасырдың басынан 18-ғасырдың басына дейін атпен жылжып, бірақ жаяу соғысқан жаяу әскерлер драгундар деп аталды – бұл жаяу әскерлер класы, кейін көптеген армияларда стандартты кавалерияға айналды, бірақ тарихи атауын сақтап қалды. Кавалерияның басты артықшылығы – жоғары жылдамдық, ал атқа мінген жауынгердің жаяу қарсыласына қарағанда биіктігі, жылдамдығы және инерциялық массасы артық болатын. Атты соғыстың тағы бір маңызды аспектісі – атты әскердің қарсыласына тигізетін психологиялық әсері. Жылдамдық, жылдамдық және соққы беру күші ежелгі және орта ғасырлардағы соғыстарда бағалы және кеңінен қолданылды. Көшпелі Азия халықтарында, әсіресе Аттиланың ғұндары мен кейінгі моңғол әскерлерінде кавалерия басым болды. Еуропада кавалерия көбінесе қарулы (ауыр) болып, ақырында орта ғасырлардағы атты рыцарьларға айналды. 17-ғасырға қарай Еуропадағы кавалерия қару-жарақтың көп бөлігін тастады, себебі бұл мылтықтар мен зеңбіректерге қарсы тиімсіз болды, ал 18-ғасырдың ортасына қарай қару-жарақ көбінесе қолданыстан шықты, бірақ кейбір полктер найза, сабыр және штыктан қорғаныш беретін қалың күрмеуішті сақтап қалды. Соғыс аралық кезеңде көптеген кавалерия бөлімдері моторландырылған және механикаландырылған жаяу әскерге айналдырылды немесе танк әскерлері ретінде қайта құрылды. Кавалериялық танк немесе крейсерлік танк – жаяу әскер танкілерінен артық жылдамдық пен мақсатқа ие және кейін негізгі ұрыс танкісіне айналатын танк. Дегенмен, кейбір кавалерия әскерлері Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде де қызмет етті (әсіресе Қызыл Армияда, Моңғол Халық Армиясында, Корольдік Италия Армиясында, Корольдік Венгрия Армиясында, Румын Армиясында, Польша құрлық әскерлерінде және Ваффен СС құрамындағы неміс жеңіл барлау бөлімшелерінде). Қазіргі заманғы армиялардағы атты кавалерияның көп бөлігі таза рәсімдік міндеттерді орындайды немесе таулар немесе тығыз орманды аймақтар сияқты қиын жерлерде атты жаяу әскер ретінде қызмет етеді. Қазіргі кезде бұл термин көбінесе барлау, қадағалау және нысананы анықтау (тарихи жеңіл кавалерияға ұқсас) немесе негізгі ұрыс танк бөлімшелеріне (тарихи ауыр кавалерияға ұқсас) қатысты қолданылады.

Historically, cavalry (from the French word cavalerie, itself derived from "cheval" meaning "horse") are soldiers or warriors who fight mounted on horseback. Until the 20th century cavalry were the most mobile of the combat arms, operating as light cavalry in the roles of reconnaissance, screening, and skirmishing in many armies, or as heavy cavalry for decisive shock attacks in other armies. An individual soldier in the cavalry is known by a number of designations depending on era and tactics, such as a cavalryman, horseman, trooper, cataphract, knight, drabant, hussar, uhlan, mamluk, cuirassier, lancer, dragoon, or horse archer. The designation of cavalry was not usually given to any military forces that used other animals for mounts, such as camels or elephants. Infantry who moved on horseback, but dismounted to fight on foot, were known in the early 17th to the early 18th century as dragoons, a class of mounted infantry which in most armies later evolved into standard cavalry while retaining their historic designation. Cavalry had the advantage of improved mobility, and a soldier fighting from horseback also had the advantages of greater height, speed, and inertial mass over an opponent on foot. Another element of horse mounted warfare is the psychological impact a mounted soldier can inflict on an opponent. The speed, mobility, and shock value of cavalry was greatly valued and exploited in warfare during the Ancient and Medieval eras. Some hosts were mostly cavalry, particularly in nomadic societies of Asia, notably the Huns of Attila and the later Mongol armies. In Europe, cavalry became increasingly armoured (heavy), and eventually evolving into the mounted knights of the medieval period. During the 17th century, cavalry in Europe discarded most of its armor, which was ineffective against the muskets and cannons that were coming into common use, and by the mid 18th century armor had mainly fallen into obsolescence, although some regiments retained a small thickened cuirass that offered protection against lances, sabres, and bayonets; including some protection against a shot from distance. In the interwar period many cavalry units were converted into motorized infantry and mechanized infantry units, or reformed as tank troops. The cavalry tank or cruiser tank was one designed with a speed and purpose beyond that of infantry tanks and would subsequently develop into the main battle tank. Nonetheless, some cavalry still served during World War II (notably in the Red Army, the Mongolian People's Army, the Royal Italian Army, the Royal Hungarian Army, the Romanian Army, the Polish Land Forces, and German light reconnaissance units within the Waffen SS). Most cavalry units that are horse mounted in modern armies serve in purely ceremonial roles, or as mounted infantry in difficult terrain such as mountains or heavily forested areas. Modern usage of the term generally refers to units performing the role of reconnaissance, surveillance, and target acquisition (analogous to historical light cavalry) or main battle tank units (analogous to historical heavy cavalry).

Рөл

Тарихи тұрғыдан алғанда, ат әскері жеңіл ат әскері мен ауыр ат әскері болып екіге бөлінді. Олардың айырмашылығы – шайқастағы міндеттері, аттарының мөлшері, ат пен аттының киген қару-жарағы болды. Византиялық катафракттар мен Еуропадағы ерте орта ғасырлардағы рыцарьлар сияқты ауыр ат әскерлері соққы күші ретінде қолданылды, жаудың негізгі күштеріне шайқас қызында шабуыл жасады. Көп жағдайда олардың әрекеттері шайқастың нәтижесін шешті, сондықтан кейіннен «шайқас ат әскері» деген термин пайда болды. Жеңіл ат әскері, мысалы, аттан жебе атқандар, гусарлар және казак ат әскері, ауыр күштерге қолайсыз болған көптеген міндеттерді атқарды. Бұл барлау, жау барлаушыларын тоқтату, азық-түлік іздеу, шабуыл жасау, ұсақ шайқас жүргізу, шегініп келе жатқан жау күштерін қуу, достық күштердің шегінуін қамтамасыз ету, бөлектелген достық күштерді байланыстыру және осы міндеттердің барлығында жаудың жеңіл күштеріне қарсы тұруды қамтиды. Жеңіл және ауыр ат әскерлерінің міндеттері ерте заманғы соғыстарда да сақталды, бірақ қару-жарақ азайтылды, ал жеңіл ат әскері көбінесе қарусыз болды. Дегенмен, көптеген ат әскерлері семсер мен штыктан қорғану үшін және кигендерінің рухын көтеру үшін кираса мен шлемдерін сақтап қалды, бірақ бұл қару-жарақтардың өзі оқтан қорғауды аз қамтамасыз етті. Осы кезде жеңіл және ауыр ат әскерлерінің арасындағы басты айырмашылық – олардың дайындығы мен салмағында болды. Біріншісі қысым жасау және барлау үшін қолайлы деп есептелді, ал екіншісі жақын тізімде шабуыл жасау үшін жақсырақ деп саналды. ХХ ғасырдың басында майданның атыс күші артқан сайын, ат әскері іс жүзінде драгунға айналды, шайқастар арасында ат үстінде жүріп, бірақ жаяу әскер ретінде шайқасқа түсті, тіпті олардың ескі ат әскерінің міндеттерін көрсететін бөлімше атауларын сақтап қалды. Әскери консерватизм бейбіт уақытта көптеген континенттік ат әскерлерінде күшті болды, және бұл жаяу шабуылдар Бірінші дүниежүзілік соғыс 1914 жылы басталғанға дейін екінші дәрежелі міндет ретінде қарастырыла берді. Қарулы соғыстың дамуымен шешуші соққы күшінің ауыр ат әскерінің рөлін орта және ауыр танктерді, кейіннен негізгі ұрыс танктерін пайдаланатын бронетанктік бөлімшелер қабылдады. Атпен жүретін ат әскері ескіргеніне қарамастан, «ат әскері» термині әлі де қолданылуда, қазіргі уақытта дәстүрлі жеңіл ат әскерінің міндеттерін орындайтын, жылқылардың орнына жылдам бронеавтомобильдер, жеңіл танктер мен жаяу әскердің жауынгерлік машиналарын пайдаланатын, ал әуе ат әскері тікұшақтарды пайдаланатын бөлімшелерге қатысты.

Historically, cavalry was divided into light cavalry and heavy cavalry. The differences were their roles in combat, the size of their mounts, and how much armor was worn by the mount and rider. Heavy cavalry, such as Byzantine cataphracts and knights of the Early Middle Ages in Europe, were used as shock troops, charging the main body of the enemy at the height of a battle; in many cases their actions decided the outcome of the battle, hence the later term battle cavalry. Light cavalry, such as horse archers, hussars, and Cossack cavalry, were assigned all the numerous roles that were ill suited to more narrowly focused heavy forces. This includes scouting, deterring enemy scouts, foraging, raiding, skirmishing, pursuit of retreating enemy forces, screening of retreating friendly forces, linking separated friendly forces, and countering enemy light forces in all these same roles. Light and heavy cavalry roles continued through early modern warfare, but armor was reduced, with light cavalry mostly unarmored. Yet many cavalry units still retained cuirasses and helmets for their protective value against sword and bayonet strikes, and the morale boost these provide to the wearers, despite the actual armour giving little protection from firearms. By this time the main difference between light and heavy cavalry was in their training and weight; the former was regarded as best suited for harassment and reconnaissance, while the latter was considered best for close order charges. By the start of the 20th century, as total battlefield firepower increased, cavalry increasingly tended to become dragoons in practice, riding mounted between battles, but dismounting to fight as infantry, even though retaining unit names that reflected their older cavalry roles. Military conservatism was however strong in most continental cavalry during peacetime and in these dismounted action continued to be regarded as a secondary function until the outbreak of World War I in 1914. With the development of armored warfare, the heavy cavalry role of decisive shock troops had been taken over by armored units employing medium and heavy tanks, and later main battle tanks. Despite horse borne cavalry becoming obsolete, the term cavalry is still used, referring in modern times to units continuing to fulfill the traditional light cavalry roles, employing fast armored cars, light tanks, and infantry fighting vehicles instead of horses, while air cavalry employs helicopters.

Шығу тегі

Темір дәуірінен бұрын, шайқас алаңындағы ат әскерінің рөлін көбінесе жеңіл арбалар атқарды. Арбаның пайда болуы Орта Азиядағы Синташта-Петровка мәдениетімен байланысты және көшпелі немесе жартылай көшпелі индоирандықтар таратып жүргізді. Арбалар әскери технология ретінде де, рәсімдік мәртебе нысаны ретінде де жылдам қабылданып, әсіресе б.з.д. 1550 жылдан бастап Египеттің Жаңа Патшалығының фараондары, сондай-ақ Ассирия армиясы және Вавилон патшалығы қолданды. Атты жасақтың жылдамдығының күші ерте танылды, бірақ үлкен күштерді жинау қиындығы және аттардың (көбінесе кішкентай болған) ауыр қару-жарақ тасу мүмкіншілігімен теңдестірілді. Дегенмен, б.з.д. 15 ғасырдан бастап, ежелгі Таяу Шығыстың ірі мемлекеттерінің әскери элиталары арасында, әсіресе Мысыр, Ассирия, Хетт империясы және Микен Грекиясында атпен жүрудің қолданылғанына дәлелдер бар. Кавалерия тактикасы және нағыз кавалерияның пайда болуы Орталық Азия мен Иран даласының атты көшпелілерінің және Иран парфяндары мен сарматтар сияқты мал өсіруші тайпалардың жаңашылдығы болды. Зардапты найзагерлердің ядролық құрамымен қатар, олар негізінен парфяндық оқ ату тактикасын қолданатын атты садақшылар болды. Суретте б.з.д. 865-860 жылдарға жатқан рельефтердегі ассириялық кавалерия бейнеленген. Олардың шұңқыры, қамшысы, ат жабдығы және еңсесі болмаған. Аттың үстінен шайқасу, жай ғана атқа мінуден әлдеқайда қиын болды. Кавалерия жұптармен әрекет етті; атты садақшының тізгінін көршісінің қолы басқарды. Осы ерте кезде де кавалерия қылыштар, қалқандар, найзалар және садақтарды қолданды. Мүсін екі түрлі кавалерияны көрсетеді, бірақ бұл суретшінің шешімі болуы мүмкін. Ассириялық кавалерияның кейінгі суреттерінде ат жабдығы қарапайым қамшы ретінде көрінеді, бұл әр садақшыға өзінің атын басқаруға мүмкіндік берді. Б.з.д. 490 жылы Мидиядағы Нисей жазығында үлкен аттардың тұқымы өсіріліп, қару-жарақпен ер адамдарды тасуға бейімделді (Геродот 7,40 & 9,20), бірақ осы кезде үлкен аттар әлі де сирек кездесетін. Б.з.д. IV ғасырда, Соғысқан Штаттар кезеңінде (б.з.д. 403-221) қытайлар қарсы мемлекеттерге қарсы кавалерияны қолдана бастады, ал б.з.д. 331 жылы Ұлы Александр парсыларды жеңген кезде шайқастағы арбалардың қолданылуы көптеген елдерде ескірді, бірнеше тиімсіз әрекеттерге қарамастан, оларды қайта жаңғыртуға тырысты. Еуропа континентінде соққы күші ретінде соғыс арбаларын соңғы рет пайдаланған оқиға б.з.д. 225 жылы Теламон шайқасында болды. Алайда, соғыс арбалары римдіктердің жеңіске жеткен генералын тасымалдау немесе жарыстар сияқты рәсімдік мақсаттарда қолданылып келді. Еуропадан тыс, оңтүстік британдар б.з.д. 55 және 54 жылдары Юлий Цезарьмен шайқас арбаларымен кездесті, бірақ бір ғасырдан кейін Британияны римдіктер басып алған кезде, тіпті Британияда да арбалар ескірді. Британияда арбаларды пайдалану туралы соңғы мәлімдеме 84 жылы Монс Граупиус тауында каледониялықтар жасады.

Before the Iron Age, the role of cavalry on the battlefield was largely performed by light chariots. The chariot originated with the Sintashta Petrovka culture in Central Asia and spread by nomadic or semi nomadic Indo Iranians. The chariot was quickly adopted by settled peoples both as a military technology and an object of ceremonial status, especially by the pharaohs of the New Kingdom of Egypt from 1550 BC as well as the Assyrian army and Babylonian royalty. The power of mobility given by mounted units was recognized early on, but was offset by the difficulty of raising large forces and by the inability of horses (then mostly small) to carry heavy armor. Nonetheless, there are indications that, from the 15th century BC onwards, horseback riding was practiced amongst the military elites of the great states of the ancient Near East, most notably those in Egypt, Assyria, the Hittite Empire, and Mycenaean Greece. Cavalry techniques, and the rise of true cavalry, were an innovation of equestrian nomads of the Central Asian and Iranian steppe and pastoralist tribes such as the Iranic Parthians and Sarmatians. Together with a core of armoured lancers, these were predominantly horse archers using the Parthian shot tactic. The photograph straight above shows Assyrian cavalry from reliefs of 865–860 BC. At this time, the men had no spurs, saddles, saddle cloths, or stirrups. Fighting from the back of a horse was much more difficult than mere riding. The cavalry acted in pairs; the reins of the mounted archer were controlled by his neighbour's hand. Even at this early time, cavalry used swords, shields, spears, and bows. The sculpture implies two types of cavalry, but this might be a simplification by the artist. Later images of Assyrian cavalry show saddle cloths as primitive saddles, allowing each archer to control his own horse. As early as 490 BC a breed of large horses was bred in the Nisaean plain in Media to carry men with increasing amounts of armour (Herodotus 7,40 & 9,20), but large horses were still very exceptional at this time. By the fourth century BC the Chinese during the Warring States period (403–221 BC) began to use cavalry against rival states, and by 331 BC when Alexander the Great defeated the Persians the use of chariots in battle was obsolete in most nations; despite a few ineffective attempts to revive scythed chariots. The last recorded use of chariots as a shock force in continental Europe was during the Battle of Telamon in 225 BC. However, chariots remained in use for ceremonial purposes such as carrying the victorious general in a Roman triumph, or for racing. Outside of mainland Europe, the southern Britons met Julius Caesar with chariots in 55 and 54 BC, but by the time of the Roman conquest of Britain a century later chariots were obsolete, even in Britannia. The last mention of chariot use in Britain was by the Caledonians at the Mons Graupius, in 84 AD.

Ежелгі Грекия: қала-мемлекеттер, Фиба, Фессалия және Македония

Ежелгі грек дәуірінде ат әскерін көбінесе қымбат соғыс аттарын алуға шамасы жететін азаматтар ғана құрады. Ат әскерінің үш түрі кеңінен таралды: жеңіл ат әскері, олардың аттылары найзалармен қаруланып, қарсыласты мазалап, шайқасқа түсе алатын; ауыр ат әскері, олардың сарбаздары найзаларды қолданып, қарсыластарына жақындаса алатын; және соңғысы, олардың жабдықтары ат үстінде де, жаяу да күресуге мүмкіндік берді. Дегенмен, ат әскерінің рөлі әр түрлі қала-мемлекеттердің азаматтық жасақтарының негізгі күшін құраған гоплиттерге немесе ауыр жаяу әскерге қарағанда екінші деңгейде болды. Ежелгі грек қала-мемлекеттерінде ат әскерінің рөлі салыстырмалы түрде шағын болды, қақтығыстардың шешімі жаппай қаруланған жаяу әскерге байланысты. Алайда, Фива өзінің алғашқы ұлы ат әскері қолбасшысы Пелопидасты өндірді, оның тактикасы мен шеберлігі Филипп II Македонский Фивада тұрғанда сіңіріп алды. Тессалия шебер атты әскерлерді дайындаумен кеңінен танымал болды, ал парсылармен және оларға қарсы соғыстардағы тәжірибе гректерге ат әскерінің шайқаста және қуудағы маңыздылығын үйретті. Афиналық автор және сарбаз Ксенофонт әсіресе шағын, бірақ жақсы жаттығудан өткен ат әскерін құруды жақтады; осы мақсатта ол атқа міну және ат әскерінің операциялары туралы бірнеше нұсқаулықтар жазды. Сонымен қатар, солтүстіктегі Македония патшалығы күшті ат әскерін дамытты, оның шыңы Филипп II Македонский мен Ұлы Александрдың гетаиры (жолдас ат әскері) болды. Бұл ауыр ат әскерінен өзге, македониялық армия барлау және күзету үшін продромой деп аталатын жеңіл атты әскерді де, сондай-ақ македониялық пике фалангасын және түрлі жеңіл жаяу әскерді пайдаланды. Гректердің «ауыр» ат әскері болған иппико (немесе «атты») контос (немесе атты найзасы) және қылышпен қаруланған. Олар былғарыдан жасалған қару-жарақтар мен дулыға киетін. Олар орташа ат әскеріне жатты, яғни олар алдыңғы қатардағы жауынгерлерге қарағанда барлаушы, шайқасушы және қуушы ретінде жақсырақ сай келді. Осы ат әскері мен жаяу әскердің үйлесімділігі жаудың қатарын бұзуға көмектесті және Александрдың Парсы, Бактрия және Солтүстік-Батыс Үндістанды жаулап алуында ең айқын көрінді.

During the classical Greek period cavalry were usually limited to those citizens who could afford expensive war horses. Three types of cavalry became common: light cavalry, whose riders, armed with javelins, could harass and skirmish; heavy cavalry, whose troopers, using lances, had the ability to close in on their opponents; and finally those whose equipment allowed them to fight either on horseback or foot. The role of horsemen did however remain secondary to that of the hoplites or heavy infantry who comprised the main strength of the citizen levies of the various city states. Cavalry played a relatively minor role in ancient Greek city states, with conflicts decided by massed armored infantry. However, Thebes produced Pelopidas, their first great cavalry commander, whose tactics and skills were absorbed by Philip II of Macedon when Philip was a guest hostage in Thebes. Thessaly was widely known for producing competent cavalrymen, and later experiences in wars both with and against the Persians taught the Greeks the value of cavalry in skirmishing and pursuit. The Athenian author and soldier Xenophon in particular advocated the creation of a small but well trained cavalry force; to that end, he wrote several manuals on horsemanship and cavalry operations. The Macedonian kingdom in the north, on the other hand, developed a strong cavalry force that culminated in the hetairoi (Companion cavalry) of Philip II of Macedon and Alexander the Great. In addition to these heavy cavalry, the Macedonian army also employed lighter horsemen called prodromoi for scouting and screening, as well as the Macedonian pike phalanx and various kinds of light infantry. There were also the Ippiko (or "Horserider"), Greek "heavy" cavalry, armed with kontos (or cavalry lance), and sword. These wore leather armour or mail plus a helmet. They were medium rather than heavy cavalry, meaning that they were better suited to be scouts, skirmishers, and pursuers rather than front line fighters. The effectiveness of this combination of cavalry and infantry helped to break enemy lines and was most dramatically demonstrated in Alexander's conquests of Persia, Bactria, and northwestern India.

Рим Республикасы мен алғашқы империясы

Ертедегі Рим республикасындағы ат әскері, қарапайым легиондардан ауыр қару-жарақ пен бронядан басқа, ат ұстауға мүмкіндік беретін, «эквиттер» деп аталатын бай жер иелерінің эксклюзивті құрамында болды. Республика атпен қамтамасыз еткен, оны дұрыс күтпеген немесе теріс пайдаланған жағдайда, ат әскерінің мәртебесімен бірге алып тастауға болады. Бұл топ функционалдық мүліктік әскери топтастырудың орнына әлеуметтік элитаға айналғанда, римдіктер ат әскерінің қатарын толтыру үшін итальяндық одақтастарын (socii) пайдалана бастады. Рим атты әскерінің әлсіздігін Екінші Пуникалық соғыс кезінде Ганнибал Барка көрсетті, ол өзінің басым атты күштерін бірнеше шайқаста жеңіске жеткізу үшін қолданды. Олардың ең танымал мысалы – Канна шайқасы, онда ол римдіктерге ойсыратыс тигізді. Сол кезде римдіктер галл, ибер және нумидиялықтардан құрылған жаттық атты әскерді де жұмысқа алды, соңғылары шабуылдаушы және барлаушылар ретінде ерекше бағаланды (Нумидия атты әскеріне қараңыз). Юлий Цезарь өзінің германдық аралас атты әскерін жоғары бағалады, бұл «Cohortes Equitatae» құрылуына әкелді. Алғашқы императорлар Батавия көтерілісінен кейін Галба таратып жібергенге дейін Батавия атты әскерін жеке күзетшілер ретінде сақтап келді. Республиканың алғашқы кезеңінде рим атты әскері көбінесе легионерлік жаяу әскерге көмекші күш ретінде қызмет етті және консулдық армияның бес бөлігінің бірін құрады. Толық әскери жиын болмаған жағдайда шамамен 1800 атты әскер сақталды, олардың 300-і әр легионға қосылды. Атты әскердің жаяу әскерге салыстырмалы түрде аз саны оның тиімділігін төмендетпейді, өйткені барлау, шайқасу және бекіністердегі стратегиялық рөлі римдіктердің жау территориясында немесе бейтаныс жерлерде алыс қашықтыққа операция жүргізу қабілеті үшін маңызды болды. Кейбір жағдайларда рим атты әскері әлсіз немесе дайын емес жауға қарсы шешуші тактикалық соққы беруге қабілетті екенін дәлелдеді, мысалы Аквилония шайқасындағы соңғы шабуыл. Карра шайқасы сияқты жеңілістерден кейін римдіктер парфяндықтардан үлкен атты әскердің маңыздылығын үйренді. Сонымен қатар, грек полистерінің атты әскерлері ұнатқан ауыр найзалар мен қалқандар ертедегі Римнің жеңіл қару-жарағының орнына қабылданды. Тактика мен жабдықтағы осы жақсартулар мың жыл бұрынғы оқиғаны еске түсірді, осы кезде Иран таулы аймағына алғаш келген ирандықтар ассириялықтарды ұқсас реформалар жасауға мәжбүрледі. Дегенмен, римдіктер көбінесе жаттық атты әскердің қолдауымен ауыр жаяу әскеріне сүйенуді жалғастырды.

The cavalry in the early Roman Republic remained the preserve of the wealthy landed class known as the equites—men who could afford the expense of maintaining a horse in addition to arms and armor heavier than those of the common legions. Horses were provided by the Republic and could be withdrawn if neglected or misused, together with the status of being a cavalryman. As the class grew to be more of a social elite instead of a functional property based military grouping, the Romans began to employ Italian socii for filling the ranks of their cavalry. The weakness of Roman cavalry was demonstrated by Hannibal Barca during the Second Punic War where he used his superior mounted forces to win several battles. The most notable of these was the Battle of Cannae, where he inflicted a catastrophic defeat on the Romans. At about the same time the Romans began to recruit foreign auxiliary cavalry from among Gauls, Iberians, and Numidians, the last being highly valued as mounted skirmishers and scouts (see Numidian cavalry). Julius Caesar had a high opinion of his escort of Germanic mixed cavalry, giving rise to the Cohortes Equitatae. Early emperors maintained an ala of Batavian cavalry as their personal bodyguards until the unit was dismissed by Galba after the Batavian Rebellion. For the most part, Roman cavalry during the early Republic functioned as an adjunct to the legionary infantry and formed only one fifth of the standing force comprising a consular army. Except in times of major mobilisation about 1,800 horsemen were maintained, with three hundred attached to each legion. The relatively low ratio of horsemen to infantry does not mean that the utility of cavalry should be underestimated, as its strategic role in scouting, skirmishing, and outpost duties was crucial to the Romans' capability to conduct operations over long distances in hostile or unfamiliar territory. On some occasions Roman cavalry also proved its ability to strike a decisive tactical blow against a weakened or unprepared enemy, such as the final charge at the Battle of Aquilonia. After defeats such as the Battle of Carrhae, the Romans learned the importance of large cavalry formations from the Parthians. At the same time heavy spears and shields modelled on those favoured by the horsemen of the Greek city states were adopted to replace the lighter weaponry of early Rome. These improvements in tactics and equipment reflected those of a thousand years earlier when the first Iranians to reach the Iranian Plateau forced the Assyrians to undertake similar reform. Nonetheless, the Romans would continue to rely mainly on their heavy infantry supported by auxiliary cavalry.

Рим империясының соңғы кезеңдері мен көші-қон кезеңі

Рим империясының соңғы кезеңіндегі әскерде ат әскерінің маңызы артты. 1-ші мыңжылдыққа дейінгі кезеңдегі классикалық қылыш – спата, империяның ат әскерлері үшін стандартты үлгі ретінде қабылданды. 6-шы ғасырда бұл қылыштар парсы және басқа шығыс үлгілерінің ықпалымен ұзын, түзу қаруларға айналды. Осы кезеңдегі басқа да арнайы қаруларға: жартарған сүмбілер, ұзын сапты найзалар, айбалталар және тоқмақтар кірді. Ауыр ат әскерін ең көп пайдаланған күштер – Иран империясы, парфтар және олардың мұрагерлері – парсы Сасанидтері болды. Екеуі де, әсіресе парфтар, атпен садақ атушылардан тұрса да, толық қаруланған, зәулім атты әскер – катафракттармен әйгілі болды. Батыс бұл шығыс ауыр ат әскерімен алғаш рет эллинистік кезеңде кездесті, ал Рим-парсы соғыстарының сегіз ғасыры бойында олармен тығыз байланыс орнатылды. Алғашқыда парфтардың жылдамдығы римдіктерді шатастырды, олардың қарулы жаяу әскері парфтардың қозғалысына ілесе алмады. Бірақ кейін римдіктер катафракттар мен клибанарийлердің өз бөлімдерін құру арқылы осындай ауыр қару-жарақ пен ат әскері тактикасын қабылдады. Рим инфрақұрылымының құлдырауы үлкен жаяу әскер күштерін ұйымдастыруды қиындатты, ал 4-ші және 5-ші ғасырларда ат әскері Еуропалық майданда басымдыққа ие бола бастады, бұл жаңа, ірі тұқымды жылқылардың пайда болуымен де байланысты болды. Римдік атты әскердің тұмсығы мен арқалығы бар скифтік үлгідегі атты жабдықтарын алмастыру, сондай-ақ қосқарлардың қолданылуы және осымен байланысты аттының тепе-теңдігінің артуы да маңызды факторлар болды. Парсы әскерлерінің үлгісімен Шығыс Еуропа мен Таяу Шығыста қаруланған катафракттар, бұрынғыдай барлаушы, шабуылшы және қанаттан орап шабуыл жасаушы рөлдерінен өзгеше, әскерлердің негізгі соққы күші ретінде қолданыла бастады. Рим ат әскерінің тұрақты армиядағы ұйымдасқан бөлімдерінің дәстүрі германдық шапқыншылардың дворяндарынан түбегейлі ерекшеленді – жекелеген жауынгерлер өздерінің жылқылары мен қару-жарақтарын қамтамасыз ете алды. Бұл ата-бабалармен тікелей байланыс болмаса да, ерте ортағасырлық рыцарь әлеуметтік және әскери элитаның мүшесі ретінде қалыптасты, ол жер иелігінен және басқа да кірістерден өзінің лауазымына қажетті айтарлықтай шығындарды өтеуге қабілетті болды.

In the army of the late Roman Empire, cavalry played an increasingly important role. The Spatha, the classical sword throughout most of the 1st millennium was adopted as the standard model for the Empire's cavalry forces. By the 6th century these had evolved into lengthy straight weapons influenced by Persian and other eastern patterns. Other specialist weapons during this period included javlins, long reaching lancers, axes and maces. The most widespread employment of heavy cavalry at this time was found in the forces of the Iranian empires, the Parthians and their Persian Sasanian successors. Both, but especially the former, were famed for the cataphract (fully armored cavalry armed with lances) even though the majority of their forces consisted of lighter horse archers. The West first encountered this eastern heavy cavalry during the Hellenistic period with further intensive contacts during the eight centuries of the Roman–Persian Wars. At first the Parthians' mobility greatly confounded the Romans, whose armoured close order infantry proved unable to match the speed of the Parthians. However, later the Romans would successfully adapt such heavy armor and cavalry tactics by creating their own units of cataphracts and clibanarii. The decline of the Roman infrastructure made it more difficult to field large infantry forces, and during the 4th and 5th centuries cavalry began to take a more dominant role on the European battlefield, also in part made possible by the appearance of new, larger breeds of horses. The replacement of the Roman saddle by variants on the Scythian model, with pommel and cantle, was also a significant factor as was the adoption of stirrups and the concomitant increase in stability of the rider's seat. Armored cataphracts began to be deployed in Eastern Europe and the Near East, following the precedents established by Persian forces, as the main striking force of the armies in contrast to the earlier roles of cavalry as scouts, raiders, and outflankers. The late Roman cavalry tradition of organized units in a standing army differed fundamentally from the nobility of the Germanic invaders—individual warriors who could afford to provide their own horses and equipment. While there was no direct linkage with these predecessors the early medieval knight also developed as a member of a social and martial elite, able to meet the considerable expenses required by his role from grants of land and other incomes.

Орталық Азия

Шыоңну, Туджу, Аварлар, қыпшақтар, хитандықтар, моңғолдар, Дон казактары және түрлі түркі халықтары – стратегиялық және тактикалық жылдамдығының арқасында, тұрақты аграрлық және қалалық қоғамдармен әскери қақтығыстарда айтарлықтай жетістіктерге жеткен атты жасақтардың мысалы. Еуропа мемлекеттері кәсіби тұрақты армияларды ұстап, бюрократиялық ұлт мемлекеттерге айнала бастағанда, осы атты жауынгерлерді барлаушылар мен шабуыл жасаушылардың стратегиялық рөлдерін орындау үшін жалдауға кірісті. Атты тайпалық көмекші әскерлерді үздіксіз пайдаланудың ең белгілі мысалы – Ресей империясының казак атты әскерлері. Шығыс Еуропада және дала аймақтарында атты әскер ұзақ жылдар бойы маңыздылығын сақтап, 17 ғасырдың басына дейін және тіпті одан кейін де соғыс аренасында басымдық танытты, себебі атты әскердің стратегиялық жылдамдығы көптеген дала мәдениеттерінің жартылай көшпелі мал өсіру тіршілік салтына өте қажетті болды. Тибеттіктер де қытайлық Тан әулетімен (618-907 жж.) бірнеше әскери қақтығыстарда атты әскерді қолдану дәстүріне ие болған.

Қытай

Шығысқа қарай Қытайдың әскери тарихы, әсіресе солтүстік Қытайда, хандық қытайлық жаяу әскерлері мен солтүстіктегі атты көшпелілер немесе "варварлар" арасындағы қарқынды әскери қарым-қатынастың ұзақ дәстүрі болды. Қытайдың теңіз тарихы көбінесе оңтүстікке қарай бағытталған, онда таулар, өзендер және үлкен көлдер үлкен және жақсы күтілген теңіз флотын қажет етті. Б.з.д. 307 жылы бұрынғы Цзинь мемлекетінің билеушісі Чжао патшасы Вулин өзінің қолбасшылары мен әскерлеріне көшпелілердің шалбарын киюді және олардың ат үстіндегі садақ ату шеберлігін үйренуді бұйырды, осылайша жаңа атты әскер дағдыларын жетілдіруді көздеді. Қытайда жаппай атты әскерді қабылдау, сондай-ақ, ежелгі Шан әулетінен бері қолданылып келген шайқаста аристократтардың арбаға мініп жүру дәстүрін бұзды (шамамен б.з.д. 1600–1050 жж.). Осы кезде 100 000-ден 200 000-ға дейін қытайлық жаяу әскерлері бірнеше жүз мың атты әскермен нығайтылды, олар қолдау күші ретінде немесе тиімді соққы беруге қабілетті күш ретінде пайдаланылды. Қолмен ұсталатын тапанша және иінтірек арбалет Қытайда б.з.д. IV ғасырда ойлап табылған; Сун әулетінің ғалымдары Цзэн Гунлян, Дин Ду және Ян Вэйде өздерінің «Уцзин Цзунъяо» кітабында (1044 ж.) жазғандай, жаудың атты шабуылына қарсы ең тиімді қорғаныс – арбалетшілердің жаппай оқ атуы болды. Көптеген жағдайларда қытайлықтар көшпелі атты әскер тактикасын зерттеп, өздерінің күшті атты әскерлерін құруда осы сабақтарды қолданды, ал кейбіреулері рулық аттыларды әскерлеріне жалдады; ал басқа жағдайларда көшпелі империялар Қытайдың жаяу әскері мен инженерлік шеберлігін пайдалануға құштар болды, мысалы, Моңғол империясы және оның синизацияланған бөлігі Юань әулеті (1279–1368 жж.). Қытайлықтар Хан әулеті кезінде (б.з.д. 202–220 жж.) солтүстік көшпелі халықтардың әскерлерінде жиналған жылқылардың санына қарағанда кем екенін ерте мойындады. Хан императоры У (б.з.д. 141–87 жж.) осы себеппен Дайуанмен соғысқа барды, өйткені Дайуандар Фергананың эллинистік грек аймағында (Александр Ұлының сәл ертерек құрған) үлкен, мықты, Орталық Азиялық асыл тұқымды жылқыларды жинақтаған. Кампанияның басында кейбір жеңілістерге ұшырағанымен, император Удың б.з.д. 104–102 жылдардағы соғысы Ферганадан бағалы жылқы сыйлықтарын алуға сәтті аяқталды. Қытайдағы атты әскер тактикасы кемінде IV ғасырда ат құрсаулықтың пайда болуымен жақсартылды, өйткені жұпталған құрсаулықтары бар аттының ең сенімді бейнесі 322 жылы Цзинь әулетінің қабірінен табылды. V ғасырда қытайлықтардың ат мойынсағайын ойлап табуы да үлкен жетістік болды, ол атқа қаңқа құрылысына ауыр салмақ түсірмей, үлкен салмақ тартуға мүмкіндік берді.

Further east, the military history of China, specifically northern China, held a long tradition of intense military exchange between Han Chinese infantry forces of the settled dynastic empires and the mounted nomads or "barbarians" of the north. The naval history of China was centered more to the south, where mountains, rivers, and large lakes necessitated the employment of a large and well kept navy. In 307 BC, King Wuling of Zhao, the ruler of the former state of Jin, ordered his commanders and troops to adopt the trousers of the nomads as well as practice the nomads' form of mounted archery to hone their new cavalry skills. The adoption of massed cavalry in China also broke the tradition of the chariot riding Chinese aristocracy in battle, which had been in use since the ancient Shang dynasty (c. 1600–1050 BC). By this time large Chinese infantry based armies of 100,000 to 200,000 troops were now buttressed with several hundred thousand mounted cavalry in support or as an effective striking force. The handheld pistol and trigger crossbow was invented in China in the fourth century BC; it was written by the Song dynasty scholars Zeng Gongliang, Ding Du, and Yang Weide in their book Wujing Zongyao (1044 AD) that massed missile fire by crossbowmen was the most effective defense against enemy cavalry charges. On many occasions the Chinese studied nomadic cavalry tactics and applied the lessons in creating their own potent cavalry forces, while in others they simply recruited the tribal horsemen wholesale into their armies; and in yet other cases nomadic empires proved eager to enlist Chinese infantry and engineering, as in the case of the Mongol Empire and its sinicized part, the Yuan dynasty (1279–1368). The Chinese recognized early on during the Han dynasty (202 BC – 220 AD) that they were at a disadvantage in lacking the number of horses the northern nomadic peoples mustered in their armies. Emperor Wu of Han (r 141–87 BC) went to war with the Dayuan for this reason, since the Dayuan were hoarding a massive amount of tall, strong, Central Asian bred horses in the Hellenized–Greek region of Fergana (established slightly earlier by Alexander the Great). Although experiencing some defeats early on in the campaign, Emperor Wu's war from 104 BC to 102 BC succeeded in gathering the prized tribute of horses from Fergana. Cavalry tactics in China were enhanced by the invention of the saddle attached stirrup by at least the 4th century, as the oldest reliable depiction of a rider with paired stirrups was found in a Jin dynasty tomb of the year 322 AD. The Chinese invention of the horse collar by the 5th century was also a great improvement from the breast harness, allowing the horse to haul greater weight without heavy burden on its skeletal structure.

Корея

Кореядағы ат соғысы ежелгі Корея патшалығы Годжосон кезінде басталған. Б.з.б. 3 ғасырдан бастап, Корея соғысына солтүстік көшпелі халықтар мен Йемек халықтарының ықпалы болды. Б.з.б. бірінші ғасырында Буйоның ежелгі патшалығында да атты жауынгерлер болған. Кореяның үш патшалығының бірі – Когурёның ат әскері Гаемамуса (개마무사, 鎧馬武士) деп аталды және қорқынышты ауыр ат әскері ретінде танымал болды. Ұлы Гвангето патша көбінесе Бэкче, Гая конфедерациясына, Буйоға, Кейінгі Янға және жапон басқыншыларына қарсы жорықтарға өз ат әскерімен жетекшілік етті. 12 ғасырда Джурчен тайпалары Горёо-Журчен шекарасын бұза бастады және ақырында Горёо Кореясына басып кірді. Юрчендер басып кіргеннен кейін, корей генералы Юн Кван Горёода тиімді ат әскерлерінің жетіспейтінін түсінді. Ол Горёо әскерін кәсіби армияға қайта ұйымдастырды, онда лайықты және жақсы даярланған ат әскерлері болады. 1107 жылы журчендер жеңіліп, Юн Кванға бас иді. Жеңісті атап өту үшін генерал Юн Горёо-Журчен шекарасының солтүстік-шығысына тоғыз қамал салдырды (동북 9성, 東北九城).

Жапония

Кофун дәуіріндегі ежелгі жапондықтар біздің заманымыздың 5 ғасырына дейін ат әскері мен жылқы мәдениетін қабылдады. Самурай аристократиясының пайда болуы брондалған ат жебешілердің дамуына әкелді, олар өз кезегінде ұңғылы қарулар садақты ескіргенге дейін, шабуылдайтын найзалы ат әскеріне айналды. Жапондық ат әскері көбінесе басқа мәдениеттердегідей жиналған ат әскерлерімен емес, соғысқа шақырылған әскерлерін жақсырақ тексеру үшін ат үстінде болатын жер иелерінен құралды. Мысалы, Ябусаме (流鏑馬) – дәстүрлі жапон садақ атуының бір түрі. Жүгіріп келе жатқан ат үстіндегі садақшы үш арнайы «бүршік бас» жебені қатарынан үш ағаш нысанаға атып түсіреді. Бұл садақ ату стилінің бастауы Камакура дәуірінің басында пайда болды. Минамото но Йоритомо өзінің самурайларының садақ ату дағдыларының жетіспеуінен алаңдады. Ол ябусамеді жаттығу түрі ретінде ұйымдастырды. Қазіргі уақытта ябусамеді көруге ең жақсы орындар – Камакурадағы Цуругаока Хачиман гүі және Киотодағы Шимогамо киіз үйі (мамыр айының басында Аой Мацури кезінде). Сондай-ақ, Самукавада және Зуши жағалауында, сондай-ақ басқа да жерлерде орындалады. Касагаке немесе Касакаке (笠懸, かさがけ lit. "Қалпақ ату") – жапондық атпен садақ атудың бір түрі. Ябусамеден айырмашылығы, нысаналардың түрлері әртүрлі, ал садақшы атты тоқтатпай атып түсіреді. Ябусаме ресми рәсімдердің бөлігі ретінде ойналса, касагаке аттан садақ атудың техникалық элементтеріне баса назар аудара отырып, жекпе-жек өнерінің ойыны немесе жаттығуы ретінде дамыды.

Үндістан субконтиненті

Үндістан субконтинентінде ат әскері Гупта әулетінің (320–600) кезеңінен бастап маңызды рөл атқарды. Сондай-ақ, Индияда аяқ тіректерінің пайда болуына қатысты ең ерте дәлелдер осы жерде табылды. Үнді әдебиетінде Орталық Азияның атты көшпелі халықтары, атап айтқанда сактар, камбоджалар, явандар, пахлавалар және парадалар туралы көптеген сілтемелер бар. Пураналардағы көптеген мәтіндер ежелгі Үндістандағы (б.з.д. 16 ғасыр) қақтығысқа сілтеме жасайды, онда бес елдің атты әскерлері, «Бес Жорға» (pañca.ganan) немесе Кшатрия әскерлері (Kṣatriya ganah) Аюдья мемлекетіне шабуыл жасап, Баху Веда патшасын тақтан түсірді. Махабхарата, Рамаяна, көптеген Пураналар және кейбір шетелдік дереккөздер камбоджа атты әскерінің ежелгі соғыстарда жиі рөл атқарғанын куәландырады. В. Р. Рамачандра Дикшитар былай деп жазады: «Пураналар мен эпостар Синду және Камбоджа аймақтарының жылқылары ең жақсы тұқымға ие болғанымен және Камбоджаның атты әскерлерінің қызметі ежелгі соғыстарда пайдаланылғанымен келіседі». Дж. А. О. С. былай деп жазады: «Ең атақты жылқылар Синду немесе Камбоджадан шыққан делінеді; соңғысы (яғни Камбоджа) туралы үнді эпосы Махабхарата ең жақсы аттылардың қатарында сөз етеді». Махабхаратада Камбоджа билеушісі Судакшин Камбодждың басшылығымен Курукшетра соғысына қатысқан Камбоджа, Сака, Явана және Тушаралардың құрметті атты әскері туралы айтылған. Махабхарата мен Вишнудхармоттара Пуранада камбоджалар, явансалар, гандхаралар және т.б. ашва. юддха. кушалах (саяқшылар) ретінде ерекше назар аударылады. Махабхарата соғысында сака және явана атты әскерлерімен бірге хастинапуралық Дурйодхана патша да атты әскерлерді пайдаланды. Геродот (б.з.д. 484–425 ж.) Ахеменидтердің 20-шы сатрапынан Гандариялық жалдамалы әскерлердің (яғни Гандариялықтар/Ахеменидтерден шыққан Камбоджалықтар) император Ксеркс I (б.з.д. 486–465 ж.) армиясына алынғанын растайды. Сол сияқты, Кабул өзенінің солтүстігіндегі таулы жерлердің халқы, ортағасырлық Кохистанға (Пакистан) тең, Дарий III армиясының құрамында Арбелада Александрға қарсы атты әскер мен 15 пілмен қамтамасыз етілді. Бұл, әрине, Хиндукуштан оңтүстікке қарай орналасқан Камбоджа атты әскеріне сілтеме жасайды. Камбоджалықтар жылқыларымен (асва юддха кушалах) және атты әскерлерімен танымал болды. Жылқы (Ашва) мәдениетіндегі жоғары орнынан олар халық арасында Ашвакалар, яғни «аттылар» деп аталды және олардың жері «Аттар мекені» деп танылды. Олар классикалық жазбалардағы Аскакеной және Аспасьой, ал Панинидің Аштадхьяиіндегі Ашвакаяналар мен Ашваяналар болып белгіленеді. Аскакенойлар Александрға қарсы 30 мың жаяу әскері, 20 мың атты әскері және 30 соғыс пілімен шықты. Ғалымдар Кунар және Сват аңғарларындағы Аскакеной және Аспасьой тайпаларын камбоджалықтардың бір бөлігі деп санайды. Бұл тайпалар Александрдың (б.з.д. 326 ж.) Кабул, Кунар және Сват аңғарларындағы жорығына қарсы табандылықпен қарсылық көрсетті және тіпті Александрдың тарихшыларының мақтауына ие болды. Панинидің Астадхьяиінде «парватия Аюдхаживина» деп аталған бұл биік тау халқы бүлікшіл, тәуелсіз және еркіндікті сүйетін атты әскерлер еді, олар ешқашан бірде-бір билеушіге оңай бағынбады. Висаха Даттаның санскрит драмасы Мудра ракашасы және джайналық еңбегі Париштапарван Чандрагуптаның (б.з.д. 320–298 ж.) Гималай патшасы Парватакамен одағы туралы айтады. Гималай одағы Чандрагуптаға Шака, Явана, Камбоджа, Кирата, Парасика және Бахлика атты әскерлерінен тұратын күшті әскер берді. Бұл әскерлер Чандрагупта Маурьяға Магадха билеушісін жеңіп, Чандрагуптаны таққа отырғызды, осылайша Солтүстік Үндістанда Маурья әулетінің негізін қалады. Хуналар мен камбоджалардың атты әскері санскрит ақыны Калидасаның «Рагху Вамса» эпопеясында да расталған. Калидасаның Рагхуы жақсы танымал Гупта әулетінің Чандрагупта II (Викарамадития) (375–413/15 ж.т.) болған деп саналады. Орта ғасырларда камбоджа атты әскері де біздің заманымыздың 8-і мен 10-шы ғасырларында Гурджара Пратихара қарулы күштерінің бір бөлігін құрады. Олар Бенгалияға Пратихаралармен бірге келді, олар провинцияның бір бөлігін жаулап алды. Ежелгі Камбоджада әскери сангхалар мен шренилер (корпорациялар) ұйымдастырылып, олардың саяси және әскери істерін басқаруға арналған, Каутилияның Арташастрасы, сондай-ақ Махабхарата жазбаларында көрсетілген. Олар Аюддха живи немесе Шастр опадживис (қолдағы халықтар) деп сипатталады, бұл Камбоджа атты әскерінің басқа халықтарға да әскери қызмет көрсеткенін білдіреді. Ежелгі соғыстарда шет мемлекеттердің атты әскерлері ретінде реквизицияланғандары туралы көптеген сілтемелер бар.

In the Indian subcontinent, cavalry played a major role from the Gupta dynasty (320–600) period onwards. India has also the oldest evidence for the introduction of toe stirrups. Indian literature contains numerous references to the mounted warriors of the Central Asian horse nomads, notably the Sakas, Kambojas, Yavanas, Pahlavas and Paradas. Numerous Puranic texts refer to a conflict in ancient India (16th century BC) in which the horsemen of five nations, called the "Five Hordes" (pañca. ganan) or Kṣatriya hordes (Kṣatriya ganah), attacked and captured the state of Ayudhya by dethroning its Vedic King Bahu

The Mahabharata, Ramayana, numerous Puranas and some foreign sources attest that the Kamboja cavalry frequently played role in ancient wars. V. R. Ramachandra Dikshitar writes: "Both the Puranas and the epics agree that the horses of the Sindhu and Kamboja regions were of the finest breed, and that the services of the Kambojas as cavalry troopers were utilised in ancient wars". J. A. O. S. writes: "Most famous horses are said to come either from Sindhu or Kamboja; of the latter (i. e. the Kamboja), the Indian epic Mahabharata speaks among the finest horsemen". The Mahabharata speaks of the esteemed cavalry of the Kambojas, Sakas, Yavanas and Tusharas, all of whom had participated in the Kurukshetra war under the supreme command of Kamboja ruler Sudakshin Kamboj. Mahabharata and Vishnudharmottara Purana pay especial attention to the Kambojas, Yavansa, Gandharas etc. being ashva. yuddha. kushalah (expert cavalrymen). In the Mahabharata war, the Kamboja cavalry along with that of the Sakas, Yavanas is reported to have been enlisted by the Kuru king Duryodhana of Hastinapura. Herodotus (c. 484 – c. 425 BC) attests that the Gandarian mercenaries (i. e. Gandharans/Kambojans of Gandari Strapy of Achaemenids) from the 20th strapy of the Achaemenids were recruited in the army of emperor Xerxes I (486–465 BC), which he led against the Hellas. Similarly, the men of the Mountain Land from north of Kabul River equivalent to medieval Kohistan (Pakistan), figure in the army of Darius III against Alexander at Arbela, providing a cavalry force and 15 elephants. This obviously refers to Kamboja cavalry south of Hindukush. The Kambojas were famous for their horses, as well as cavalrymen (asva yuddha Kushalah). On account of their supreme position in horse (Ashva) culture, they were also popularly known as Ashvakas, i. e. the "horsemen" and their land was known as "Home of Horses". They are the Assakenoi and Aspasioi of the Classical writings, and the Ashvakayanas and Ashvayanas in Pāṇini's Ashtadhyayi. The Assakenoi had faced Alexander with 30,000 infantry, 20,000 cavalry and 30 war elephants. Scholars have identified the Assakenoi and Aspasioi clans of Kunar and Swat valleys as a section of the Kambojas. These hardy tribes had offered stubborn resistance to Alexander (c. 326 BC) during latter's campaign of the Kabul, Kunar and Swat valleys and had even extracted the praise of the Alexander's historians. These highlanders, designated as "parvatiya Ayudhajivinah" in Pāṇini's Astadhyayi, were rebellious, fiercely independent and freedom loving cavalrymen who never easily yielded to any overlord. The Sanskrit drama Mudra rakashas by Visakha Dutta and the Jaina work Parishishtaparvan refer to Chandragupta's (c. 320 BC – c. 298 BC) alliance with Himalayan king Parvataka. The Himalayan alliance gave Chandragupta a formidable composite army made up of the cavalry forces of the Shakas, Yavanas, Kambojas, Kiratas, Parasikas and Bahlikas as attested by Mudra Rakashas (Mudra Rakshasa 2). These hordes had helped Chandragupta Maurya defeat the ruler of Magadha and placed Chandragupta on the throne, thus laying the foundations of Mauryan dynasty in Northern India. The cavalry of Hunas and the Kambojas is also attested in the Raghu Vamsa epic poem of Sanskrit poet Kalidasa. Raghu of Kalidasa is believed to be Chandragupta II (Vikaramaditya) (375–413/15 AD), of the well known Gupta dynasty. As late as the mediaeval era, the Kamboja cavalry had also formed part of the Gurjara Pratihara armed forces from the eighth to the 10th centuries AD. They had come to Bengal with the Pratiharas when the latter conquered part of the province. Ancient Kambojas organised military sanghas and shrenis (corporations) to manage their political and military affairs, as Arthashastra of Kautiliya as well as the Mahabharata record. They are described as Ayuddha jivi or Shastr opajivis (nations in arms), which also means that the Kamboja cavalry offered its military services to other nations as well. There are numerous references to Kambojas having been requisitioned as cavalry troopers in ancient wars by outside nations.

Моғол империясы

Моғол әскерлері (лашкар) негізінен ат әскері болды. Элиталық корпусты ахади құрады, олар императорға тікелей қызмет көрсетіп, күзетші ат әскерінің ролін атқарды. Қосымша ат әскері немесе дахилилер орталық мемлекет тарапынан жалданып, жарақтандырылып, жалақы алатын. Бұл жеке ақсүйектердің ізбасарлары болған табынан аттылардан өзгеше болды. Олардың жаттығуы мен жабдықтары әртүрлі болғанымен, Моғол атты әскерінің бағанасын құрады. Соңында, тәуелді басшыларға адал және олардың басшылығымен жүрген тайпалық әскерлер болды. Олар индустар, афғандар және түріктерді қамтыды, олар өздерінің тәуелсіз басшылары император үкіметі шақырғанда әскери қызметке шақырылды.

Еуропаның орта ғасыры

Рим империясының құлдырауынан кейін Еуропадағы ауыр жаяу әскердің сапасы мен қолжетімділігі төмендеп, ауыр ат әскері тиімдірек болды. Тығыз құрылымдағы біріктірілуі мен тәртіптілігі жоқ жаяу әскер шок соғысында сындырылып, шашырауға бейім. Бұл – ауыр атлы әскердің басты рөлі, ол Еуропа майданында басым күшке айналды. Ауыр атлы әскердің маңыздылығы артып, әскери дамудың басты бағытына айналды. Ауыр атлы әскердің қару-жарағы мен броньдары көбейіп, жоғары арқалы атқыштар дамыды, ал штангалар мен шпорлар ауыр атлы әскердің артықшылығын одан да арттырды. Әскери маңыздылықтың өзгеруі үнемі иерархиялық қоғамда да көрініс тапты. 10 ғасырдың аяғынан бастап, ауыр қаруланған салт аттылар – милиттер немесе рыцарьлар, майданның ішінде де, сыртында да орталық сахнаға шығып, қымбат элита ретінде пайда болды. Аристократиялық жауынгерлердің бұл класы ауыр атлы әскердің "соңғы нүктесі" саналды: ең жақсы қару-жарақпен жабдықталған, бастан аяққа дейін заманауи бронь, найзамен соғысқа толық сапында, жақын формациямен "шабуыл" қарсы тұрмайтын, шайқасты бастағаннан кейін-ақ жеңіп алуы мүмкін. Бірақ рыцарьлар – қолжетімді жауынгерлік күштердің аз бөлігі болып қалды, қару-жарақ, бронь және аттардың құны тек таңдалған азғана адамға ғана шама келді. Атты әскер шок соғысының тар рөліне назар аударған кезде, ортағасырлық әскерлер қалған барлық міндеттерді орындау үшін көптеген түрлі жаяу әскерлерге сүйенді (қақтығыстар, флангтар, барлау, жерді ұстау және т.б.). Ортағасырлық хроникашылар көбінесе қарапайым сарбаздардың есебінен рыцарьларға тым көп көңіл бөлді, бұл әскери тарихты зерттеушілердің алғашқыларын ортағасырлық Еуропа майданында ауыр атлы әскер ғана маңызды күш деп ойлауға итермеледі. Бірақ жақсы даярланған және тәртіпті жаяу әскер рыцарьларды жеңе алады. Ағылшынның жаппай ұзын садақшылары Креси, Пуатье және Агинкур шайқастарында француз атты әскерін жеңді, ал Гизорс (1188), Баннокберн (1314) және Лаупен (1339) шайқастарында жаяу әскер атты әскердің шабуылдарына қарсы тұра алатынын дәлелдеді. Швейцария шабуылға да, қорғанысқа да арналған шынақ алаңдарын дамытқаннан кейін, жаяу әскер негізгі қаруға айналды. Бұл жаңа доктрина швейцариялықтарға қарсыластарын жеңуге мүмкіндік берді, ал олардың жаулары оларды жеңудің жалғыз сенімді жолы – Мариньяно шайқасында дәлелденгендей, тіпті жан-жақты біріктірілген қару-жарақ доктринасын қолдану екенін тапты. Ұзын садақ сияқты, арбалет пен қол оқ сияқты, аз дағды талап ететін зымыран қаруларының енгізілуі, ат әскерінің элитасынан оңай үйренетін қарулармен жабдықталған арзан жаяу әскердің көпшілігіне назар аударуға көмектесті. Бұл зымыран қарулары Вагенбург тактикасымен үйлесімде Гусситтік соғыстарда өте сәтті қолданылды. Жаяу әскердің үстемдігіне деген осы бірте-бірте көтерілу аттану тактикасын қабылдауға әкелді. Ерте замандардан бастап, рыцарьлар мен атты әскер жиі ат үстінен жеңе алмайтын жауларды жеңу үшін аттан түсіп, мысалы, Дайл шайқасында (891) және Бремуль шайқасында (1119), бірақ 1350 жылдардан кейін бұл үрдіс екі қолды семсерлер мен балталармен супер ауыр жаяу әскер ретінде күрескен аттан түскен әскерлермен айқын көрінді. Қалай болғанда да, орта ғасырлардағы соғыс майдан соғыстарынан гөрі шабуылдар мен қоршаулармен билік етті, ал атты әскер бекіністі позицияға шабуыл жасау перспективасына тап болғанда, аттан түсуден басқа таңдауы болмады.

As the quality and availability of heavy infantry declined in Europe with the fall of the Roman Empire, heavy cavalry became more effective. Infantry that lack the cohesion and discipline of tight formations are more susceptible to being broken and scattered by shock combat—the main role of heavy cavalry, which rose to become the dominant force on the European battlefield. As heavy cavalry increased in importance, it became the main focus of military development. The arms and armour for heavy cavalry increased, the high backed saddle developed, and stirrups and spurs were added, increasing the advantage of heavy cavalry even more. This shift in military importance was reflected in an increasingly hierarchical society as well. From the late 10th century onwards heavily armed horsemen, milites or knights, emerged as an expensive elite taking centre stage both on and off the battlefield. This class of aristocratic warriors was considered the "ultimate" in heavy cavalry: well equipped with the best weapons, state of the art armour from head to foot, leading with the lance in battle in a full gallop, close formation "knightly charge" that might prove irresistible, winning the battle almost as soon as it began. But knights remained the minority of total available combat forces; the expense of arms, armour, and horses was only affordable to a select few. While mounted men at arms focused on a narrow combat role of shock combat, medieval armies relied on a large variety of foot troops to fulfill all the rest (skirmishing, flank guards, scouting, holding ground, etc.). Medieval chroniclers tended to pay undue attention to the knights at the expense of the common soldiers, which led early students of military history to suppose that heavy cavalry was the only force that mattered on medieval European battlefields. But well trained and disciplined infantry could defeat knights. Massed English longbowmen triumphed over French cavalry at Crécy, Poitiers and Agincourt, while at Gisors (1188), Bannockburn (1314), and Laupen (1339), foot soldiers proved they could resist cavalry charges as long as they held their formation. Once the Swiss developed their pike squares for offensive as well as defensive use, infantry started to become the principal arm. This aggressive new doctrine gave the Swiss victory over a range of adversaries, and their enemies found that the only reliable way to defeat them was by the use of an even more comprehensive combined arms doctrine, as evidenced in the Battle of Marignano. The introduction of missile weapons that required less skill than the longbow, such as the crossbow and hand cannon, also helped remove the focus somewhat from cavalry elites to masses of cheap infantry equipped with easy to learn weapons. These missile weapons were very successfully used in the Hussite Wars, in combination with Wagenburg tactics. This gradual rise in the dominance of infantry led to the adoption of dismounted tactics. From the earliest times knights and mounted men at arms had frequently dismounted to handle enemies they could not overcome on horseback, such as in the Battle of the Dyle (891) and the Battle of Bremule (1119), but after the 1350s this trend became more marked with the dismounted men at arms fighting as super heavy infantry with two handed swords and poleaxes. In any case, warfare in the Middle Ages tended to be dominated by raids and sieges rather than pitched battles, and mounted men at arms rarely had any choice other than dismounting when faced with the prospect of assaulting a fortified position.

Арабтар

Ислам пайғамбары Мұхаммед өзінің көптеген әскери науқандарында, соның ішінде Ду Карад экспедициясында және 627 жылы қыркүйекте, ислам күнтізбесінің 6-шы жылының бесінші айында болған әл-Ис шайқасында Зейд ибн Харита басқарған әскерде атты әскерді пайдаланды. Рашид халифатының ертедегі ұйымдасқан араб атты күштері найза мен қылышпен қаруланған жеңіл атты әскерден құралды. Оның басты міндеті – жаудың қанаттары мен тылына шабуыл жасау болды. Бұл салыстырмалы түрде жеңіл қаруланған атты әскерлер, Левантты исламдық жаулап алудың соңғы кезеңдерінде мұсылман әскерлерінің ең тиімді бөлігін құрады. Осы жеңіл қаруланған, жылдам қозғалатын атты әскердің ең жақсы қолданылуы Ярмук шайқасында (636 ж.) байқалды. Халид ибн Уәлид атты әскерінің шеберлігін білгендіктен, оларды шайқастың әрбір шешуші сәтінде жағдайды өзгертуге, содан кейін қайта шабуыл жасауға, жаудың қанаттарына немесе тылына шабуылдауға пайдаланды. Халид ибн Уәлид Ирак пен Сирия жорығының қатысушыларынан тұратын күшті атты әскер полкін құрды. Ертедегі мұсылман тарихшылары оған «Тали’а мутахаррика» (әрқашан қозғалатын алғы шеп) немесе «Мобильді күзет» деген ат берді. Ол алғы күзет және қарсыластың әскерін жеңуге арналған күшті соққы күші ретінде қолданылды. Осы жылдам әрекет ететін күштің арқасында Сирияны жаулап алу оңай болды. 751 жылы болған Талас шайқасы – Араб Аббасид халифаты мен Қытайдың Тан әулеті арасындағы Орталық Азияны бақылау үшін болған қақтығыс. Қытайдың жаяу әскері Талас өзенінің жағасында араб атты әскерінен жеңіліске ұшырады. 11-ғасырға дейін араб Таяу Шығысының классикалық атты әскер стратегиясы, аттылар мен жаяу әскердің аралас құрамымен жылдам шабуылдар жасаудың «раззия» тактикасын қамтыды. Саладин және басқа да ислам қолбасшыларының талантты басшылығымен, басымдық Мамлюк атты садақшыларына, оларды жеңіл атты әскер қолдады. Жылдам тарап, жауды мазалап, қайта топтасуға жаттықтырылған бұл икемді атты күштер, 1187 жылы Хаттин шайқасындағыдай, батыс крестоносшыларының бұрынғы жеңілмейтін ауыр атты әскерлеріне қарсы тұра алды.

The Islamic Prophet Muhammad made use of cavalry in many of his military campaigns including the Expedition of Dhu Qarad, and the expedition of Zaid ibn Haritha in al Is which took place in September, 627 AD, fifth month of 6 AH of the Islamic calendar. Early organized Arab mounted forces under the Rashidun caliphate comprised a light cavalry armed with lance and sword. Its main role was to attack the enemy flanks and rear. These relatively lightly armored horsemen formed the most effective element of the Muslim armies during the later stages of the Islamic conquest of the Levant. The best use of this lightly armed fast moving cavalry was revealed at the Battle of Yarmouk (636 AD) in which Khalid ibn Walid, knowing the skills of his horsemen, used them to turn the tables at every critical instance of the battle with their ability to engage, disengage, then turn back and attack again from the flank or rear. A strong cavalry regiment was formed by Khalid ibn Walid which included the veterans of the campaign of Iraq and Syria. Early Muslim historians have given it the name Tali'a mutaharrikah(طليعة متحركة), or the Mobile guard. This was used as an advance guard and a strong striking force to route the opposing armies with its greater mobility that give it an upper hand when maneuvering against any Byzantine army. With this mobile striking force, the conquest of Syria was made easy. The Battle of Talas in 751 AD was a conflict between the Arab Abbasid Caliphate and the Chinese Tang dynasty over the control of Central Asia. Chinese infantry were routed by Arab cavalry near the bank of the River Talas. Until the 11th century the classic cavalry strategy of the Arab Middle East incorporated the razzia tactics of fast moving raids by mixed bodies of horsemen and infantry. Under the talented leadership of Saladin and other Islamic commanders the emphasis changed to Mamluk horse archers backed by bodies of irregular light cavalry. Trained to rapidly disperse, harass and regroup these flexible mounted forces proved capable of withstanding the previously invincible heavy knights of the western crusaders at battles such as Hattin in 1187.

Мамлюктер

9 ғасырда Орта Азияның құлдары немесе араб әскерлері атты көмекші күш ретінде пайдаланған тұтқындар ретінде пайда болған мамлюктер, кейіннен тек атты садақшылар емес, атты әскер ретінде дайындалды, найза мен қылыш қолдануға көбірек мән берілді. Мамлюктер әл-фурусия кодексінің талаптарын орындауға міндетті болды, ол батылдық және жомарттық сияқты қасиеттерді, сондай-ақ атты әскер тактикасы, атқа міну, садақ ату және жараларды емдеу туралы ілімді қамтыды. 13 ғасырдың соңына қарай мамлюк әскерлері кәсіби атты әскер элитасына айналды, оларға көптеген, бірақ жеткілікті дайындықтан өтпеген жаяу әскерлер қолдау көрсетті.

Мағриб

Солтүстік Африканың исламдық бербер мемлекеттері найзамен қаруланған, аймақтың бастапқы араб басқыншыларының үлгісімен құрылған элиталық атты әскерді пайдаланды. Жылқы жабдықтары мен қару-жарағы жергілікті түрде өндірілді, ал атты әскерлерге төленетін жалақы, жаяу әскерлерге қарағанда екі есе көп болды. 8-шы ғасырда Иберияны исламдық жаулап алу кезінде, көптеген жылқылар мен атты әскерлер Солтүстік Африкадан тасымалданды, олар шабуыл жасауға және негізгі армиялардың бербер жаяу әскерлеріне көмек көрсетуге мамандықтанды. Магребтің атты әскермен соғысу дәстүрі орта ғасырларда Сахарадан оңтүстік Африкадағы бірнеше мемлекеттерге әсер етті. Йоруба халқының әскери аристократиясы – Икойидің эсолары осы құбылыстың көрнекті мысалы болды.

Иран

Қызылбаш – 15-18 ғасырларда Ирандағы Сафавилердің қарулы күштеріндегі элиталық атты әскерлердің бір тобы.

Осман

14-17 ғасырлардағы ең үлкен өркендеу кезеңінде атты әскер Осман әскерлерінің күшті ядросын құрады. 1475 жылғы тізілімдерде Еуропадан 22 000 Сипахи феодалдық атты әскері, Анатолиядан 17 000 Сипахи және 3000 Капикулу (тұрақты күзет атты әскері) тағайындалғаны көрсетілген. Бірақ 18 ғасырда Осман атты әскері жеңіл атты әскерге айналды. Олар Таяу Шығыс және Солтүстік Африканың сирек қоныстанған аймақтарында қызмет етті. Мұндай шекаралық аттылар көбінесе жергілікті билеушілермен жиналды және Осман империясының негізгі әскерлерінен бөлек болды. 19 ғасырдың басында Низам-ы Жедит ("Жаңа армия") полктері пайда болды, олардың құрамында Сұлтанның жеке күзетінен офицерлер тағайындалған толық уақытты атты әскер бөлімдері болды.

Қайта өрлеу дәуірі Еуропасы

Темірқасықтықпен келгенімен, 16 ғасырдың басында жаяу әскердің күшеюі ауыр атты әскердің «алтын ғасырымен» бірге келді; ғасырдың басында француз немесе испан армиясының жартысына дейін әртүрлі жеңіл және ауыр атты әскерден құралған болуы мүмкін, ал бұрынғы орта ғасырларда және кейінгі 17 ғасырлардағы армияларда атты әскердің үлесі көбінесе төрттен аспайтын. Шаркилік дәреже жоғалтып, капиталистік Батыс қоғамында әлеуметтік және экономикалық мәртебеге жақындады. Оқу-жаттығудан өткен және даярланған жаяу әскердің күшеюімен, енді кейде жандармдар деп аталатын және көбінесе тұрақты армияның бір бөлігі болған қарулы атты әскерлер, эллинистік дәуірдегідей, жаудың қанатына шабуыл жасап немесе бас қолбасшыға шабуылдап, шайқас басталғаннан кейін шешуші соққы беру рөлін қабылдады. 1550 жылдардан бастап ұңғыл қаруларының қолданылуы жаяу әскердің майдандағы басымдығын нығайтып, нағыз жаппай армиялардың дамуына мүмкіндік берді. Бұл ерте заманауи кезеңдегі армиялардың мөлшерінің өсуімен тығыз байланысты; ауыр қаруланған атты әскерді жинау және ұстау қымбатқа түсті және шебер атты немесе жылқыны даярлауға жылдар кетті, ал аркебузиерлер мен кейінірек мушкетерлерді әлдеқайда арзан бағамен оқытып, ұстауға болады және оларды жалдау оңайырақ болды. Испан терциосы және кейінгі құрылымдар атты әскерді қолдаушы рөлге жіберді. Пистолет, әсіресе, атты әскерді қайтадан қақтығысқа тарту үшін, сондай-ақ карокол сияқты маневрлермен бірге жасалды. Алайда, карокол аса сәтті болмады, ал шабуыл (нағыз немесе семсермен немесе пистолетпен) көптеген еуропалық атты әскердің негізгі жұмыс түрі болып қала берді, бірақ бұл уақытта ол бұрынғыдан әлдеқайда терең құрылымда және үлкен тәртіпте орындалды. Деми-лансерлер және ауыр қаруланған семсер және пистолетті рейтерлер 16-17 ғасырларда гүлденген атты әскердің түрлері болды. Осы кезеңде поляк қанатты гусарлары Шығыс Еуропадағы ең күшті ауыр атты әскер болды, олар шведтерге, орыстарға, түріктерге және басқаларға қарсы үлкен жетістіктерге қол жеткізді, бірақ біріктірілген қару тактикасымен, атыс күшінің артуымен немесе швед империясының Драбант атты әскерімен жекпе-жекте ұтылды. 1702 жылы (Клишов шайқасында) 1776 жылға дейін соңғы рет қатысқаннан бастап, ескірген қанатты гусарлар төмендетіліп, негізінен салтанатты рөлдерге тағайындалды. Польшаның қанатты гусарларының әскери шеберлігі 1683 жылы Вена қоршауында шыңына жетті, ол кезде гусар тулары тарихтағы ең үлкен атты әскер шабуылына қатысып, Осман шабуылын сәтті тойтарды.

Ironically, the rise of infantry in the early 16th century coincided with the "golden age" of heavy cavalry; a French or Spanish army at the beginning of the century could have up to half its numbers made up of various kinds of light and heavy cavalry, whereas in earlier medieval and later 17th century armies the proportion of cavalry was seldom more than a quarter. Knighthood largely lost its military functions and became more closely tied to social and economic prestige in an increasingly capitalistic Western society. With the rise of drilled and trained infantry, the mounted men at arms, now sometimes called gendarmes and often part of the standing army themselves, adopted the same role as in the Hellenistic age, that of delivering a decisive blow once the battle was already engaged, either by charging the enemy in the flank or attacking their commander in chief. From the 1550s onwards, the use of gunpowder weapons solidified infantry's dominance of the battlefield and began to allow true mass armies to develop. This is closely related to the increase in the size of armies throughout the early modern period; heavily armored cavalrymen were expensive to raise and maintain and it took years to train a skilled horseman or a horse, while arquebusiers and later musketeers could be trained and kept in the field at much lower cost, and were much easier to recruit. The Spanish tercio and later formations relegated cavalry to a supporting role. The pistol was specifically developed to try to bring cavalry back into the conflict, together with manoeuvres such as the caracole. The caracole was not particularly successful, however, and the charge (whether with lance, sword, or pistol) remained as the primary mode of employment for many types of European cavalry, although by this time it was delivered in much deeper formations and with greater discipline than before. The demi lancers and the heavily armored sword and pistol reiters were among the types of cavalry whose heyday was in the 16th and 17th centuries. During this period the Polish Winged hussars were a dominating heavy cavalry force in Eastern Europe that initially achieved great success against Swedes, Russians, Turks and other, until repeatably beaten by either combined arms tactics, increase in firepower or beaten in melee with the Drabant cavalry of the Swedish Empire. From their last engagement in 1702 (at the Battle of Kliszów) until 1776, the obsolete Winged hussars were demoted and largely assigned to ceremonial roles. The Polish Winged hussars military prowess peaked at the Siege of Vienna in 1683, when hussar banners participated in the largest cavalry charge in history and successfully repelled the Ottoman attack.

XVIII ғасырдағы Еуропа және Наполеон соғыстары

Кавалерия Еуропа армияларының жүйелілігі мен стандартына келгенде маңызды рөл атқарды. Олар жаудың атты әскеріне қарсы күресте басты күш саналды. Бұзылмаған жаяу әскерге тікелей шабуыл көбінесе сәтсіздікке ұшыраса, кеңейтілген желілі жаяу әскер бөлімдері қанаттан немесе арттан шабуылға ұшырауға жағдай жасайтын. Кавалерия Бленхайм (1704), Россбах (1757), Маренго (1800), Эйлау және Фридланд (1807) шайқастарында маңызды рөл атқарды және Наполеон соғыстары кезеңінде де маңыздылығын жоғалтпады. Жаяу әскердің күші артып келе жатқанмен, кавалерияның жоғары жылдамдығы оларды әскердегі ауыстыра алмас күшке айналдырды. Олардың соғысқа қатыспайтын міндеттеріне әскер лагерлерінің шеттерін күзету, күдікті дезертирлерді ұстауға арналған бұйрықтар, сондай-ақ негізгі күш алдында аванпосттық күзеттік бекеттерде кезекшілік ету кіретін. Шайқас кезінде гусарлар мен уландар сияқты жеңіл кавалерия басқа кавалериямен шайқасып, жеңіл жаяу әскерге шабуылдай алатын, немесе жаудың артиллериясын басып алып, темір шиптермен оқ түйреу тесіктерін бітеп, қолдануға жарамсыз ете алатын. Курассирлер, драгундар және карабинерлер сияқты ауыр кавалерия жаяу әскер қатарына немесе қарсылас кавалерияға қарсы шабуылдап, оларды ыдыратуға тырысатын. Жеңіл және ауыр кавалерия екеуі де қарсылас әскердің шегінуін қуып, көптеген жарақаттардың орын алған жеріне жетті. Қазіргі заманғы тарихтағы ең ірі кавалерия шабуылы 1807 жылғы Эйлау шайқасында болды, онда Жоахим Мурат басқарған 11 000 француз кавалериясы Ресей жаяу әскерінің қатарына үлкен шабуыл жасады. Кавалерияның соғыс алаңындағы үстемдігі мен қауіптілігіне жаяу әскердің шаршы құралымда тұруы қарсы қойылды. Ең танымал мысалдары – Кватр-Брас және Ватерлоо шайқастары, соңғысында Мишель Нейдің бұйрығымен жасалған 9000 француз кавалериясының қайта-қайта шабуылдары британдық одақтас армияны бұзуға мүмкіндік бермеді, олар шаршы құралымға жиналған болатын. Шаршы құралымда тұрған жаяу әскер кавалерия үшін өте қауіпті болса да, артиллерия үшін тамаша нысана болып табылды. Артиллериялық оқ жаяу әскер қатарын бұзғаннан кейін, кавалерия ыдыраған жаяу әскерді қуып жете алатын. Жеке қарулардың дәлдігі мен ату жылдамдығы артып, кавалерияның бұл рөлі де азайды. Дегенмен, жеңіл кавалерия барлау, әскердің қозғалысын жасыру және жаудың жабдықтау желілерін тозу үшін маңызды құрал болып қала берді, әскери авиация оларды осы рөлде алмастырғанға дейін, Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында.

Cavalry retained an important role in this age of regularization and standardization across European armies. They remained the primary choice for confronting enemy cavalry. Attacking an unbroken infantry force head on usually resulted in failure, but extended linear infantry formations were vulnerable to flank or rear attacks. Cavalry was important at Blenheim (1704), Rossbach (1757), Marengo (1800), Eylau and Friedland (1807), remaining significant throughout the Napoleonic Wars. Even with the increasing prominence of infantry, cavalry still had an irreplaceable role in armies, due to their greater mobility. Their non battle duties often included patrolling the fringes of army encampments, with standing orders to intercept suspected shirkers and deserters, as well as, serving as outpost pickets in advance of the main body. During battle, lighter cavalry such as hussars and uhlans might skirmish with other cavalry, attack light infantry, or charge and either capture enemy artillery or render them useless by plugging the touchholes with iron spikes. Heavier cavalry such as cuirassiers, dragoons, and carabiniers usually charged towards infantry formations or opposing cavalry in order to rout them. Both light and heavy cavalry pursued retreating enemies, the point where most battle casualties occurred. The greatest cavalry charge of modern history was at the 1807 Battle of Eylau, when the entire 11,000 strong French cavalry reserve, led by Joachim Murat, launched a huge charge on and through the Russian infantry lines. Cavalry's dominating and menacing presence on the battlefield was countered by the use of infantry squares. The most notable examples are at the Battle of Quatre Bras and later at the Battle of Waterloo, the latter which the repeated charges by up to 9,000 French cavalrymen ordered by Michel Ney failed to break the British Allied army, who had formed into squares. Massed infantry, especially those formed in squares were deadly to cavalry, but offered an excellent target for artillery. Once a bombardment had disordered the infantry formation, cavalry were able to rout and pursue the scattered foot soldiers. It was not until individual firearms gained accuracy and improved rates of fire that cavalry was diminished in this role as well. Even then light cavalry remained an indispensable tool for scouting, screening the army's movements, and harassing the enemy's supply lines until military aircraft supplanted them in this role in the early stages of World War I.

Франко-прусиялық соғыс

Франко-Прус соғысы кезінде, 1870 жылы Марс-ла-Тур шайқасында пруссиялық атқыштар бригадасы шеберлікпен жасырынып келген соң, француз әскерінің қатарының ортасын дүркінді түрде бұзды. Бұл оқиға бригада командирі Адалберт фон Бредоудың есімімен «фон Бредоудың соңғы шабуылы» деп танылды; келесі онжылдықтарда жаппай атты әскер шайқас алаңындағы маңыздылығын сақтай алатынын көрсету үшін осы оқиға мысал ретінде келтірілді.

Америка Құрама Штаттары

Америка Азамат соғысының бастапқы кезеңінде АҚШ армиясының қатардағы атқыштар, драгун және екі атқыштар полкі қайта ұйымдастырылып, атқыштар полкі атағын алды. Жүзден астам федералдық және штаттық ат әскерлері полктері құрылды, бірақ көптеген шайқастарда жаяу әскері одан әлдеқайда маңызды рөл атқарды, себебі олардың саны көп, әрбір мылтықтың құны төмен және сапына жаңа сарбаздарды тарту оңайырақ болды. Дегенмен, ат әскері алғы күзет күштерінің құрамында, сондай-ақ азық-түлік іздеу және барлау жұмыстарында маңызды рөл атқарды. Соғыстың кейінгі кезеңдерінде Федералдық армия шынайы тиімді ат әскерін құрып, барлаушы, шабуыл жасаушы және, қайталайтын мылтықтармен қаруланған жаяу әскер ретінде күресті. Конфедерация тарапынан Вирджинияның 1-ші ат әскері ең тиімді және табысты ат әскерлерінің бірі саналды. Конфедерацияның көрнекті ат әскерлері қолбасшыларына Дж. Е. Б. Стюарт, Натан Бедфорд Форрест және Джон Синглтон Мосби (әрі қарай "Сұр жұлдыз" деп аталды), ал Одақ тарапынан Филип Шеридан және Джордж Армстронг Кастер кірді. Азамат соғысынан кейін, ерікті әскерлер тарағаннан кейін, тұрақты армияның ат әскерлерінің саны алтыдан онға дейін өсті, олардың арасында Кастердің Литтл Бигхорн шайқасында танымал болған 7-ші ат әскері, сондай-ақ афроамерикалықтардан құралған 9-шы және 10-шы ат әскерлері болды. Бұл қара түсті бөлімдер, басқаларымен бірге (ат әскері және жаяу әскер), "Бизондардың сарбаздары" деп аталды. Роберт М. Утлидің сөзінше: шекара армиясы – дәстүрлі әскери әдістермен дәстүрлі жаулар сияқты мінез-құлық танытпайтын, тіпті көбінесе жау емес халықты бақылауға тырысатын дәстүрлі әскери күш еді. Бұл Африкада, Азияда немесе Американың батысындағы кез келген әскери тапсырманың ең қиын түрі. Бұл полктер, толық құрамымен далаға сирек шыққан, 1890 жылдары шекараның жабылуына дейін Американдық үнді соғыстары кезінде қызмет етті. Rough Riders сияқты ерікті ат әскерлері ковбойлар, ранчерлер және басқа да далалық шеберлерден құралды, олар АҚШ әскерінің ат әскері ретінде қызмет етті.

In the early American Civil War the regular United States Army mounted rifle, dragoon, and two existing cavalry regiments were reorganized and renamed cavalry regiments, of which there were six. Over a hundred other federal and state cavalry regiments were organized, but the infantry played a much larger role in many battles due to its larger numbers, lower cost per rifle fielded, and much easier recruitment. However, cavalry saw a role as part of screening forces and in foraging and scouting. The later phases of the war saw the Federal army developing a truly effective cavalry force fighting as scouts, raiders, and, with repeating rifles, as mounted infantry. The distinguished 1st Virginia Cavalry ranks as one of the most effectual and successful cavalry units on the Confederate side. Noted cavalry commanders included Confederate general J. E. B. Stuart, Nathan Bedford Forrest, and John Singleton Mosby (a. k. a. "The Grey Ghost") and on the Union side, Philip Sheridan and George Armstrong Custer. Post Civil War, as the volunteer armies disbanded, the regular army cavalry regiments increased in number from six to ten, among them Custer's U. S. 7th Cavalry Regiment of Little Bighorn fame, and the African American U. S. 9th Cavalry Regiment and U. S. 10th Cavalry Regiment. The black units, along with others (both cavalry and infantry), collectively became known as the Buffalo Soldiers. According to Robert M. Utley:
the frontier army was a conventional military force trying to control, by conventional military methods, a people that did not behave like conventional enemies and, indeed, quite often were not enemies at all. This is the most difficult of all military assignments, whether in Africa, Asia, or the American West. These regiments, which rarely took the field as complete organizations, served throughout the American Indian Wars through the close of the frontier in the 1890s. Volunteer cavalry regiments like the Rough Riders consisted of horsemen such as cowboys, ranchers and other outdoorsmen, that served as a cavalry in the United States Military.

1900-1914 жылдардағы оқиғалар

20 ғасырдың басында барлық әскерлерде әлі де маңызды шамада ат әскерлері сақталды, бірақ олардың рөлі атты жаяу әскерге (драгунның тарихи қызметі) қайта оралуы керек пе деген пікір таласы болды. Моторлық көліктер мен ұшақтар дамып келе жатқандықтан, 1914 жылға дейін жылдам қимылға қабілетті әскерлердің жалғыз түрі – атты әскерлер болып қала берді.

Англия

1899–1902 жылдардағы Оңтүстік Африка соғысының тәжірибесінен кейін (онда жаяу әскер ретінде, қорғанысқа тығылып шайқасқан бур азаматтық жасақтары, тұрақты атты әскерден тиімдірек болған), британдық армия 1903 жылы әдеттегі салтанаттардан басқа барлық жағдайда найза қолдануды тоқтатты және жаяу шайқасқа дайындыққа жаңа мән берді. Дегенмен, 1912 жылы найзалар қайтадан әскери қызметке енгізілді.

Ресей

1882 жылы Ресей империясының әскері барлық желілік гусар және ланцерелік полктарды драгун полктеріне түрлендірді, жаяу әскері ретінде атқа мінуге баса назар аударды. 1910 жылы бұл полктер өздерінің тарихи міндеттеріне, атауларына және формаларына қайта оралды.

Германия

1909 жылға қарай, императорлық неміс атты әскерінің рөлін анықтайтын ресми ережелер қайта қаралып, қазіргі заманғы соғыстың шындығын арттырып түсіну байқалды. Бұрын жылдық маневрлердің соңындағы үш толқындағы жаппай ат шабуылы тоқтатылды және негізгі шайқасқа қатысудың орнына барлау, шабуыл және қуып жете беруге оқытуда жаңа басымдық қойылды. Дегенмен, атты әскердің маңыздылығы әлі де көзге көрініп тұрды, 1914 жылы соғыс басталар алдында он үш жаңа атты мылтық полкі (Jäger zu Pferde) құрылды.

Франция

Мароккодағы 1908-1914 жылдардағы атты әскердегі айтулы тәжірибесіне қарамастан, француз ат әскері өте консервативті мекеме болып қала берді. Ауыр, орташа және жеңіл атты әскер түрлері арасындағы дәстүрлі тактикалық ерекшеліктер сақталды. Француз куирассиерлері Наполеон дәуірінен өзгешеленбеген, Бірінші дүниежүзілік соғыстың басында кеуде қалқандары мен қауырсынды бас киімдерін киді. Драгундар да сондай жабдықталған, бірақ олар куирасс кимеген және найза қолданған. Жеңіл атты әскер "көзге жарқын түс" деп сипатталды. Француз атты әскерінің барлық түрлері жақсы атқа мінген және позицияларын өзгертіп, толық жүріспен шабуыл жасауға дайындықтанған. Оқудағы бір кемшілік – француз атты әскерлерінің жорықта сирек түсіп, 1914 жылдың тамызында аттарының көптегені жаралы болып қалды.

Еуропа 1914 жыл

1914 жылдың тамызында барлық жауынгерлік әскерлер әлі де атты әскердің көп санын сақтап, ал Шығыс және Батыс майдандарындағы алғашқы шайқастардың жылдамдығы дәстүрлі атты әскердің іс-қимылдарына мүмкіндік берді, бірақ бұрынғы соғыстармен салыстырғанда олар көлемді де, жиі де емес еді. Императорлық неміс атты әскерінің 110 полкі бейбіт уақыттағыдай әсем де, дәстүрлі болғанымен, күшті қарсылыққа тап болғанда жаяу әскердің қолдауына шегінуді қалыпты жағдай еткен. Бұл сақтық тактика олардың консервативті француз және орыс қарсыластарының сынына ұшырады, бірақ соғыстың өзгеретін сипатына сай болды. 1914 жылдың 12 тамызында неміс армиясы Антверпеннен бельгиялық әскерді бөліп тастау үшін алты атты полк жіберді, бірақ олар мылтықпен атқылаудан кері шегінді. Соның салдарынан екі неміс атты бригадасы 492 сарбаз бен 843 жылқысын жоғалтты. Француз атты әскерінің соңғы тіркелген шабуылы 1914 жылдың 9-10 қыркүйегінде болды, онда 16-шы драгун эскадрильясы Сойссондағы неміс әуежайын басып алды, бірақ ауыр шығынға ұшырады. Батыс майдандағы фронт тұрақтанғаннан кейін, траншеялық соғыс басталды. Онда тікенді сым, лайлы жер, пулеметтер мен жылдам атуға қабілетті мылтықтар атты әскерге қауіпті болды. 1915 жылдың басына қарай көптеген атты әскерлер енді фронтқа жақын әрекет етпеді. Шығыс майданда ашық дала жазықтары атты әскерге қолайлы жағдай жасады. 1914 жылы соғыс басталғанда орыс атты әскерінің көп бөлігі шекаралық гарнизондарда толық күшпен орналастырылды. Ал негізгі әскерлер жұмылдырылып жатқан кезде, атты әскерлер Шығыс Пруссия мен Австриялық Галицияға барлау және шабуыл жасады. Олар сабыр мен найзамен күресуге дайындықтан өткен. 1914 жылдың 21 тамызында 4-ші австро-венгр кавалерия дивизиясы Ярославичте ресейлік 10-шы атты дивизиямен ірі шайқас өткізді. Бұл екі тараптан да мыңдаған аттылар қатысқан соңғы тарихи шайқас болды. Бұл Шығыс майданындағы соңғы жаппай атты әскер кездесуі болғанымен, жақсы жолдардың болмауы механизацияланған көліктің қолданылуын шектеді. Тіпті технологиялық жағынан дамыған Императорлық неміс армиясы 1917 жылға дейін шығыста жиырма төрт атты дивизияны орналастыруды жалғастырды.

In August 1914, all combatant armies still retained substantial numbers of cavalry and the mobile nature of the opening battles on both Eastern and Western Fronts provided a number of instances of traditional cavalry actions, though on a smaller and more scattered scale than those of previous wars. The 110 regiments of Imperial German cavalry, while as colourful and traditional as any in peacetime appearance, had adopted a practice of falling back on infantry support when any substantial opposition was encountered. These cautious tactics aroused derision amongst their more conservative French and Russian opponents but proved appropriate to the new nature of warfare. A single attempt by the German army, on 12 August 1914, to use six regiments of massed cavalry to cut off the Belgian field army from Antwerp floundered when they were driven back in disorder by rifle fire. The two German cavalry brigades involved lost 492 men and 843 horses in repeated charges against dismounted Belgian lancers and infantry. One of the last recorded charges by French cavalry took place on the night of 9/10 September 1914 when a squadron of the 16th Dragoons overran a German airfield at Soissons, while suffering heavy losses. Once the front lines stabilised on the Western Front with the start of Trench Warfare, a combination of barbed wire, uneven muddy terrain, machine guns and rapid fire rifles proved deadly to horse mounted troops and by early 1915 most cavalry units were no longer seeing front line action. On the Eastern Front, a more fluid form of warfare arose from flat open terrain favorable to mounted warfare. On the outbreak of war in 1914 the bulk of the Russian cavalry was deployed at full strength in frontier garrisons and, during the period that the main armies were mobilizing, scouting and raiding into East Prussia and Austrian Galicia was undertaken by mounted troops trained to fight with sabre and lance in the traditional style. On 21 August 1914 the 4th Austro Hungarian Kavalleriedivison fought a major mounted engagement at Jaroslavic with the Russian 10th Cavalry Division, in what was arguably the final historic battle to involve thousands of horsemen on both sides. While this was the last massed cavalry encounter on the Eastern Front, the absence of good roads limited the use of mechanized transport and even the technologically advanced Imperial German Army continued to deploy up to twenty four horse mounted divisions in the East, as late as 1917.

Еуропа 19151918

Батыс майдандағы соғыстың қалған бөлігінде ат әскерінің іс-қимылға қатысуы дерлік болмады. Британдық және француз армиялары көптеген ат әскерлері полктерін түсіріп, оларды жаяу әскер және басқа да міндеттерде пайдаланды: мысалы, Өмір сақшылары соғыстың соңғы айларын пулемет корпусы ретінде өткізді, ал Австралия жеңіл атты әскері Галлиполи науқаны кезінде жеңіл жаяу әскер ретінде қызмет етті. 1914 жылдың қыркүйегінде кавалерия Франциядағы Британдық экспедициялық корпусының жалпы әскер құрамының 9,28% құрады, ал 1918 жылдың шілдесіне қарай бұл көрсеткіш 1,65% төмендеді. Соғыстың алғашқы қысында француз ат әскерінің көп бөлігі әр эскадрильясынан бір бөлімді түсіріп, окоптардағы қызметке жіберді. 1915 жылдың мамырында француз ат әскерінің саны 102 000 болды, бірақ 1918 жылдың қазан айына қарай 63 000-ға дейін азайды. Неміс армиясы Батыстағы ат әскерінің басым бөлігін түсірді, 1917 жылдың қаңтарына дейін сол майданда тек бір атты дивизияны сақтап қалды. Италия 1915 жылы кавалерия, улан және жеңіл атты әскердің отыз полкімен соғысқа қатысты. Изонцо өзені арқылы жасалған алғашқы шабуылдар кезінде австро-венгр әріптестеріне қарсы тиімді қолданылған итальяндық атты әскері майдан таулы аймаққа ауысқаннан кейін маңызды рөл атқаруын тоқтатты. 1916 жылға қарай ат әскерінің көп бөлігінің пулемет бөлімдері мен екі толық атты дивизиясы түсіріліп, жаяу әскерге қосылды. Кейбір ат әскерлері қарсыластардың тылына енуге дайындалып, резервте сақталды, бірақ бұл ену ешқашан болған жоқ. 1916 жылдың қыркүйегінде Сомма шайқасы кезінде британдықтар Батыс майданына танктерді енгізді, олар мұндай жетістіктерге қол жеткізе алатын, бірақ оларды пайдалану үшін жеткілікті қашықтықта болмады. Олардың алғашқы ірі қолданылуы Камбре шайқасында (1917) атты әскер дивизиясы танктердің артынан ілесіп келуі жоспарланған, бірақ танк жалғыз көпірді қиратқандықтан олар каналдан өте алмады. Соғыс барысында бірнеше рет атты әскер ірі шабуылдарға қатысу үшін дайындалды, мысалы Капоретто шайқасы мен Мореуил орманы шайқасы. Алайда, 1918 жылғы жүз күндік шабуыл кезінде неміс армиясы шегінуге мәжбүр болғанға дейін, атты әскердің шектеулі саны ғана өздерінің арналған рөлінде тиімді жұмыс істей алды. Соғыстың соңғы күні британдық 7-драгун гвардиясы сәтті шабуыл жасады. Шығыс майданының кең аумағында соғыс жүргізудің еркін түрі жалғасты, және атты әскерге әлі де қажеттілік болды. Соғыстың алғашқы айларында көптеген кең ауқымды шайқастар болды. Алайда, тіпті осында да атты әскердің құндылығы жоғары бағаланды, және Ресей армиясы майданда үлкен атты әскерлерді ұстау теміржол жүйесіне үлкен жүк салды, бұл стратегиялық артықшылық бермеді. 1917 жылдың ақпанында Ресейдің тұрақты атты әскері (козактарды есептемегенде) ең көп санынан – 200 000 адамнан үштен бір бөлігіне дейін азайды, өйткені әр полктің екі эскадрильясы қосымша жаяу әскер батальондарына қосылды. Олардың австро-венгр қарсыластары, жеткілікті жаттықтырылған жаяу әскердің болмауына байланысты, 1914 жылдың соңынан бастап атты әскердің көп бөлігін атсыз мылтық бөлімдеріне айналдыруға мәжбүр болды.

For the remainder of the War on the Western Front, cavalry had virtually no role to play. The British and French armies dismounted many of their cavalry regiments and used them in infantry and other roles: the Life Guards for example spent the last months of the War as a machine gun corps; and the Australian Light Horse served as light infantry during the Gallipoli campaign. In September 1914 cavalry comprised 9.28% of the total manpower of the British Expeditionary Force in France—by July 1918 this proportion had fallen to 1.65%. As early as the first winter of the war most French cavalry regiments had dismounted a squadron each, for service in the trenches. The French cavalry numbered 102,000 in May 1915 but had been reduced to 63,000 by October 1918. The German Army dismounted nearly all their cavalry in the West, maintaining only one mounted division on that front by January 1917. Italy entered the war in 1915 with thirty regiments of line cavalry, lancers and light horse. While employed effectively against their Austro Hungarian counterparts during the initial offensives across the Isonzo River, the Italian mounted forces ceased to have a significant role as the front shifted into mountainous terrain. By 1916 most cavalry machine gun sections and two complete cavalry divisions had been dismounted and seconded to the infantry. Some cavalry were retained as mounted troops in reserve behind the lines, in anticipation of a penetration of the opposing trenches that it seemed would never come. Tanks, introduced on the Western Front by the British in September 1916 during the Battle of the Somme, had the capacity to achieve such breakthroughs but did not have the reliable range to exploit them. In their first major use at the Battle of Cambrai (1917), the plan was for a cavalry division to follow behind the tanks, however they were not able to cross a canal because a tank had broken the only bridge. On a few other occasions, throughout the war, cavalry were readied in significant numbers for involvement in major offensives; such as in the Battle of Caporetto and the Battle of Moreuil Wood. However it was not until the German Army had been forced to retreat in the Hundred Days Offensive of 1918, that limited numbers of cavalry were again able to operate with any effectiveness in their intended role. There was a successful charge by the British 7th Dragoon Guards on the last day of the war. In the wider spaces of the Eastern Front, a more fluid form of warfare continued and there was still a use for mounted troops. Some wide ranging actions were fought, again mostly in the early months of the war. However, even here the value of cavalry was overrated and the maintenance of large mounted formations at the front by the Russian Army put a major strain on the railway system, to little strategic advantage. In February 1917, the Russian regular cavalry (exclusive of Cossacks) was reduced by nearly a third from its peak number of 200,000, as two squadrons of each regiment were dismounted and incorporated into additional infantry battalions. Their Austro Hungarian opponents, plagued by a shortage of trained infantry, had been obliged to progressively convert most horse cavalry regiments to dismounted rifle units starting in late 1914.

Таяу Шығыс

Таяу Шығыста Синай және Палестина науқаны кезінде атты әскерлер (британдық, үнді, османдық, австралиялық, араб және жаңа зеландиялық) атты жаяу әскер және атты әскер ретінде маңызды стратегиялық рөл атқарды. Мысырда Жаңа Зеландия атқыштар бригадасы және АНЗАК атты дивизиясының австралиялық жеңіл аттылары сияқты атты жаяу әскер құрамалары 1916 жылы неміс және османдық әскерлерін Романиден Магдхаба мен Рафаға, сондай-ақ Египет Синай түбегінен кері шегіндірді. 1917 жылдың наурыз және қазан айлары аралығында Газа-Беер-Шеба бағытындағы тоқыраудан кейін Беер-Шебаны Австралия атты дивизиясының 4-ші жеңіл атты бригадасы басып алды. Олардың ат үстіндегі шабуылы британдық жаяу әскері мен еманри атты әскері, сондай-ақ Австралия және Жаңа Зеландия жеңіл атты және атты жаяу әскер бригадаларының үйлестірілген шабуылынан кейін сәтті аяқталды. Мысыр экспедициялық күштерінің жаяу әскері мен атты әскерлерінің біріккен шабуылдары Мүғар қырқасы шайқасында да сәтті болды, оның барысында британдық жаяу әскері дивизиялары мен Шөлдік атты корпусы екі османдық әскерін Яффа-Иерусалим бағытына кері шегіндірді. Көбінесе аттан түскен атты әскер және атты жаяу әскер Яһуда таулы аймағында шайқасып, ақырында Иерусалимді жартылай қоршап алды, ол жақын арада басылып алынды. 1918 жылы Батыс майданда неміс көктемгі шабуылына байланысты операциялар тоқтатылған кезде Амман мен Эс-Солтқа жасалған жаяу әскер мен атты әскердің бірлескен шабуылдары Иордан аңғарына кері шегінуге әкелді, ол 1918 жылдың жазында атты дивизиялармен оккупацияланып, сақталды. Австралия атты дивизиясы қылыштармен қаруланды, ал қыркүйек айында Британ империясының жаяу әскері XXI корпусы Жерорта теңізі жағалауында османдық шебін бұзғаннан кейін 4-ші атты дивизия, 5-ші атты дивизия және Австралия атты дивизиялары атты әскер шабуылымен Иудея тауларында екі османдық әскерін қоршап, олардың кері шегінуіне мәжбүр етті. Осы уақытта Чайтор жасағы, АНЗАК атты дивизиясының жаяу әскері мен атты әскері Иордан аңғарын ұстап тұрып, оң қанатын қорғады, кейін шығысқа қарай жылжып Эс-Солт пен Амманды, сондай-ақ үшінші османдық әскердің жартысын басып алды. 4-ші атты дивизия және Австралия атты дивизиясы Дамаскқа 5-ші атты дивизиясының артынан ерді. Зы бронетранспортерлер мен 5-ші атты дивизиясы Алеппоның солтүстігінде османдық бөлімдерін қуа жөнелді, сол кезде Осман империясы Мудрос келісіміне қол қойды.

In the Middle East, during the Sinai and Palestine Campaign mounted forces (British, Indian, Ottoman, Australian, Arab and New Zealand) retained an important strategic role both as mounted infantry and cavalry. In Egypt, the mounted infantry formations like the New Zealand Mounted Rifles Brigade and Australian Light Horse of ANZAC Mounted Division, operating as mounted infantry, drove German and Ottoman forces back from Romani to Magdhaba and Rafa and out of the Egyptian Sinai Peninsula in 1916. After a stalemate on the Gaza–Beersheba line between March and October 1917, Beersheba was captured by the Australian Mounted Division's 4th Light Horse Brigade. Their mounted charge succeeded after a coordinated attack by the British Infantry and Yeomanry cavalry and the Australian and New Zealand Light Horse and Mounted Rifles brigades. A series of coordinated attacks by these Egyptian Expeditionary Force infantry and mounted troops were also successful at the Battle of Mughar Ridge, during which the British infantry divisions and the Desert Mounted Corps drove two Ottoman armies back to the Jaffa—Jerusalem line. The infantry with mainly dismounted cavalry and mounted infantry fought in the Judean Hills to eventually almost encircle Jerusalem which was occupied shortly after. During a pause in operations necessitated by the German spring offensive in 1918 on the Western Front, joint infantry and mounted infantry attacks towards Amman and Es Salt resulted in retreats back to the Jordan Valley which continued to be occupied by mounted divisions during the summer of 1918. The Australian Mounted Division was armed with swords and in September, after the successful breaching of the Ottoman line on the Mediterranean coast by the British Empire infantry XXI Corps was followed by cavalry attacks by the 4th Cavalry Division, 5th Cavalry Division and Australian Mounted Divisions which almost encircled two Ottoman armies in the Judean Hills forcing their retreat. Meanwhile, Chaytor's Force of infantry and mounted infantry in ANZAC Mounted Division held the Jordan Valley, covering the right flank to later advance eastwards to capture Es Salt and Amman and half of a third Ottoman army. A subsequent pursuit by the 4th Cavalry Division and the Australian Mounted Division followed by the 5th Cavalry Division to Damascus. Armoured cars and 5th Cavalry Division lancers were continuing the pursuit of Ottoman units north of Aleppo when the Armistice of Mudros was signed by the Ottoman Empire.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Барлық әскерлердегі әскери консервативтік көзқарас пен соғыстан кейінгі қаржылық қиындықтар 1914–1918 жылдардағы сабақтардың дереу орындалуына кедері келтірді. Британ, француз, итальян және басқа да Батыс әскерлеріндегі атты әскер полктерінің саны азайып, бірақ болашақ соғыста атты әскердің маңызды рөл атқаратыны туралы пікір (мысалы, 1922 жылғы «Британ энциклопедиясының» басылымында) әлі де сеніммен айтылды. 1920 жылдар атты әскердің 1914 жылға дейінгідей маңызды болмаса да, барлық ірі әскерлердің мақтаныш пен айқын бөлігі болып қала берген аралық кезең болды. Кавалерия Ресей азамат соғысы мен Кеңес-Польша соғысында кеңінен қолданылды. 1920 жылы Польша мен Ресей большевиктері арасындағы Комаров шайқасы – соңғы ірі атты әскер шайқасы болды. Марокко, Сирия, Таяу Шығыс және Үндістанның Солтүстік-Батыс шекарасындағы отарлық соғыстар озық қару-жарағы жоқ жауларға қарсы атты шабуылдар жасауға мүмкіндік берді. Соғыстан кейінгі неміс әскеріне (Рейхсвер) Версаль шартының талаптарына сәйкес, атты әскердің үлкен бөлігіне (18 полк немесе жалпы әскер құрамының 16,4%) рұқсат берілді. Британ әскері 1929 және 1941 жылдар аралығында барлық атты әскер полктерін механикаландырып, олардың рөлін аттан бронетранспортқа ауыстырып, Корольдік бронетранспорттық корпусты Корольдік танк полкімен бірге құрды. АҚШ атты әскері 1934 жылы қылыштардан бас тартып, 1933 жылдың қаңтарында бірінші атты әскер полкінен бастап атты әскер полктерін механикаландыруды бастады. Түрік Тәуелсіздік соғысы кезінде генерал Фахреттин Алтай басқарған түрік атты әскері 1922 жылы Дүмлүпинар шайқасында грек әскеріне қарсы кемалисттердің жеңісіне үлкен үлес қосты. 5-ші атты әскер дивизиясы негізгі грек әскерінің артына өтіп, барлық байланыс және жабдықтау жолдарын, сондай-ақ шегіну мүмкіндіктерін кесіп тастады. Бұл грек әскерінің қалған бөлігінің капитуляциялауына әкелді және тарихта атты әскер шайқастың нәтижесіне шешуші әсер еткен соңғы рет болуы мүмкін. 1930 жылдары француз әскері атты және механикаландырылған атты әскер бөлімдерін ірі құралымдарға біріктірумен тәжірибе жасады. Драгун полктері моторизацияланған жаяу әскерге (көліктер мен мотоциклдер), курасиерлер бронетранспорттық бөлімдерге айналдырылды, ал жеңіл атты әскер (таяушылар, гусарлар және спахилер) сабылы эскадрильялар ретінде қалды. Теория бойынша, осы әртүрлі бөлімдерден құралған біріккен күштер жағдайға қарай әрқайсысының артықшылықтарын пайдалана алады. Бірақ іс жүзінде атты әскерлер жылдам қозғалатын механикаландырылған бөлімдермен кез келген қашықтықта теңесе алмады. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін британдық Үндістан армиясының 39 атты әскер полкі біріктіру нәтижесінде 21-ге дейін азайтылды. Жаңа құрылым 1936 жылға дейін өзгеріссіз қалды, ол кезде үш полк тұрақты оқу бөлімдері ретінде қайта тағайындалды, әрқайсысымен алты, әлі де атты, полк байланысқан. 1938 жылы механикаландыру процесі толық атты әскер бригадасын (екі үнді полкі және бір британдық) бронетранспорттық және танк бөлімдеріне айналдырумен басталды. 1940 жылдың соңына қарай барлық үнді атты әскері механикаландырылды, бастапқыда және көбінесе 15 кубометрлік жүк көліктерімен тасымалданатын моторизацияланған жаяу әскерге айналдырылды. Британдық Үндістан армиясының соңғы атты әскер полкі (Вице-корольдің жеке күзеті мен кейбір үнді мемлекеттерінің әскерлерінен басқа) – 19-шы Король Георгийдің жеке лансерлері, ол 1939 жылдың 28 қазанында Равалпиндиде соңғы салтанатты парад өткізді. Бұл бөлім әлі күнге дейін Пәкістан армиясында бронетранспорттық полк ретінде бар.

A combination of military conservatism in almost all armies and post war financial constraints prevented the lessons of 1914–1918 being acted on immediately. There was a general reduction in the number of cavalry regiments in the British, French, Italian and other Western armies but it was still argued with conviction (for example in the 1922 edition of the Encyclopædia Britannica) that mounted troops had a major role to play in future warfare. The 1920s saw an interim period during which cavalry remained as a proud and conspicuous element of all major armies, though much less so than prior to 1914. Cavalry was extensively used in the Russian Civil War and the Soviet Polish War. The last major cavalry battle was the Battle of Komarów in 1920, between Poland and the Russian Bolsheviks. Colonial warfare in Morocco, Syria, the Middle East and the North West Frontier of India provided some opportunities for mounted action against enemies lacking advanced weaponry. The post war German Army (Reichsheer) was permitted a large proportion of cavalry (18 regiments or 16.4% of total manpower) under the conditions of the Treaty of Versailles. The British Army mechanised all cavalry regiments between 1929 and 1941, redefining their role from horse to armoured vehicles to form the Royal Armoured Corps together with the Royal Tank Regiment. The U. S. Cavalry abandoned its sabres in 1934 and commenced the conversion of its horsed regiments to mechanized cavalry, starting with the First Regiment of Cavalry in January 1933. During the Turkish War of Independence, Turkish cavalry under General Fahrettin Altay was instrumental in the Kemalist victory over the invading Greek Army in 1922 during the Battle of Dumlupınar. The 5th Cavalry Division was able to slip behind the main Greek army, cutting off all communication and supply lines as well as retreat options. This forced the surrender of the remaining Greek forces and may have been the last time in history that cavalry played a definitive role in the outcome of a battle. During the 1930s, the French Army experimented with integrating mounted and mechanised cavalry units into larger formations. Dragoon regiments were converted to motorised infantry (trucks and motor cycles), and cuirassiers to armoured units; while light cavalry (chasseurs a' cheval, hussars and spahis) remained as mounted sabre squadrons. The theory was that mixed forces comprising these diverse units could utilise the strengths of each according to circumstances. In practice mounted troops proved unable to keep up with fast moving mechanised units over any distance. The 39 cavalry regiments of the British Indian Army were reduced to 21 as the result of a series of amalgamations immediately following World War I. The new establishment remained unchanged until 1936 when three regiments were redesignated as permanent training units, each with six, still mounted, regiments linked to them. In 1938, the process of mechanization began with the conversion of a full cavalry brigade (two Indian regiments and one British) to armoured car and tank units. By the end of 1940, all of the Indian cavalry had been mechanized, initially and in the majority of cases, to motorized infantry transported in 15cwt trucks. The last horsed regiment of the British Indian Army (other than the Viceroy's Bodyguard and some Indian States Forces regiments) was the 19th King George's Own Lancers which had its final mounted parade at Rawalpindi on 28 October 1939. This unit still exists in the Pakistan Army as an armored regiment.

Екінші дүниежүзілік соғыс

1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталған кезде көптеген әскерлер әлі де ат әскерлерін сақтап тұрғанмен, маңызды шайқастар көбінесе Польша, Балқан және Кеңес науқандарымен шектелді. Атты әскерлер аттарымен шабуылға түспей, жаяу әскер ретінде (жақынға жылқымен жетіп, содан кейін жаяу шайқасқа түсу) немесе барлау бөлімдері ретінде (әсіресе танктер мен дөңгелекті көліктерге қолайсыз аймақтарда) қолданылды.

Польша тілі

Көпшілік арасында кең тараған аңыз бойынша, 1939 жылдың қыркүйек айында поляк атты әскері найзамен қаруланып, неміс танкілеріне шабуыл жасаған. Бұл 1 қыркүйекте Кройанти маңында болған бір ғана қақтығыстың қате баяндалуынан туындады, онда сабельмен қаруланған поляк 18-ші лансерлерінің екі эскадрильясы неміс жаяу әскерін шашыратып жібергеннен кейін, оларды ашық жерде неміс бронемашиналары ұстады. Бұл аңыздың қалай пайда болғанын екі мысал түсіндіреді. Біріншіден, моторизацияланған көліктердің жетіспеуіне байланысты, поляктар танкіге қарсы қаруды атпен тартты. Екіншіден, поляк атты әскері неміс танкілерінің тұзағына түсіп, босануға тырысқан бірнеше жағдай болды. Дегенмен, бұл поляк армиясы танкілерге атты әскермен шабуыл жасады дегенді білдірмейді. Кейіннен, Шығыс майданында, Кеңес Армиясы немістерге қарсы атты әскерді тиімді пайдаланды. «Атты әскер» дегеннің орнына «атты жаяу әскер» термині дұрыс болар еді, себебі жылқылар негізінен көлік құралы ретінде қолданылды, ал Польшадағы соғысқа дейінгі нашар жол жағдайлары олар үшін өте қолайлы болды. Тағы бір аңыз поляк атты әскерінің семсер мен найзаның екеуімен де қаруланғанын айтады; найзалар тек мерекелік мақсаттар үшін ғана қолданылды және 1939 жылы поляк атты әскерінің негізгі қаруы мылтық болды. Жеке жабдыққа, әдетте, ұзақ қалыптасқан дәстүрге байланысты семсер кірді, ал жақын қақтығыс кезінде бұл қосалқы қару мылтық пен штыктан тиімдірек болуы мүмкін. Сонымен қатар, 1939 жылғы поляк кавалерия бригадасының құрамына, атты сарбаздардан басқа, жеңіл және ауыр пулеметтер (көлікте), 35-ші үлгідегі танкіге қарсы мылтық, зениттік қарулар, Бофорс 37 мм сияқты танкіге қарсы артиллерия, сондай-ақ жеңіл және барлау танктері кірді. Еуропадағы соңғы атты әскердің өзара шабуылы Польшадағы Красноброд шайқасы кезінде, поляк және неміс атты әскерлерінің қақтығысында болды. Соғыстың соңғы классикалық атты әскер шабуылы 1945 жылдың 1 наурызында Шенфельд шайқасында 1-ші «Варшава» тәуелсіз атты әскер бригадасы тарапынан жасалды. Жаяу әскер мен танктар неміс позициясына қарсы тиімді қолданылмады, екеуі де ашық батпақ жерлерде батты және 157-ші төбенің алдыңғы беткейіндегі неміс бекіністерінен жаяу әскер мен танкіге қарсы отпен басылды. Немістер өздерінің позицияларын нығайту кезінде атты әскерді ескермеді, бұл «Варшаваның» жылдам шабуылымен бірігіп, неміс танкіге қарсы пушкаларын басып алып, ауылға шабуылға көшті, енді жаяу әскер мен танктармен қолдау көрсетілді.

A popular myth is that Polish cavalry armed with lances charged German tanks during the September 1939 campaign. This arose from misreporting of a single clash on 1 September near Krojanty, when two squadrons of the Polish 18th Lancers armed with sabres scattered German infantry before being caught in the open by German armoured cars. Two examples illustrate how the myth developed. First, because motorised vehicles were in short supply, the Poles used horses to pull anti tank weapons into position. Second, there were a few incidents when Polish cavalry was trapped by German tanks, and attempted to fight free. However, this did not mean that the Polish army chose to attack tanks with horse cavalry. Later, on the Eastern Front, the Red Army did deploy cavalry units effectively against the Germans. A more correct term would be "mounted infantry" instead of "cavalry", as horses were primarily used as a means of transportation, for which they were very suitable in view of the very poor road conditions in pre war Poland. Another myth describes Polish cavalry as being armed with both sabres and lances; lances were used for peacetime ceremonial purposes only and the primary weapon of the Polish cavalryman in 1939 was a rifle. Individual equipment did include a sabre, probably because of well established tradition, and in the case of a melee combat this secondary weapon would probably be more effective than a rifle and bayonet. Moreover, the Polish cavalry brigade order of battle in 1939 included, apart from the mounted soldiers themselves, light and heavy machine guns (wheeled), the Anti tank rifle, model 35, anti aircraft weapons, anti tank artillery such as the Bofors 37 mm, also light and scout tanks, etc. The last cavalry vs. cavalry mutual charge in Europe took place in Poland during the Battle of Krasnobród, when Polish and German cavalry units clashed with each other. The last classical cavalry charge of the war took place on March 1, 1945, during the Battle of Schoenfeld by the 1st "Warsaw" Independent Cavalry Brigade. Infantry and tanks had been employed to little effect against the German position, both of which floundered in the open wetlands only to be dominated by infantry and antitank fire from the German fortifications on the forward slope of Hill 157, overlooking the wetlands. The Germans had not taken cavalry into consideration when fortifying their position which, combined with the "Warsaw"s swift assault, overran the German anti tank guns and consolidated into an attack into the village itself, now supported by infantry and tanks.

Грек тілінде

1940 жылы қазанда Италияның Грекияға басып кіруі кезінде грек қорғаушылары Албаниямен шекаралас таулы аймақта атты әскерді тиімді пайдаланды. Екі толық атты және бір жартылай механикаландырылған грек атты әскері полкі осы қиын жерде итальяндықтардың жеңілісіне маңызды үлес қосты.

Кеңес одағы

Қазіргі заманғы әскери операциялық доктринаны дамытуға кеңес ат әскерінің қосқан үлесі және нацистік Германияны жеңудегі маңызы танктер мен ұшақтардың үлкен беделіне тоналды. Кеңес ат әскері Остік әскерлерді жеңуге маңызды үлес қосты. Біз тағы да, биік теміржол жарығында бекініп, қатты қарсылық көрсетіп жатқан жаумен қатал күресте болдық. Бізге төрт рет шабуыл жасалды, және төрт рет те қайтарылдық. Батальон командирі ант берді, бірақ рота командирлерінің амалы таусылды. Содан кейін, біз көп рет сұраған артиллериялық қолдаудың орнына, венгр гусар полкі пайда болды. Біз күлдік. Олардың бұл жерде не қажеті бар, осы әдемі, сәнді аттарымен? Бірден тоңдық: осы венгрлер есінен шығып кеткен. Атты эскадрильядан соң атты эскадрилья келді. Команда берілді. Қола түсті, жіңішке жауынгерлер аттарына жақындап келді. Олардың алтын жалатылған полковнигі қылышын шығарды. Төрт-бес бронеавтомобиль қанаттан шығып, полк кешкі күнде жарқыраған қылыштарымен кең далаға шапты. Сейдлиц бұрын да осылай шабуыл жасаған. Барлық сақтықты ұмытып, біз жасырған жерімізден шықтық. Бұл керемет ат спорты фильмі сияқты еді. Бірінші оқтар жарылды, содан кейін сиреп кетті. Таң қалған көздерімізбен, сенімсіздікпен, осы уақытқа дейін біздің шабуылдарымызды қаһарлы түрде тойтарған кеңес полкі енді кері бұрылып, үрейленген күйде өз позицияларын тастап кеткенін көрдік. Ал жеңімпаз венгрлер алдындағы орыстарды қуа жөнеп, жалтыраған қылыштарымен оларды тілгіледі. Гусардың қылышы, есімнен шығарғанындай, орыстардың жүйкесіне тым ауыр тиді. Ежелгі қару, соңғы рет, заманауи техникадан басым түсті.

Италиялық

Италиялық ат әскерінің соңғы шабуылы 1942 жылғы 24 тамызда Исбусценскиде (Ресей) Савойя ат әскері полкінің эскадрильясы 812-ші Сібірлік жаяу әскер полкіне қарсы жасалды. Полктің қалған бөлігі, Новара лансерлерімен бірге, екі тараптың да ауыр шығындарға ұшырауымен аяқталған шайқаста ресейліктердің шегінуіне себеп болды. Италиялық ат әскерінің соңғы әрекеті 1942 жылғы 17 қазанда Положда (қазіргі Хорватия) Александрия ат әскері полкінің эскадрильясы Югославиялық партизанның ірі тобына қарсы болды.

Басқа ось державалары

Румын, венгр және итальяндық ат әскерлері Орыс майданынан Орталық державалардың шегінуінен кейін таратылды немесе демобилизацияланды. Германия соғыстың соңғы күндеріне дейін велосипедтермен араласқан атты СС және казак бөлімшелерін сақтап келді.

Фин тілі

Финляндия Ұлттық соғыс кезінде орманды аймақтарда орыс әскерлеріне қарсы атты әскерді тиімді пайдаланды. Соңғы фин атты әскер бөлімі 1947 жылға дейін таратылмады.

Америка

АҚШ армиясының соңғы атты әскерлік операциялары Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жүзеге асты: а) 26-шы атты әскерлер полкі – Филиппин скауттарының шағын атты полкі, Батан түбегінен шегіну кезінде 1942 жылдың қаңтарына дейін толығымен жойылғанша жапондықтармен шайқасты; және б) 1945 жылдың сәуірінде Италиядағы По өңірінде неміс әскерін қуу кезінде АҚШ-тың 10-шы тау дивизиясының атты барлау бөліміне қарасты, жаудан алынған неміс жылқыларында. Соңғы атты АҚШ кавалериясы (Екінші кавалерия дивизиясы) 1944 жылдың наурыз айында жаяуландырылды.

Британдықтар

Британдық әскердің барлық ат әскерлері 1942 жылдың 1 наурызынан бастап механикаландырылды, Корольдің өз Йоркшир драгундары (Yeomanry) өткен жылы Сириядағы Виши француздарына қарсы атты қызметтен кейін мотоатты рөлге көшкен кезде. Британ империясының әскерлері жасаған соңғы ат шабуылы 1942 жылдың 21 наурызында болды, онда Бирма шекаралық күштерінің 60 саяхатшыдан тұратын тобы Орталық Мьянмадағы Тунгу әуежайының жанында жапондық жаяу әскерлерімен кездесті. Фронтерлік күштердің кавалериясының сикх соварлары, Орталық Үндістан атты әскерінің капитаны Артур Сэндменнің (21-ші король Георг V-нің жеке аты) басшылығымен, ескі стильде сабырмен шабуыл жасады, көбісі қаза болды.

Моңғол тілі

Екінші дүниежүзілік соғыстың басында Моңғол халық армиясының атты бөлімдері жапон басқыншыларына қарсы Халхин-Гол шайқасына қатысты. Георгий Жуковтың басшылығымен совет әскерлері, моңғол әскерлерімен бірлесіп, жапондық алтыншы армиясын жеңіп, совет-жапон шекара соғыстарын тоқтатты. 1941 жылғы совет-жапон бейтараптық шартынан кейін Моңғолия соғыстың көп бөлігінде бейтараптығын сақтады, бірақ елдің географиялық орналасуы оның Жапон әскерлері мен Кеңес Одағы арасындағы буферлік аймақ қызметін атқарғанын көрсетті. Халықтың шамамен 10 пайызын қарумен қамтамасыз етумен қатар, Моңғолия совет армиясы үшін жарты миллиондай жаттықтырылған жылқы берді. 1945 жылы жартылай атты совет-моңғол кавалериялық-механикалық тобы Маньчжурияға советтердің басып кіруінің батыс жағында көмекші күш ретінде қатысты. Моңғол армиясының атты әскерлерінің соңғы активті қызметі 1946-1948 жылдары, Моңғолия мен Қытай Республикасы арасындағы шекаралық қақтығыстар кезінде болды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

Қазіргі заманғы "ат әскері" бөлімшелерінің көпшілігі бұрынғы атты әскерлермен тарихи байланысқа ие болғанымен, мұндай жағдай әрқашан бола бермейді. Қазіргі заманғы Ирландия қорғаныс күштері (ҚҚК) бронетранспортерлермен және Scorpion ізденуші-жауынгерлік барлау машиналарын қамтитын "кавалерия корпусын" қамтиды. ҚҚК 1922 жылы құрылғаннан бері атты әскерді ешқашан қамтыған емес (салтанатты шараларда қажет болған жағдайларда артиллерия корпусынан таңдалған Көк гусарлардың шағын атты эскорты болған). Дегенмен, кавалерияның беделі соншалық, бұл атау әрқашан механикаландырылған күш болғанына қарамастан енгізілді. 20-шы ғасырдың соңы мен 21-ші ғасырдың басындағы партизандық соғыстардағы кейбір қақтығыстарда атты әскерлер қатысты, әсіресе көлік инфрақұрылымы нашар болған аймақтардағы партизандық және көтерілісші күштерге қарсы. Мұндай бөлімшелер кавалерия ретінде емес, атты жаяу әскер ретінде қолданылды. Мысалдар Ауғанстан, Португалия Африкасы және Родезияда кездесті. Француз армиясы Алжир соғысы кезінде (1954–1962 жж.) шпахилердің атты эскадрильяларын шектеулі түрде патрульдеу үшін пайдаланды. Швейцария армиясы 1973 жылға дейін жауынгерлік мақсаттар үшін атты драгун полкін сақтап келді. Португалия армиясы 1960-1970 жылдары Ангола мен Мозамбиктегі тәуелсіздік соғыстарында атты кавалерияны белгілі бір жетістікпен қолданды. 1964–1979 жылдардағы Родезия Буш соғысы кезінде Родезия армиясы Роберт Мугабе мен Джошуа Нкомоның көтерілісші күштеріне қарсы конвенцияға қайшы әрекеттермен күресу үшін Грей Скауттары деп аталатын элиталық атты жаяу әскер бөлімін құрды. Скауттардың атты жаяу әскері тиімді болды және көтерілісші африкалық күштерінен қорқыныш тудырды. 1978 жылдан бері жалғасып келе жатқан Ауғанстан азамат соғысы кезеңінде атты шайқастардың бірнеше мысалы болды. Орталық және Оңтүстік Америка армиялары Азия, Еуропа және Солтүстік Америка армияларына қарағанда атты кавалерияны ұзақ сақтап келді. Мексика армиясы 1990-шы жылдардың ортасына дейін бірнеше атты кавалерия полкіне ие болды, ал Чили армиясы 1983 жылы мұндай бес полкіне ие болды. Кеңес армиясы 1955 жылға дейін атты дивизияларды сақтап келді.

While most modern "cavalry" units have some historic connection with formerly mounted troops this is not always the case. The modern Irish Defence Forces (DF) includes a "Cavalry Corps" equipped with armoured cars and Scorpion tracked combat reconnaissance vehicles. The DF has never included horse cavalry since its establishment in 1922 (other than a small mounted escort of Blue Hussars drawn from the Artillery Corps when required for ceremonial occasions). However, the mystique of the cavalry is such that the name has been introduced for what was always a mechanised force. Some engagements in late 20th and early 21st century guerrilla wars involved mounted troops, particularly against partisan or guerrilla fighters in areas with poor transport infrastructure. Such units were not used as cavalry but rather as mounted infantry. Examples occurred in Afghanistan, Portuguese Africa and Rhodesia. The French Army used existing mounted squadrons of Spahis to a limited extent for patrol work during the Algerian War (1954–1962). The Swiss Army maintained a mounted dragoon regiment for combat purposes until 1973. The Portuguese Army used horse mounted cavalry with some success in the wars of independence in Angola and Mozambique in the 1960s and 1970s. During the 1964–1979 Rhodesian Bush War the Rhodesian Army created an elite mounted infantry unit called Grey's Scouts to fight unconventional actions against the rebel forces of Robert Mugabe and Joshua Nkomo. The horse mounted infantry of the Scouts were effective and reportedly feared by their opponents in the rebel African forces. In the 1978 to present Afghan Civil War period there have been several instances of horse mounted combat. Central and South American armies maintained mounted cavalry for longer than those of Asia, Europe, or North America. The Mexican Army included a number of horse mounted cavalry regiments as late as the mid 1990s and the Chilean Army had five such regiments in 1983 as mounted mountain troops. The Soviet Army retained horse cavalry divisions until 1955.

Операциялық ат әскері

Бүгінде Үндістан армиясының 61-ші кавалериясы – әлі де операциялық мүмкіндігі бар, қазіргі кездегі ең ірі атты әскер бөлімі болып саналады. Ол 1951 жылы Гвалиор, Жодхпур және Майсур мемлекеттерінің біріккен атты әскер эскадрильяларынан құрылған. Көбінесе рәсімдік мақсаттарда қолданылса да, қажет болған жағдайда полк ішкі қауіпсіздік немесе полиция қызметіне жұмылдырылуы мүмкін. 61-ші кавалерия және Президенттің қауіпсіздік қызметі әр жылы Нью-Делиде толық әскери киімде парадқа қатысады, бұл әлемдегі дәстүрлі атты әскердің ең ірі жиыны болып саналады. Үндістан және Пәкістан армиялары 19-ғасырдан бері Лансерлер немесе Аттар деген атағы бар брондалған полктерді сақтап келеді. 2007 жылғы мәліметтерге сәйкес, Қытай Халық Азаттық Армиясы (ҚХА) Синьцзян аймағында шекараны күзету мақсатында екі атты шекарашы батальонын қолданды. ҚХА-ның атты бөлімдері соңғы рет 1970 және 1980 жылдардағы Вьетнаммен шекаралық қақтығыстар кезінде әрекет еткен, содан кейін 1980 жылдардағы әскери қысқарту аясында көптеген атты әскер бөлімдері таратылды. 2008 жылғы Сычуань жер сілкінісінен кейін қиын жерлердегі апаттан зардап шеккендерге көмектесу үшін армияның жылқы қорын қайта құру туралы ұсыныстар түсті. Кейінгі қытайлық БАҚ хабарлары ҚХА-ның Синьцзян және Ішкі Моңғолияда барлау, логистикалық қолдау және шекара қауіпсіздігі мақсатында эскадрилья деңгейіндегі операциялық атты әскерін, ал Циньхай провинциясында рота деңгейіндегі бір бөлімшесі бар екенін растады. Чили армиясы әлі де аралас брондалған атты әскер полкін ұстап тұрады, оның бөлімдері Ангол қаласында орналасқан III тау дивизиясының құрамындағы таулы аймақтарды барлаушы әскерлер ретінде жұмыс істейді. Сонымен қатар, Чайтен қаласында тәуелсіз барлаушы атты әскер бөлімшесі де бар. Таулы және қиын өңірде жұмыс істеу үшін арнайы жылқылар қолданылады. Аргентина армиясының екі атты әскер бөлімшесі бар: негізінен рәсімдік міндеттерді орындайтын, бірақ президенттің қауіпсіздігіне де жауапты (осы жағдайда жаяу әскер ретінде әрекет ететін) Атты гранадирлер полкі және Сан-Мартин-де-лос-Андс қаласында орналасқан 4-ші тау кавалерия полкі (ол атты және жеңіл брондалған эскадрильяларды қамтиды), ол 6-шы тау бригадасының құрамында барлау жұмыстарын жүргізеді. Армияның көптеген брондалған атты әскер бөлімдері Тәуелсіздік соғыстарынан қалған ескі атты әскер полктерінің мұрагерлері болып саналады және гусарлар, кирасирлер, лансерлер сияқты дәстүрлі атауларын және формаларын сақтайды. Ат спорты олардың дәстүрінің маңызды бөлігі болып табылады, әсіресе офицерлер арасында.

Today the Indian Army's 61st Cavalry is reported to be the largest existing horse mounted cavalry unit still having operational potential. It was raised in 1951 from the amalgamated state cavalry squadrons of Gwalior, Jodhpur, and Mysore. While primarily utilised for ceremonial purposes, the regiment can be deployed for internal security or police roles if required. The 61st Cavalry and the President's Body Guard parade in full dress uniform in New Delhi each year in what is probably the largest assembly of traditional cavalry still to be seen in the world. Both the Indian and the Pakistani armies maintain armoured regiments with the titles of Lancers or Horse, dating back to the 19th century. As of 2007, the Chinese People's Liberation Army employed two battalions of horse mounted border guards in Xinjiang for border patrol purposes. PLA mounted units last saw action during border clashes with Vietnam in the 1970s and 1980s, after which most cavalry units were disbanded as part of major military downsizing in the 1980s. In the wake of the 2008 Sichuan earthquake, there were calls to rebuild the army horse inventory for disaster relief in difficult terrain. Subsequent Chinese media reports confirm that the PLA maintains operational horse cavalry at squadron strength in Xinjiang and Inner Mongolia for scouting, logistical, and border security purposes, and one at company strength in Qinghai. The Chilean Army still maintains a mixed armoured cavalry regiment, with elements of it acting as mounted mountain exploration troops, based in the city of Angol, being part of the III Mountain Division, and another independent exploration cavalry detachment in the town of Chaitén. The rugged mountain terrain calls for the use of special horses suited for that use. The Argentine Army has two mounted cavalry units: the Regiment of Horse Grenadiers, which performs mostly ceremonial duties but at the same time is responsible for the president's security (in this case, acting as infantry), and the 4th Mountain Cavalry Regiment (which comprises both horse and light armoured squadrons), stationed in San Martín de los Andes, where it has an exploration role as part the 6th Mountain Brigade. Most armoured cavalry units of the Army are considered successors to the old cavalry regiments from the Independence Wars, and keep their traditional names, such as Hussars, Cuirassiers, Lancers, etc., and uniforms. Equestrian training remains an important part of their tradition, especially among officers.

Салтанатты ат әскері және дәстүрлі атақтарды сақтайтын бронеатты әскер

Кавалерия немесе атты жандармерия бөлімшелері Алжир, Аргентина, Боливия, Бразилия, Ұлыбритания, Болгария, Канада, Чили, Колумбия, Дания, Нидерланды, Финляндия, Франция, Венгрия, Үндістан, Иордания, Малайзия, Марокко, Непал, Нигерия, Солтүстік Корея, Оман, Пәкістан, Панама, Парагвай, Перу, Польша, Португалия, Ресей, Сенегал, Испания, Швеция, Таиланд, Түркіменстан, АҚШ, Уругвай және Венесуэла қарулы күштерінде таза немесе басты назарда салтанатты мақсаттар үшін сақталады. Ұлыбритания армиясындағы бірқатар бронеполктер гусарлар, драгундар, жеңіл драгундар, драгун гвардиясы, лансерлер және йоманри деген тарихи атауларын сақтап қалды. Тек Үйлік кавалерия (Тұрмыстық гвардияның атты эскадрильясы, The Blues and Royals атты эскадрильясы, Үйлік кавалерияның мемлекеттік кернейшілері және Үйлік кавалерияның атты оркестрі) Лондон қаласында ат үстінде (және жаяу) салтанатты міндеттерді орындау үшін сақталады. Француз армиясында әлі де курасиерлер, гусарлар, шассерлер, драгундар және спахилер тарихи атаулары бар полктер бар. Қазіргі таңда тек Республикалық гвардияның кавалериясы және кавалерия/бронетанктік әскерлердің барлық бөлімі үшін салтанатты фанфарлар жасағы атқа мінген күйде сақталады. Канада армиясында бірқатар тұрақты және резервтік бөлімшелердің тамырлары кавалерияға байланысты, оның ішінде Корольдік канадалық гусарлар (Монреаль), генерал-губернатордың атты гвардиясы, Лорд Стратконаның аты, Британдық Колумбия драгундары, Корольдік канадалық драгундары және Оңтүстік Альберта жеңіл атты әскері бар. Олардың ішінде тек Лорд Стратконаның аты мен генерал-губернатордың атты гвардиясы ресми салтанатты атты әскер немесе эскадрильясын ұстайды. Қазіргі Пәкістан армиясы шамамен 40 бронеполктерді сақтайды, олардың тарихи атаулары лансерлер, кавалерия немесе атты әскер болып табылады. Олардың алтауы 19 ғасырға дейін жетеді, бірақ тек Президенттің жеке күзеті жылқыға мініп жүреді. 2002 жылы Ресей Федерациясының Армиясы тарихи форма киетін салтанатты атты эскадрильяны қайта енгізді. Австралия және Жаңа Зеландия армиялары заманауи механикаландырылған бөлімшелерге дәстүрлі атауларды (жеңіл атты әскер немесе атты мылтықтар) беру тәжірибасын жалғастыруда. Алайда, екі елдің де атты әскер бөлімшелері жоқ. Қазіргі АҚШ армиясының бірнеше бронетанктік бөлімшелері «бронетанкті кавалерия» деген атауын сақтап қалды. АҚШ-та сондай-ақ вертолеттермен жабдықталған «әуе кавалериясы» бөлімшелері де бар. АҚШ армиясының 1-ші кавалерия дивизиясының атты жасағы, белсенді қызметтегі әскерлерден құралған, 1880 жылдары АҚШ кавалериясы қолданған қару-жарақ, құралдар, жабдықтар мен тактиканы жақыннан үйрену үшін әлі де активті бөлімше ретінде жұмыс істейді.

Cavalry or mounted gendarmerie units continue to be maintained for purely or primarily ceremonial purposes by the Algerian, Argentine, Bolivian, Brazilian, British, Bulgarian, Canadian, Chilean, Colombian, Danish, Dutch, Finnish, French, Hungarian, Indian, Italian, Jordanian, Malaysian, Moroccan, Nepalese, Nigerian, North Korean, Omani, Pakistani, Panamanian, Paraguayan, Peruvian, Polish, Portuguese, Russian, Senegalese, Spanish, Swedish, Thai, Tunisian, Turkmenistan, United States, Uruguayan and Venezuelan armed forces. A number of armoured regiments in the British Army retain the historic designations of Hussars, Dragoons, Light Dragoons, Dragoon Guards, Lancers and Yeomanry. Only the Household Cavalry (consisting of the Life Guards' mounted squadron, The Blues and Royals' mounted squadron, the State Trumpeters of The Household Cavalry and the Household Cavalry Mounted Band) are maintained for mounted (and dismounted) ceremonial duties in London. The French Army still has regiments with the historic designations of Cuirassiers, Hussars, Chasseurs, Dragoons and Spahis. Only the cavalry of the Republican Guard and a ceremonial fanfare detachment of trumpeters for the cavalry/armoured branch as a whole are now mounted. In the Canadian Army, a number of regular and reserve units have cavalry roots, including The Royal Canadian Hussars (Montreal), the Governor General's Horse Guards, Lord Strathcona's Horse, The British Columbia Dragoons, The Royal Canadian Dragoons, and the South Alberta Light Horse. Of these, only Lord Strathcona's Horse and the Governor General's Horse Guards maintain an official ceremonial horse mounted cavalry troop or squadron. The modern Pakistan army maintains about 40 armoured regiments with the historic titles of Lancers, Cavalry or Horse. Six of these date back to the 19th century, although only the President's Body Guard remains horse mounted. In 2002, the Army of the Russian Federation reintroduced a ceremonial mounted squadron wearing historic uniforms. Both the Australian and New Zealand armies follow the British practice of maintaining traditional titles (Light Horse or Mounted Rifles) for modern mechanised units. However, neither country retains a horse mounted unit. Several armored units of the modern United States Army retain the designation of "armored cavalry". The United States also has "air cavalry" units equipped with helicopters. The Horse Cavalry Detachment of the U. S. Army's 1st Cavalry Division, made up of active duty soldiers, still functions as an active unit, trained to approximate the weapons, tools, equipment and techniques used by the United States Cavalry in the 1880s.

Жауынгерлік емес көмекші рөлдер

Бірінші Филадельфия қалалық атқыштар тобы – Пенсильвания армиясының Ұлттық гвардиясының ерікті бөлімшесі. Олар федералдық қызметте жауынгерлік күш ретінде, ал штаттық қызметте апаттарды жоюға көмектесетін күш ретінде әрекет етеді. Сонымен қатар, Парсонс атты әскері Техас A&M университетінің кадеттер корпусының құрамындағы Резервтік офицерлерді даярлау корпусының бөлімшесі болып табылады. Валли Фордж әскери академиясы мен колледжінде D тобы деп аталатын атты рота бар. Кейбір АҚШ штаттары өздерінің штаттық қорғаныс күштерінің бір бөлігі ретінде атты әскер бөлімдерін сақтайды. Мэриленд штатының қорғаныс күштеріне кавалерия бөлімшесі, А атты әскер тобы кіреді, ол негізінен салтанаттық бөлім ретінде қызмет етеді. Бөлімшедегі оқу 1926 жылғы АҚШ армиясының курсына негізделген, қылышпен қарулануды біліктілікпен тексеру курсын қамтиды. А атты әскер тобы Мэриленд штатының басқа да мекемелеріне ауылдық жерлерде іздеу-құтқару жұмыстарына көмектеседі. Ұлттық лансерлер үш бөлімді – А, В және С атты әскер топтарын ұстайды, олар салтанаттық рөл атқарады және іздеу-құтқару операцияларына көмектеседі.

Әлеуметтік жағдайы

Өркениеттің бастауынан 20 ғасырға дейін ауыр атты әскерге жататын жылқыға ие болу, орныққан халықтар арасында әулеттің белгісі саналды. Атты әскер жылқысын өсіру, оқыту, бағу және жабдықтау қатты шығындарға түседі, ал оның көлік құралы ретінде пайдасы өте шешікті. Осы себепті, және олардың көбінесе шешуші әскери рөліне байланысты, атты әскер әдетте жоғары әлеуметтік мәртебемен байланысты болды. Бұл ең анық түрде феодалдық жүйеде көрінді, онда феодал қаруланып, ат үстінде шайқасқа қатысып, өзімен бірге жеңіл қаруланған шаруаларды алып келуі күтілді. Егер жер иелері мен шаруалардың жасақтары қақтығысқа келсе, нашар даярланған жаяу әскерлер қарулы рыцарьларды жеңе алмайтын еді. Кейінгі ұлттық армияларда атты әскерде офицер болып қызмет ету, әдетте, жоғары әлеуметтік мәртебенің белгісі саналды. Мысалы, 1914 жылға дейін британдық атты әскер полктерінің көптеген офицерлері әлеуметтік жағдайы жақсы отбасылардан шыққан, ал олардың лауазымымен байланысты айтарлықтай шығындар көбінесе жеке қаражатты талап етті, тіпті желілік жаяу әскер полктерінің офицерлері өз жалақыларымен күнкөріс жасау мүмкіндігіне ие болғаннан кейін де. Еуропалық армиялардағы кедей атты әскер офицерлері үшін мүмкіндіктерге кем сәнге ие (бірақ көбінесе өте кәсіби) шекаралық немесе отарлық бөлімшелерде қызмет ету кірді. Бұларға британдық үнді атты әскері, орыс казактары немесе француз шасёрлері жатты. 19-шы және 20-шы ғасырлардың басында көптеген монархиялар өздерінің патшалық немесе императорлық гвардияларында атты әскер бөлімшелерін ұстады. Бұл кішкентай бөлімшелерден, салтанатты рәсімдерде сүйемелдеушілер мен сарай күзетін қамтамасыз етуге дейін, белсенді қызметке арналған үлкен құрылымдарға дейін жететін. Испания корольдік үйінің атты сүйемелдеушілері бірінші мысалға, ал Пруссия императорлық гвардиясының он екі атты әскер полкі екінші мысалға ие болды. Екі жағдайда да мұндай бөлімшелердің офицерлері өздерінің қоғамдарының аристократиясынан таңдалған болуы мүмкін.