16-17 ғасырлардағы испандықтар мен Mapuche халқы арасындағы қақтығыс
Arauco War
Арауко соғысы: Чилидегі испандықтар мен мапуче тайпалары арасындағы 16-17 ғасырлардағы қақтығыс. Шабуылдар, құлдыққа алу, және территория үшін күрес. ⚔️🛡️
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Чилидің испан отарлаушылары мен жергілікті халықтар арасындағы қақтығыс (16–17 ғасырлар)
Conflict between Spanish settlers of Chile and indigenous peoples (16th–17th centuries)
Арауко соғысы – испандық колониялық билеушілер мен мапуче халқы арасындағы ұзаққа созылған қақтығыс, ол негізінен Чилидің Араукания аймағында болды. Бұл қақтығыс испан жаулап алушыларының мапучелерді қалалар салуға және құлдыққа салуға тырысуына жауап ретінде басталды. Кейіннен ол уақыт өте келе, ұзақ қоршаулар, құл аңдау экспедициялары, тонаушы шабуылдар, жазалаушы экспедициялар және испандықтардың жоғалған аумақтарды қайтаруға жасаған жаңа әрекеттерін қамтитын кезеңдерге бөлінді. Екі тараптан да әйелдерді ұрлау және соғыс зорлау жиі кездесті. Мапуче территориясына испандықтардың алғашқы табыстарынан кейін, 1598 жылғы Куралаба шайқасы және одан кейінгі Жеті қаланың қирауы испандық иеліктері мен тәуелсіз мапуче жері арасындағы анық шекараның орнауына әкелген соғыстың шешімді нүктесі болды. 17-ғасырдан 18-ғасырдың соңына дейін корольдік губернаторлар мен мапуче лонколары арасында бірнеше мәжілістер өтті, соғыс екі тараптың да үнемі жүргізіп отырған тонауларға дейін төмендеді. Филипп II айтқандай, бұл қақтығыс Жаңа дүниеде испандықтардың ең көп өмірін құрбан етті, сондықтан ол сексен жылдық соғысқа сілтеме жасай отырып, "Индиялық Фландрия" (Flandes indiano) деп аталды.
The Arauco War was a long running conflict between colonial Spaniards and the Mapuche people, mostly fought in the Araucanía region of Chile. The conflict began at first as a reaction to the Spanish conquerors attempting to establish cities and force Mapuches into servitude. It subsequently evolved over time into phases comprising drawn out sieges, slave hunting expeditions, pillaging raids, punitive expeditions, and renewed Spanish attempts to secure lost territories. Abduction of women and war rape was common on both sides. After many initial Spanish successes in penetrating Mapuche territory, the Battle of Curalaba in 1598 and the following destruction of the Seven Cities marked a turning point in the war leading to the establishment of a clear frontier between the Spanish domains and the land of the independent Mapuche. From the 17th to the late 18th century a series of parliaments were held between royal governors and Mapuche lonkos and the war devolved to sporadic pillaging carried out by both sides. In the words of Philip II, this conflict cost the largest number of Spanish lives in the New World, which is why it became known as the Flandes indiano ("Indian Flanders"), in reference to the Eighty Years' War.
Оның пайда болу себептері мен ұзақтығы
Бастапқыда испандықтар Био-Био өзенінің оңтүстігін бағындыруға тырысқан негізгі аймақ Кордильера де Нахуелбутаның айналасындағы аңғарлар болды. Испанияның бұл аймаққа қатысты мақсаты – Мапучелердің (құлдардың) еңбегін пайдаланып, алтын кендерін өндіру еді. Мапучелер үшін испандықтарға алтын қазуда қызмет ету қауіпті, көптеген өлімге әкеп соқтырған іс болды. Инка империясының оңтүстігіндегі Мапуче жерлерінде испандықтар келгенге дейін-ақ алтын қазылған деген болжам бар, бұл испандықтарға алтынға бай жерлерді тез анықтауға мүмкіндік берген. Екінші жағынан, испандар, әсіресе Кастилия және Экстремадурадан келгендер, зорлық-зомбылыққа толы қоғамнан шыққан. Диего де Розалестің сөзіне сүйенсек, 17 ғасырдың Мапуче басшысы Лиентур «жаман бейбітшілікте өлгеннен гөрі соғыста өлгенді артық көретінін» айтқан. Иезуиттер Мапучелерді христиан дініне өткізу арқылы қақтығыстарды азайтуға және соғысты тоқтатуға тырысты. Олар уақытша Қорғаныс соғысы (1612–1626) саясатын қолдануға жетті, бірақ Мапуче басшыларының көп әйел алуды қорғауы олардың діни әрекеттеріне кедерес келтірді, себебі бұл католик дінінде қабылданбайтын нәрсе еді. Мапуче басшыларының көп әйел алуға ұмтылуын моногамдық некеге қарағанда неке арқылы көбірек одақтар құру мүмкіндігімен түсіндіруге болады. Осы жерде Вальдивия қазіргі Пенко орналасқан жерде бекініс салуға кірісті. 23 ақпанда Пастененің флоты шығанаққа жетіп, жабдықтар мен күш-қуат әкеліп, бекіністі аяқтау үшін материалдармен қамтамасыз етті. Жергілікті тайпалардың бағынуына қарамастан, Вальдивия Перу вице-короліне қосымша күштер сұрап елші жіберді, өйткені тек қана қолдағы күштерімен Арауканияны толық бағындыру мүмкін емес екенін білді. 1551 жылы Консепсьонда күш-қуатын арттырғаннан кейін, ол Империал өзенінің жағасында Ла Империал бекінісін салу үшін тағы бір экспедиция ұйымдастырды. Содан кейін ол тағы бір экспедицияны дайындау және вице-король уәделеген күштерді күту үшін Консепсьонға оралды. Жаңа әскерлер Пастене бұрын ашқан Вальдивия жеріне түсуі керек деген бұйрық қалдырып, Вальдивия екі жүз сарбазымен Империал бекінісі бағытында жолға шықты. Ол оңтүстікке қарай жылжу барысында Жеронимо де Альдеретке ішкі аймаққа еніп, шығыс жақтан қорғану үшін бекініс салуды бұйырды. Осы мақсатта Альдерете Виларрика көліне жетіп, онда бекініс орнатты. Ал Вальдивияның жасағы оңтүстікке қарай жылжып, Франсиско де Виллагра басқаруымен Перудан келген күштермен қосылды. Сол жерде Санта-Мария-ла-Бланка-де-Вальдивия қаласы құрылды. Осы жаңа бекіністерді гарнизонмен қамтамасыз еткеннен кейін Вальдивия 1552 жылы Консепсьондағы базасына оралды, онда Куилакоя өзенінің аңғарында бай алтын кендері табылды.
Initially, the key area of conflict that the Spanish attempted to secure south of Bío Bío River were the valleys around Cordillera de Nahuelbuta. The Spanish designs for this region was to exploit the placer deposits of gold using Mapuche (slave) labor from the densely populated nearby valleys. To serve the Spanish in gold mining was a deadly activity that killed many Mapuches. It has been conjectured that gold mining was already occurring in Mapuche lands south of the Inca Empire prior to the Spanish arrival and that this would have allowed the Spanish to rapidly identify places with gold. On the other hand, the Spanish, in particular those from Castile and Extremadura, came from an extremely violent society. According to Diego de Rosales, 17th century Mapuche chief Lientur would have explained that he preferred to "die warring, than in a bad peace". Jesuits sought to diminish hostilities and end the war altogether by converting Mapuches to the Christian faith. They temporarily succeeded in enforcing the Defensive War (1612–1626) policy, but their conversion attempts foundered on Mapuche leaders' staunch defense of polygamy, which was unacceptable in the Catholic faith. This insistence on polygamy has been explained as Mapuche chiefs valuing it as a way to establish more alliances through marriage than monogamous marriage allows. There Valdivia began building a fort at what is now Penco. On February 23, Pastene's fleet anchored in the bay, brought supplies and reinforcements, and provided materials to finish the fort. Despite the resulting submission of the local tribes, Valdivia sent an emissary to the Viceroy of Peru, asking for additional forces; he knew that it would not be possible to complete the conquest of Araucanía with only the forces at his disposal. After reinforcement at Concepción in 1551, he organized another expedition to establish the fort La Imperial on the banks of the Imperial River. He then returned to Concepción to prepare another expedition and await the reinforcements the Viceroy had promised to send by sea. Leaving orders that the new troops should disembark on the Tierras de Valdivia that Pastene had discovered earlier, Valdivia left with two hundred soldiers in the direction of Fort Imperial. Once he had passed it on his way south, he ordered Jerónimo de Alderete to drive inland and establish a fort, with the goal of securing his eastern flank. To this end, Alderente reached Lake Villarrica and established a fort there. Meanwhile, Valdivia's column advanced southwards and joined the reinforcements sent from Peru, under the command of Francisco de Villagra. There, the city of Santa María la Blanca de Valdivia was established. After garrisoning these new places, Valdivia returned to his base at Concepción in 1552 where rich placer gold mines were found in the Quilacoya River valley.
Лаутаро мен Тукапель шайқасы
Оңтүстік бекіністермен байланыс жолдарын қамтамасыз ету мақсатымен Вальдивия үшінші экспедицияны ұйымдастырды, ол Тукапель, Пурен, Конфинес және Араукода бекіністер салған болатын. Араукандар конкистадорлардың бекініс құрылысына ешқандай қарсылық көрсетпеді. 1553 жылдың қазан айында Куилакоя алтын кеніші ашылды және көптеген мапучелер онда жұмыс істеуге мәжбүр болды. 1553 жылы мапучелер кеңес өткізіп, испан күштерінің өсіп келе жатқандығына байланысты соғыс жариялауға бекінді. Олар өздерінің "токиі" (соғыс уақытындағы басшысы) ретінде Кауполиканды, ал оның орынбасары – Лаутароны сайлады, себебі ол испан атты әскеріне көмекші болған еді; испандықтармен болған тәжірибесі конкистадорлармен күресудің тиімді жолдарын көрсетті. Лаутаро өзінің алты мың сарбазымен Тукапель бекінісіне шабуыл жасады. Испан гарнизоны шабуылға тойтарыс бере алмады және Пуренге шегінді. Лаутаро бекініс басып алып, өртеп жіберді, испандықтар Тукапельді қайта басып алуға тырысады деп сенімді болып, әскерін дайындады. Вальдивия, азайған күштермен қарсы шабуылға көшті, бірақ ол тез қоршауға алынды және Тукапель шайқасында мапучелер оның әскерін талқандады. Бұл Педро де Вальдивияның соңғы шайқасы болды; ол тұтқындалды, кейіннен жеңіліске мойын бұғудан бас тартқандықтан түрмеде қайтыс болды.
With the goal of securing the lines of communication with the southern forts, Valdivia launched a third expedition which established forts at Tucapel, Purén, Confines, and Arauco. The Araucanians didn't offer any resistance to the conquistadors in their fort building. In October 1553, the Quilacoya gold mine was opened and large numbers of Mapuche were forced to work in it. In 1553, the Mapuches held a council at which, because of the growth of Spanish forces in their territory, they resolved to make war. They chose as their "toqui" (wartime chief) an extraordinarily strong man called Caupolicán and as his vice toqui Lautaro, because he had served as an auxiliary to the Spanish cavalry; his experiences with the Spanish gave him insight into the best methods for fighting the conquistadors. With six thousand warriors under his command, Lautaro attacked the fort at Tucapel. The Spanish garrison was unable to withstand the assault and retreated to Purén. Lautaro seized and burned the fort and prepared his army certain that the Spaniards would attempt to retake Tucapel. Valdivia, with a reduced force, mounted a counter attack, but he was quickly surrounded and his army was massacred by the Mapuches in the Battle of Tucapel. This was Pedro de Valdivia's last battle; he was captured and later killed in captivity when he refused to concede defeat.
Кауполикан мен Лаутароның жорықтары (1554-1557)
Тукапельдегі жеңілістен кейін испандықтар күштерін асығыс түрде қайта ұйымдастырып, қорғаныс үшін Империал бекінісін нығайтты және Консепсьонды күшейту мақсатында Конфинес пен Арауконы тастап кетті. Бірақ араукандық дәстүр ұзақ жеңіс тойлауды қажет етті, бұл Лаутароның испандықтардың әлсіздігін қалағандай пайдалана алмауына себеп болды. 1554 жылдың ақпан айында ғана ол 8000 сарбаздан тұратын әскер жинап, Франсиско де Виллагра басқаратын жазалау экспедициясына Мариуэну шайқасында қарсы тұра алды. Осы жаңа жеңіске қарамастан, Лаутаро халқының тойлаулары мен сенімдеріне байланысты мүмкіндікті тағы да пайдалана алмады. Ол Консепсьонға келген кезде, қаладан адамдар кетіп, бос тұрған еді. Оны өртеп жібергеннен кейін, қалған күштерімен шабуылды жалғастыра алмады, соның салдарынан жауынгерлер тарап кеткенде науқан аяқталды. Сантьягода Виллагра әскерін қайта ұйымдастырды, және сол 1554 жылы ол тағы да Араукоға барып, Империал мен Вальдивия бекіністерін нығайтты, бұл гарнизон мен олардың үнді досларына мапуче елді мекендеріне көптеген шабуылдар жасауға мүмкіндік берді, үйлер мен егістіктерді өртеп, кездескендерін өлтірді. Бұл қирату мапуче халқы арасында аштық пен жұқпалы аурудың пайда болуына әкелді. Осы уақытта, солтүстікте 1554 жылы Лаутароның жеңістері туралы жаңалық Матакито өзенінің алқабында бұрын бағындырылған Промаука тайпасы мен Аконкагуа өзенінің алқабындағы Пикунче тайпасының көтерілісіне себеп болды, бірақ олар басылды. 1555 жылы Лимадағы Корольтік сот Виллаграға Консепсьонды қайта құруды бұйырды, бұл жұмысты капитан Альварадо мен 75 отаршыл орындады. Ол қала қайтадан салынып жатқанын білгенде, Лаутаро 4000 жауынгермен Консепсьонға тағы да шабуыл жасады. Альварадо Лаутароның әскерін қала сыртында жеңуге тырысты, бірақ сәтсіз аяқталып, Лаутароның әскерінің қуып жететінінен қашып, қалаға сиынып кетті. Осы екінші қираудан тек 38 испандық теңіз арқылы қашып құтыла алды. 1556 жылы осы жеңістен кейін Промаука тайпасы Арауко мапучелеріне олардың әскерін азық-түлікпен қолдауға және Сантьягодағы испандықтарға қарсы соғысқа қосылуға жауынгерлерді уәде етіп хабар жіберді.
After the defeat at Tucapel, the Spanish hurriedly reorganized their forces, reinforcing fort Imperial for its defence and abandoning Confines and Arauco in order to strengthen Concepción. However, Araucanian tradition dictated a lengthy victory celebration, which kept Lautaro from exploiting the weakness of the Spanish position as he desired. It was only in February 1554 that he succeeded in putting together an army of 8,000 men, just in time to confront a punitive expedition under the command of Francisco de Villagra at the Battle of Marihueñu. Despite this new victory, Lautaro was again unable to pursue the opportunity due to the celebrations and beliefs of his people. By the time he arrived at Concepción, it was already abandoned. After burning it, he could not continue the offensive with his remaining forces, and the campaign came to an end as the warriors demobilized. In Santiago, Villagra reorganized his forces, and that same year of 1554, he departed again for Arauco and reinforced the strongholds of Imperial and Valdivia, which allowed the garrisons and their Indian friends to make many raids on the surrounding Mapuche settlements, burning houses and fields and killing all they found. Resulting devastation produced a famine and an epidemic among the hostile Mapuche around those cities. Meanwhile, in the north during 1554, news of the victories of Lautauro led to uprisings by the previously subdued Promaucaes in the valley of the Mataquito River and the Picunche in the valley of the Aconcagua River, but these were put down. In 1555, the Real Audiencia in Lima ordered Villagra to reconstruct Concepción, which was accomplished by Capitan Alvarado and 75 colonists. When he learned that it was being rebuilt, Lautaro again attacked Concepción with 4,000 warriors. Alvarado attempted to defeat Lautaro's army outside the city, but failed and fled to the city pursued by Lautaro's army. Only 38 Spaniards managed to escape by sea from this second destruction of the city. Following this victory in 1556, the Promauces sent a message to the Mapuche of Arauco promising food to support their army and warriors to join it in a war against the Spanish in Santiago.
Лаутароның Сантьягоға қарсы жорықтары
Оңтүстіктегі жеңістерінен және солтүстіктен қолдау уәде еткен хабарлардан кейін Лаутаро Сантьягоға шабуыл жасауды жоспарлады. Соңғы эпидемияның салдары мен мапуче аумағындағы испандықтарға қарсы науқанның қажеттіліктері әлі де жалғасып жатқандықтан, ол солтүстікке қарайғы науқанына мапучелердің негізгі әскерінен көп саяхатшы тарта алмады. Ол Био-Био өзенінің солтүстігіндегі бағынышты мапучелер мен Итата өзенінің солтүстігіндегі Промаукалар арасынан жауынгерлерді тартуға сүйенді. Бірақ ол Сантьягоға бағынышты жерлерге кіргеннен кейін, оған қосылудан бас тартқан Промаукаларға қарсы кек алуды бастады, үлкен зиян келтіріп, жерді халқынан айырды. Қашқындар қалаға көмек және қорғаныш іздеп қашты. 1556 жылдың қазан айында ол солтүстікке қарай сапарында Матакито өзеніне жетті. Ол сол жерде Тено маңында, Петуроа деп аталатын жерде Сатьягоға қарсы операциялардың базасы ретінде бекіністі лагерь құрды. Лаутаро Сантьягодан келген испандықтардың шағын күшінің алғашқы тыңдауын тұзаққа түсірді. Педро де Виллагра басқаратын үлкен күш кейінірек бірнеше күн бойы Петроадағы бекініске шабуыл жасады, бірақ оны ала алмады және су тасқынынан шегінді. Алайда, ауыр шығындарға ұшырап, Виллаграға көбірек испандықтар келген соң, Лаутаро Мауле өзеніне қарай шегінді, онда өзін бекітуді үміттенеді. Бірақ Хуан Годинестің испандық атты әскері Мауле өзеніне дейін қуып жетіп, артта қалғандарды қырды және Лаутароның бір отряды талқандалды. Лаутароның әскері оларға жол берді, бірақ Итата өзенінің арғы жағына кері шегінуге мәжбүр болды. Капитан Гудинес бұл қуғыннан жеңіске жетіп, Промаукаларды жазалау арқылы үлкен қорқынышқа ұшты, олардың малдары, егістіктері мен үйлерін жойды және кейбіреулерінің басын кесті, мапуче әскерін шақырмау үшін және оларға көмектеспеу үшін сабақ болсын. 1557 жылдың қаңтар айында Франсиско де Виллагра Кауполикан басқаратын мапуче әскеріне қарсы қалған қалаларға көмектесу үшін оңтүстікке қарай аттанды. Оның одақтастары Сантьяго қаласының қазіргі уақытта нашар қорғалғанын хабарлағаннан кейін, Лаутаро Виллаградан жалтарып, оңтүстікке қарай өтіп, Панигуальго басқаратын одақтастарымен бірге Сантьягоға қарай жаңа әскермен аттанды. Алайда Лаутароның жергілікті үндістерді қорқытып, азық-түлік алу үшін қысым көрсетуі оның одақтастары арасында наразылық тудырды. Оның одақтастары Лаутароны испандықтар сияқты әрекет етуде айыптап, Лорадағы Матакито өзеніне жеткеннен кейін, Чилан есімді одақтас көшбасшымен болған даудан кейін одан бөлінді. Ол қалған әскерін өзеннен бір лигаға жоғары көтеріп, орманды төбесіндегі каризлдың ортасында Матакито өзенінде қайтадан бекіністі лагерь құрды. Алайда оның орналасқан жерін Лаутароның қатыгездігінен зардап шеккен жергілікті үндістер Франсиско де Виллаграға жасырды. Виллагра Сантьяго маңындағы Хуан Годинеске солтүстікке асығып келе жатқанда оны қарсы алу үшін хабар жіберді. Испан әскерлері Лаутаро ескерілмей кездесіп, түнде Кауне таулары арқылы Матакито өзенінің жағалауындағы Лаутаро лагеріне қарап тұрған төбеге таңғажайып шабуыл жасады. 29 сәуірде таңертең Виллагра Матакито шайқасын лагерьге күтпеген шабуыл жасаумен бастады, онда олар Лаутароны өлтіріп, оның әскерін талқандап, одақтастарын шашыратты.
After his victories in the south and the messages promising support from the north, Lautaro planned an assault on Santiago. With the ravages of the recent epidemic and the needs of the campaign against the Spanish still occupying cities within Mapuche territory still going on, he was not able to draw many troops from the main Mapuche army for his campaign to the north. He had to rely on recruiting warriors among the people north of the Bio Bio River among subjugated Mapuche and the Promaucaes north of the Itata River, who were now inspired by the previous successes of Lautaro to revolt again. But when he entered the places subject to Santiago, he began taking reprisals against the Promaucaes who refused to join him, doing great damage and depopulating the land. The refugees fled to the city for aid and protection. In October 1556 he reached the Mataquito River in his northward march. There he built a fortified camp near Teno in a place called Peteroa as a base of operations against Santiago. Lautaro ambushed a first probe by a small Spanish force from Santiago. A larger force under Pedro de Villagra later attacked the fortress at Peteroa over several days but were not able to take it and were forced away by flooding. However, with unfavourable losses and more Spaniards coming to Villagra's support, Lautaro retreated towards the Maule River hoping to establish himself there. However, the Spanish cavalry of Juan Godíñez pursued to the Maule River, cutting down stragglers and one of Lautaro's detachments was cut to pieces. Lautaro's army gave them the slip, but was forced to fall back beyond the Itata River. Captain Gudiñez returned victorious from this pursuit and put great fear into the Promaucaes by punishing them with destruction of their herds, fields, and houses and by cutting off some heads, as a lesson not to call upon the Mapuche army or give aid to them. In January 1557, Francisco de Villagra advanced southward to aid the remaining cities against the Mapuche army led by Caupolicán. Informed by his allies that the city of Santiago was now relatively unprotected, Lautaro evaded Villagra, letting him pass to the south while he marched again toward Santiago with a new army including allies under Panigualgo. However Lautaro's mistreatment of the intimidated local Indians to extract provisions had created dissension among his allies. His allies separated from him after the army reached the Mataquito River at Lora, after a dispute over his actions with an allied leader named Chillan who accused Lautaro of acting like the Spaniards. He moved his remaining army over a league up river and again established a fortified camp on the Mataquito River amid a carrizal at the foot of a wooded hill. However, its location was betrayed to Francisco de Villagra by local Indians previously abused by Lautaro. Villagra sent word to Juan Godíñez near Santiago to meet him as he hurried north. The Spanish forces met without Lautaro being alerted and made a surprise night march over the hills of Caune, to the hill overlooking Lautaro's camp, on the shore of the Mataquito River. On April 29, at dawn Villagra began the Battle of Mataquito with a surprise attack on the camp in which they killed Lautaro and obtained a decisive victory, destroying his army and dispersing his allies.
Кауполикан мен Гарсия Хуртадо де Мендозаның жорықтары
Панамада Панамаға қайтып келе жатқан Жеронимо де Альдеретте қайтыс болғаннан кейін Гарсия Хуртадо де Мендоса 1557 жылы Чилидің уақытша губернаторы болып тағайындалды және дереу Перуден оңтүстікке қарай жүзіп кетті, бұл жолы бұрынғыдан әлдеқайда күшті күшпен: 600 сарбаз, 6 артиллерия және 1000 жылқы. Ол Ла-Серенаға келіп, губернаторлыққа таласқан Франсиско де Виллагра мен Франсиско де Агиррелерді тұтқындап, Перуге жіберді және провинцияны өз адамдарына тапсырды. Ол ат әскерін құрлық арқылы жіберіп, қыста оңтүстікке қарай жүзіп, 1557 жылдың маусым айының басында Консепсьон шығанағының аузындағы Ла Кирикина аралына қоныс аударды. Ол Пенкоға қонуға және Консепсьон бекінісін қайта құруға бұйрық берді. Мапуче әскері бекіністі қиратуға тырысты, бірақ артиллерия мен атыспен жеңілді. Оның ат әскері мен жылқылары Сантьягодан құрлық арқылы келгеннен кейін, Мендоса Био Бионың оңтүстігіне қарай алға жылжуды бастады және Гальвариноны қоса алғанда, тағы бір мапуче әскері Лагунильяс шайқасында оларды ашық алаңда тоқтатуға тырысты, бірақ қатты шайқастан кейін қайтадан жеңілді, нәтижесінде олардың Андаликандағы бекінісі, Араукоға кіретін қақпа, қорғаныссыз қалды және шайқастан кейін көп ұзамай тұтқынға алынды. Кауполикан мапучелерді бастап, Милларапу шайқасында оған аңдып шабуыл жасап, Хуртадо де Мендозаның алға жылжуына қарсылық көрсетті. Тукапель қамалды жеріне жақын жердегі соғыстан кейін, Мендоса Канете-де-ла-Фронтера бекінісін және қаласын салып, оңтүстікке қарай жалғастырды. Ол сол жерде Озорно қаласын құрып, Анкуд шығанағына дейін барлау жұмыстарын жүргізді. Испандықтарды басып алуды тоқтатуға тырысқан Кауполикан қақпаны ашуды күткен Канете фортына шабуыл жасады, бірақ ол оның орнына сатқындыққа ұшырап, капитан Алонсо де Реиносодан қатты жеңілді. Испаниялық ат әскері оны қуып жету үшін уақытында келмеген соң, ол соңғы шайқастан кейін дереу қашып құтыла алса да, ақыр соңында Педро де Авендано сатып жіберіп, тауларда тұтқынға алды, Алонсо де Реиносо өлім жазасына кесіп, Канетте тіктеп өлтірді. Кауполикан қайтыс болғаннан кейін Гарсия Хуртадо де Мендоса мапучелерді бағындырды деп ойлады. Керісінше, Кауполиканның өлімі мапучелерді партизандық соғыспен күресті жалғастыруға шабыс тартты, онда мапучелердің қолынан қайтыс болған кейбір янаконалар немесе кейде кейбір энкомендеролар болмаған күн болған жоқ. Жоғалғандар мен қаза тапқандар саны 400-ге жеткенде, губернатор өзінің қателескеніне сенімді болды. Киапода мапучелер жаңа токи, кіші Кауполиканның басшылығымен, Мендозаның күштері Араукоға басып кіруін және сонда бекіністі қайта құруын тоқтату үшін бекініс салды. Мендоса Канетеден алға басып, Киапо шайқасында тағы бір мапуче әскерін талқандады. Соғыстан кейін Хуртадо де Мендоса тұтқынға алынған мапучелердің көпшілігін өлтірді, бірақ Арауко аймағындағы маңызды кацик Куйоманке ұлы Петегуэленді құтқарды. Оның көмегімен және ризашылық білдірген әкесі арқылы ол Араукодағы қалмақ қайта салынғаннан кейін Арауко мен Тукапельдің басшыларының көпшілігін Испанияның билігіне бағындыруға жеткізді. Мендоса сондай-ақ Сан-Андрес-де-Ангол немесе Лос-Инфантес қаласын ескі форт Конфинестен алыс емес жерде құрды. 1561 жылдың ақпан айында Филипп II Гарсия Хуртадо де Мендозаны губернатор лауазымынан босатып, Лаутароны жеңген Франсиско де Виллаграмен алмастырды. Мендоса Чилиден мапучелерді жеңіп шықтым деген сеніммен кетіп қалды. Ол соғыста белгілі бір дәрежеде табысқа жеткен бірнеше губернаторлардың бірі болды. Бұл табысқа оның көптеген тәжірибелі сарбаздары, жабдықтары мен қару-жарақтары себеп болды, олар алдыңғы жаулап алушыларға қол жетімді емес еді, өйткені мапучелерде Лаутароға тең стратегиясы жоқ еді. Мапучелер бейбітшілік орнағандай болды, бірақ жасырын түрде жаңа көтеріліске дайындалуды жалғастырды. Квиаподағы жеңістен кейін көп ұзамай тірі қалған басшылар жиналып, Илангулиенді жаңа токи етіп сайлады. Ұлттардың жауынгерлерінің көпшілігі қаза тапқан немесе жараланған, ал халық соғыстың, ашаршылықтың және аурудың салдарынан азайып кеткен кезде, ол Луамако батпақтарына шегінуді шешті және сонда күш жинап, болашақ көтеріліс үшін жауынгерлердің жаңа буынын даярлады. Мапучелер темір өңдеуді, испан қаруларын (оның ішінде атыс қарулары мен оқ-дәрілерді) қолдануды, жауларынан тұтқындалған аттарға мініп, жақсы стратегия мен тактиканы үйренді. Мендосаның жеңілісі мапучелерді біріктіріп, испандарға қарсы тәуелсіздікті қорғау үшін соғысты жаңаруға бейімдеді.
After the death of Jerónimo de Alderete in Panama while returning to Chile, García Hurtado de Mendoza was designated the interim governor of Chile in 1557, and immediately sailed south from Peru, this time with a much stronger force than before: 600 soldiers, 6 pieces of artillery, and 1,000 horses. He landed in La Serena and had the rival contenders for the governorship, Francisco de Villagra and Francisco de Aguirre arrested and sent to Peru and put his own men in control of the province. Sending his cavalry by land he sailed south in winter and landed in early June 1557 on the island of La Quiriquina at the mouth of the Bay of Concepción. He ordered a party to land at Penco and reconstruct the fort of Concepción. A Mapuche army attempted to raze the fort but were defeated by artillery and gunfire. After his cavalry and horses arrived overland from Santiago, Mendoza began his advance to the south of the Bio Bio and another Mapuche army including Galvarino attempted to stop them in the open field in the Battle of Lagunillas, but again were defeated after hard fighting, and as a result their fortress at Andalicán, the gateway to Arauco, was left undefended and was captured soon after the battle. Caupolicán led the Mapuche unsuccessfully resisting the advance of Hurtado de Mendoza by attacking him from ambush in the Battle of Millarapue. After further fighting near the site of the ruined fortress of Tucapel, Mendoza built the fort and city of Cañete de la Frontera and continued to the south. There he established the city of Osorno and explored southward to the Gulf of Ancud. Attempting to throw off the Spanish occupation, Caupolicán attacked the fort of Cañete expecting the gates to be opened by the treachery of a yanakuna within, but he was betrayed instead and was badly defeated by Captain Alonso de Reinoso. Although he was able to escape immediately after this last battle when Spanish cavalry did not arrive in time to pursue, he was eventually betrayed and captured in the mountains by Pedro de Avendaño, sentenced to death by Alonso de Reinoso, and executed by impalement in Cañete. After the death of Caupolicán, García Hurtado de Mendoza thought that they had subjugated the Mapuche. On the contrary, the manner of the death of Caupolicán inspired the Mapuches to continue the struggle with a guerrilla war in which there was no day that some yanaconas or once in a while some encomendero did not die at the hands of Mapuches. When the number of missing or dead reached 400 yanaconas and 10 Spaniards, the governor was convinced that he had been mistaken. In Quiapo, the Mapuches under their new toqui, Caupolicán the younger, constructed a fort that was to stop the forces of Mendoza from marching into Arauco and rebuilding a fort there. Mendoza advanced from Cañete and crushed another Mapuche army at the Battle of Quiapo. After the battle, Hurtado de Mendoza had most of the captured Mapuche executed, but saved Peteguelén, son of Cuyomanque, an important cacique in the Arauco region. Through his help and that of the grateful father, he was able to contact and bring most of the leaders of Arauco and Tucapel to submit to Spanish rule following the reconstruction of the fort in Arauco. Mendoza also founded the city of San Andrés de Angol or Los Infantes not far from the old fort of Confines. In February 1561, Phillip II relieved García Hurtado de Mendoza, replacing him as governor with the victor over Lautaro, Francisco de Villagra. Mendoza left Chile with the belief that he had overcome the Mapuche. He was one of the few governors who obtained a certain degree of success in the War. This success was due to the large numbers of experienced soldiers, equipment, and arms that he brought which were not available to the previous conquerors and because the Mapuche did not have a strategist to equal Lautaro. The Mapuches pretended peace, but secretly continued to prepare for a new revolt. Soon after the defeat at Quiapo, the surviving leaders gathered and elected Illangulién as the new toqui. With most of the nations' warriors dead or wounded and the population decimated by the effects of war, starvation, and disease, he decided to retreat into the marshes of Lumaco and there gather their strength and train a new generation of warriors for a future revolt. The Mapuche had learned to work iron, use Spanish weapons (including firearms and cannon), ride horses captured from their conquerors, and learned better strategies and tactics. The defeats inflicted by Mendoza had made the Mapuche a united people and one committed to renewing the war against the Spanish to secure independence.
Франсиско де Виллаграның жорықтары
Франсиско де Виллаграның келгенімен жаушылық қайта басталды. Бұл Родриго де Кироганың қысқа мерзімдік басшылығы кезінде, 1561 жылдың шілде айында Пурен саялындағы жек көрінген энкомендеро және Канете коррегидоры Педро де Авендано мен тағы екі испанның өлтірілуімен басталды. Ангола мен Ла Империалдан келген испан жазалау экспедициялары көтерілісшілерді Лумако батпақтарына тығылуға мәжбүр етті. Бірақ, мапучелер бұл жайлы хабарды таратып, бұрынғыдан да зор жаңа жалпы көтеріліс бастады. Виллаграның келуімен Чилидегі жергілікті халықты қырған алғашқы шешек індеті де пайда болды. Арауко аймағының токиі Миллалельмо, жергілікті әскермен бірге 1562 жылдың 20 мамырынан 30 маусымына дейін Арауконы қоршап алды. 1562 жылдың соңында Мапучелер, Meuco деген басшының басшылығымен, Лос-Инфантес қаласынан үш лига қашықтықтағы Марегуано провинциясындағы пукараны нығайтты. Ариас Пардо Малдонадо пукараны қиратты, бірақ толық жеңіске жетпеді, себебі көптеген мапучелер қашып кетті. Басқа жақта, Канете коррегидоры Хуан Лазарте, отыз мапушенің ұрлаған жылқыларын қайтарып алуға тырысқанда Канете қақпаларында қаза тапты. Мапучелер 1563 жылдың қаңтарында Лос-Инфантеске жақын пукараны қайта салды, бірақ Педро де Виллагра оны қайтадан қирату үшін жіберілді. Мапучелер оны тағы да қайта салды, бірақ бұл жолы атты әскерге оңай қол жеткізе алатын бөліктерімен. Испандықтардың күдігіне қарамастан, олар шабуыл жасады, көптегені жақсы жасырылған шұңқырларға құлады. Сол жерде губернатордың ұлы Педро де Виллагра "эль Мозо" және тағы қырық екі испан қаза тапты. Бұл ауыр әскери жеңіліс губернатор Франсиско де Виллаграны Канете қаласын тастап кетуге мәжбүр етті. Канете тасталғаны туралы хабар көтерілісті күшейтті. Франсиско де Виллагра ұлының қазасы туралы естігенде ауырып, кампанияны өз туысы Педро де Виллаграға тапсырып, Консепсьонға кетті. Мапучелер, енді Колоколо басшылығында, Лос-Инфантес және Арауко бекіністеріне екі бағыттан шабуыл жасап, оларды қоршады, бірақ ала алмады. Петегуэлен испандарға тағы да бейбітшілік ұсынды, Виллагра келісті, бірақ бұл бейбітшілік адасқандықтан, мапучелер егістіктерін жинауға мұқтаж болды. 1563 жылдың сәуір айында мапучелер Арауконы қайтадан қоршады. Бұл 42 күнге созылды, мапучелер 500 шайқасушыны жоғалтты, олардың көпшілігі ластанған судан жұқтырған дизентериядан қайтыс болды. Соңында олар шегінуге және қоршауды көтеруге шешім қабылдады. Одан кейін Франсиско де Виллагра 1563 жылдың 22 маусымында Консепсьонда қайтыс болды, оның туысы Педро де Виллагра уақытша губернатор болып қалды.
Hostilities resumed with the arrival of Francisco de Villagra to replace Mendoza. It began during the brief interim governorship of Rodrigo de Quiroga with the killing of the hated encomendero and corregidor of Cañete Pedro de Avendaño and two other Spaniards in July 1561 in the valley of Puren. Spanish punitive expeditions from Angol and La Imperial drove the insurgents into the refuge of the Lumaco marshes. However, the news of the killing was spread by the Mapuches and it initiated a new general rising greater than the previous ones. With Villagra's arrival also came its first smallpox epidemic that ravaged the native population of Chile. The toqui of the Arauco region, Millalelmo, with a local army laid siege to Arauco from May 20 to June 30, 1562. At the end of 1562, the Mapuches under a leader named Meuco, had fortified a pucará in the province of Mareguano, three leagues from the city of Los Infantes. Arias Pardo Maldonado destroyed the pucará but he did not gain a complete victory, since most of the Mapuches escaped. Elsewhere the corregidor of Cañete Juan Lazarte was killed at the gates of Cañete trying to recapture mounts stolen by thirty mapuches. The Mapuches reconstructed the pucará near Los Infantes in January 1563, but Pedro de Villagra was sent again to destroy it. Once again the Mapuche rebuilt it, but this time with sections readily accessible to the cavalry. Despite suspicions of veteran Spaniards they attacked the location, and many fell into well disguised pits. There the governor's son, Pedro de Villagra "el Mozo", and forty two other Spaniards died. This disastrous military defeat forced governor Francisco de Villagra to order the city of Cañete to be abandoned. News of the abandonment of Cañete spread the revolt. When Francisco de Villagra heard the news of his son's death he became ill and left for Concepcion leaving his cousin, Pedro de Villagra, in charge of the campaign. The Mapuches, now under Colocolo, attacked on two fronts against the forts of Los Infantes and Arauco investing them, but were unable to take them. Again Petegüelen offered peace to the Spaniards and Villagra accepted, but this peace was deceptive since the Mapuches needed to harvest their fields. In April 1563, the Mapuche reestablished the siege of Arauco. This lasted 42 days with the Mapuches losing 500 warriors mostly from dysentery contracted from drinking contaminated water. Finally they chose to retire and to raise the siege. Shortly afterward, Francisco de Villagra died in Concepcion on June 22, 1563, leaving his cousin Pedro de Villagra as interim governor.
Педро де Виллаграның жорықтары
Ол Мапуче аумағындағы барлық бекеттерді сақтап тұруға жеткілікті адамы болмағанын және әлі де дала армиясы болуын сенгендіктен, жаңа губернатор Педро де Виллагра 1563 жылдың шілдесінде Арауконы тастап кетуге бұйрық берді, артиллериясын және соғысқа қатыспайтын адамдарын теңіз арқылы алып кетті, ал Лоренцо Берналь дель Меркадо басқаратын гарнизон жаңбырлы таулар мен тасқын сулар арқылы Ангольға қарай жол тартты. Мапучелер гарнизон кеткеннен кейін көп ұзамай бекіністі қиратты және олардың жолын қиындатты. Арауконы тастау жеңіс ретінде қабылданды, бұл Био-Био өзенінің солтүстігіндегі Мапучелерді көтеріліске итермеледі. 1564 жылы Педро де Виллагра әлі де қолданыстағы қалалар мен бекіністерін қорғау үшін шаралар қабылдады және Консепсьонда осы бекеттерден дала армиясын жинады. Ол Мапучелердің мақсатының бірі Консепсьонды қоршау екенін білді және ұзақ қоршауға дайындық жүргізілді. Ықшам шайқастан кейін Лобле Сантьягодан күш-қуатпен келген капитан Франсиско де Ваканың әскерін Итата өзенінің аңғарында жеңді. Сонымен қатар, Миллалельмо Ангольден оңтүстікке келген капитан Хуан Перес де Зурита басқаратын испандық күштерге Андалиен өзенінің жанында шабуыл жасады. Екі жеңіліс Консепсьон қаласы мен гарнизонын сырттан көмек алудан қиып тастады. Жеңілгендер Сантьягоға шегінуге мәжбүр болды және Консепсьонды қоршауды бұза алмады. Екінші жағынан, солтүстіктегі жеңістерге жігерленген Илангулиен Консепсьонға аттанғанға дейін Лос-Инфантесті жоюға шешім қабылдады. Лос-Инфантесте Мапучелердің қоршауы қалаға жақындаған сайын, қаланы қорғайтын жақсы орналасқан пукараларда күшейді. Оның командирі Лоренцо Берналь дель Меркадо оларды шабуылдау үшін тым жақсы қорғалған деп есептеді, олар үшінші пукараны қалаға жақын салған кезде ғана шабуылға көшті. Анголь шайқасында Лоренцо Берналь Мапуче армиясын пукарадан қуды, оларды өзенге дейін қуды, қайтадан өзенге итеріп жіберді, Илангулиенді және оның мың адамын өлтірді, көптеген адамдар жараланды немесе тұтқынға алынды, ал қалған армия шашырап кетті. Содан кейін Паиллалару Токи болып сайланды. Осы арада, Миллалельму мен Лобле касиктері 20 000 жауынгермен Итата мен Био-Био өзендері арасындағы аймақтан 1564 жылдың ақпан айында Консепсьонды қоршауға алды. Мапучелер қалаға кіріп, тонап, өртеп жіберді, барлық халқын Педро де Виллагра басқаратын гарнизонмен бірге бекіністің қабырғаларының ішінде тығып қалдырды. Қоршау шамамен екі айға созылды, бірақ наурыздың соңында екі кеме келіп, қоршауды ұзақ уақытқа жалғастыруға мүмкіндік беретін азық-түлік әкелді. Екінші жағынан, Мапучелер жергілікті азық-түлік көздерін тауысып, үлкен күштерін ұстау қиынға соқты. Орақ маусымы жақындап, Анголь шайқасында жеңілгендері туралы хабарды естігенде, олар отбасылары аштықтан қалуы немесе қорғанышсыз үйлеріне Анголь немесе Сантьягодан шабуыл жасалуы мүмкін деп қорқып, 1 сәуірде қоршауды көтеріп, қыста өз үйлеріне тарады. Қоршау көтерілгеннен кейін Виллагра Родриго де Кироганың күйеу баласы Мартин Руис де Гамбоа оны губернатор ретінде алмастыруға тырысқанын білді. Виллагра Сантьягоға құрлық арқылы қашып кеткен Гамбоаны тұтқындауға тырысты, бірақ Виллагра бірнеше күн ішінде кейбір адамымен Вальпараисоға жүзіп барып, оны Сантьягода тұтқындады. Содан кейін Виллагра Сантьягодағы Вака мен Зуританың тірі қалған сарбаздарын қайта ұйымдастырып, оларды 1564 жылдың қазан айында оңтүстікке әкелуге тырысты. Бірақ ол кедейленген провинциялық қазынадан және Чили қалаларынан қиындықпен алынған жарналардан көп шығын келтіріп, ұзақ уақытқа созылды. Ол қыста және көктемде әскерін біртіндеп нығайтып, күшейтті. Виллагра 1565 жылдың қаңтар айының ортасында 110 испандықпен бірге қаладан кетіп, оңтүстікке қарай Мауле өзеніне қарай жүріп бара жатқанда, олардың бөліністерінен 800 үнділік көмекшілерді жинады. Онда ол Педро Эрнандес де Кордова басқаратын 30 испанмен байланысып, Мапучелер Консепсьонды нығайтуға тырысқанда олардың алдын ала әрекетін тоқтатқаннан кейін Мапучелермен шекараны бақылап отырды. Виллагра Сантьягода болған жеті ай ішінде Био-Биодан солтүстікке қарай Мапучелер Перкилаукен өзенінде мықты пукара салдырып, оңтүстікке қарай Консепсьонға апаратын жолды бөгеді. Ренохуеленнің екінші шайқасында Виллагра оны тез басып алып, ұстап тұрған Мапуче армиясын жойды. Көп ұзамай Виллагра Лобльге күшейту әкелген кезде тұзақ құрды, ал жеңілістен бейхабар ол таңғалды, жеңілді және тұтқынға алынды. Кейіннен Виллагра аймақта Сан-Ильдефонсо фортын құрып, Био-Биодан солтүстікке қарай Мапучелердің көтерілісін басты.
Because he believed he had too few men to hold all the posts in Mapuche territory and still have a field army, the new governor Pedro de Villagra ordered the abandonment of Arauco in July 1563, taking off its artillery and noncombatants by sea while the garrison under Lorenzo Bernal del Mercado marched over the rain soaked mountains and flooded rivers to Angol. The Mapuche destroyed the fort shortly after the garrison left and harassed their march. Regarding the abandonment of Arauco as a victory, it inspired the Mapuche north of the Bío Bío River to revolt. In 1564, Pedro de Villagra took measures to protect all the towns and forts he still held and gathered a field army in Concepción drawn from all these posts. He knew that one of the Mapuche objectives was to surround Concepcion and preparations were made to support a long siege. After a brief fight Loble defeated the troops of captain Francisco de Vaca in the Itata River valley who were coming with reinforcements from Santiago. In addition, Millalelmo ambushed Spanish reinforcements coming from Angol to the south under captain Juan Perez de Zurita, at a crossing of the Andalién River. Both defeats cut off the city and garrison of Concepción from outside aid by land. The defeated survivors had to retreat to Santiago and were in no condition to break through the investment around Concepción. On the other hand, encouraged by these victories in the north, Illangulién resolved to destroy Los Infantes before marching to Concepción. At Los Infantes the Mapuche blockade grew tighter as they moved closer and closer to the city, protected in their well sited pucarás. Its commander, Lorenzo Bernal del Mercado, judged them too well defended to attack until they started to build their third pucara close to the city. Then in the Battle of Angol, Lorenzo Bernal drove the Mapuche army out of their pucara and pursued them down to the river and pushed them back into it, killing Illangulién and a thousand of his men, with many others wounded or captured and the rest of the army dispersed. Afterward Paillataru was elected as Toqui. Meanwhile, the caciques Millalelmu and Loble with 20,000 warriors from the area between the Itata and Bío Bío rivers, settled down to the Siege of Concepción in February 1564. The Mapuche entered the city, sacking and burning it, crowding all its population within the walls of its fortress with its garrison under Pedro de Villagra. The siege lasted around two months until at the end of March two ships arrived and brought food that would permit the siege to continue for a much longer time. On the other side the Mapuche had used up local sources of food and were finding it difficult to maintain their large force. With the harvest season coming and with the news of their defeat in the Battle of Angol, they were nervous that their families might starve or their undefended homes might be attacked from Angol or Santiago. They raised their siege on April 1, and dispersed to their homes for the winter. After the siege was raised, Villagra became aware of an effort to replace him as governor by Martin Ruiz de Gamboa, son in law of Rodrigo de Quiroga. Villagra tried to arrest Gamboa who fled overland to Santiago, but Villagra sailed to Valparaíso in a few days with some of his men and arrested him in Santiago when he arrived. Villagra then tried to reorganize the surviving disheartened troops of Vaca and Zurita in Santiago and take them south in October 1564. But he was delayed much longer, spending heavily from the impoverished provincial treasury and contributions exacted from the cities of Chile with difficulty. He slowly refitted and enlarged his army over the winter and spring. Villagra left the city in mid January 1565, with 110 Spaniards and gathered 800 Indian auxiliaries from their repartimientos as he marched south to the Maule River. There he linked up with 30 Spaniards under Pedro Hernández de Córdova who were observing the frontier with the Mapuche after the Mapuche had blocked their prior attempt to reinforce Concepción. During the seven months Villagra was in Santiago, the Mapuche north of the Bío Bío had built a strong pucara on the Perquilauquén River, blocking the road south to Concepción and in the Second Battle of Reinohuelén Villagra rapidly took it and destroyed the Mapuche army holding it. Soon afterward Villagra ambushed Loble as he was bringing reinforcements, and unaware of the defeat he was surprised, defeated, and captured. Subsequently, Villagra established fort San Ildefonso in the region and was able to suppress the Mapuche revolt north of the Bio Bio.
Чилидің корольдік аудиенциясының билігі кезіндегі соғыс
Жауынгерлік жорық аяқталғаннан кейін көп ұзамай, 1565 жылы Педро де Виллагра Перу вице-королінің бұйрығымен Родриго де Кирогамен уақытша губернатор ретінде ауыстырылды. Кирога Лоренцо Берналь дель Меркадо ұйымдастырған жаңа науқанды бастады, ол Канетені қайта жаңартып, 1566 жылы Арауконы қайта қоныстандырды. Ол Чилоэ аралын жаулап алып, Мартин Руис де Гамбоаны Кастро қаласын салуға және оның тұрғындары – кунколарды бейбіттендіруге жіберді. Кирога 1567 жылдың тамызында Консепсьонның Корольдік аудиенциясымен алмастырылатынын білді. 1567 жылдың қыркүйегінде король Мельхор Браво де Саравия и Сотомайорды Чилидің азаматтық және әскери үкіметін басқаруға, губернатор лауазымымен тағайындады, ол 1568 жылы Лимадан келді.
Shortly after the end of the campaign Pedro de Villagra was replaced at the order of the Viceroy of Peru by Rodrigo de Quiroga as the temporary governor in 1565. Quiroga launched a new campaign, organized by Lorenzo Bernal del Mercado, who reconstructed Cañete, and repopulated Arauco in 1566. He accomplished the conquest of the island of Chiloé, sending Martín Ruiz de Gamboa to establish the city of Castro there, and pacify its inhabitants, the Cuncos. Quiroga returned to find he was to be replaced by the Real Audiencia of Concepción in August 1567. In September 1567, the king named Melchor Bravo de Saravia y Sotomayor to take over the civil and military government of Chile, with the title of governor and he arrived from Lima in 1568.
Мартин Гарсия Онез де Лойоланың жорықтары
1592 жылдың қыркүйегінде Тупак Амаруды тұтқындағаны үшін танымал Мартин Гарсия Онез де Лойола, Филипп II тарапынан тікелей генерал-капитан болып тағайындалды. Филипп оны Арауко соғысын аяқтауға ең лайықты кандидат деп есептеді. Лойола Панамадан келген әскермен мапучелер жеріне енуге талап етті. 1594 жылдың мамыр айында ол Реле өзенінде, Био-Био және Лаха өзендерінің қосылған жеріне жақын Санта-Крус-де-Онез бекінісін салды. 1595 жылы бекініс қала мәртебесіне көтеріліп, Санта-Крус-де-Коя деп аталды. Кейін, 1598 жылдың 21 желтоқсанында Онез де Лойола мапучелермен соғыста қаза тапқан Чилидің екінші губернаторы болды, ол Куралаба апатында Пелантаро тарапынан шабуылға ұшырады.
In September 1592, Martín García Óñez de Loyola, famous for his capture of Túpac Amaru, was appointed as Captain General directly by Philip II, who thought him the most likely candidate to finish the Arauco War. Loyola insisted in penetrating Mapuche territory with an army of soldiers coming directly from Panama. He established fort Santa Cruz de Oñez on the Rele River near the confluence of the Bio Bio and Laja Rivers in May 1594. The fort was elevated to the rank of city in 1595 giving it the name of Santa Cruz de Coya. Later, on 21 December 1598, Oñez de Loyola became the second governor of Chile to die in war with the Mapuches, surprised by Pelantaro in the Disaster of Curalaba.
Мапучелердің 1598 жылғы көтерілісі
Кюралаба апаты жалпы көтерілістің бастауы болды, нәтижесінде алты жылдық күрес – Жеті қаланың қирауы болды. Ол Чилоэ архипелагындағыларын қоспағанда, Био-Био өзенінің оңтүстігіндегі барлық испан елді мекендерін жойды. Перу вице-королі қайтыс болған Лойоланың орнына Франсиско де Кинонесті жедел түрде тағайындады. Ол тәжірибелі әскери саяхатшы, сақтықпен ерекшеленген, бірақ оған тап келген дағдарысқа дайын болмаған. Бұл губернатор колонияның аяусыз халде екенін анықтады және шұғыл түрде күш сұрады. Ол сол кезде қорғауға мүмкіндік болған жерлерді қолдауға тырысты. Дегенмен, жағдайды тұрақтандыруға жасалған барлық күш-жігерге қарамастан, ол жағдайды бақылаудан шығарды, ауырып, қызметтен босатуды сұрады. Келесі бірнеше жылда мапучелер көптеген қалалар мен кішігірім елді мекендерді, соның ішінде Био-Био өзенінің оңтүстігіндегі мапуче аймағындағы жеті испан қаласын: Санта-Круз-де-Кояны (1599), Санта-Мария-ла-Бланка-де-Вальдивияны (1599), Сан-Андрес-де-Лос-Инфантесті (1599), Ла-Империялды (1600), Санта-Мария-Магдалена-де-Вилья-Риканы (1602), Сан-Матео-де-Осорноны (1603) және Сан-Фелипе-де-Арауканды (1604) қиратты немесе тастап кетуге мәжбүр етті.
The Disaster of Curalaba became the beginning of a general uprising that resulted in a six year struggle called the Destruction of the Seven Cities that eliminated all Spanish settlements south of the Bio Bio River with the exception of those in Chiloé Archipelago. The viceroy of Peru hastily appointed Francisco de Quiñónez as replacement for the deceased Loyola. He was an experienced military man with great prudence but with little aptitude for the crisis that he was called upon to face. This governor discovered the terrible state of the colony and asked urgently for reinforcements. Meanwhile, he tried to support those places that were possible to defend. Nevertheless, things were soon out of his control despite everything done to stabilize the situation, and he sickened and asked for his relief. Over the next few years, the Mapuche were able to destroy or force the abandonment of many cities and minor settlements including all the seven Spanish cities in Mapuche territory south of the Bio Bio River: Santa Cruz de Coya (1599), Santa María la Blanca de Valdivia (1599), San Andrés de Los Infantes (1599), La Imperial (1600), Santa María Magdalena de Villa Rica (1602), San Mateo de Osorno (1603), and San Felipe de Araucan (1604).
Мапучелердің 1655 жылғы көтерілісі
Соңғы ірі көтеріліс 1655 жылғы 14 ақпанда болды, онда Клентару басшылығымен мапуче күштері испандарға қарсы көтеріліп, губернатор Франсиско Антонио де Акунья Кабрера и Байонаның әскерлерін кері шегіндірді. Көтеріліс – жергілікті халықты құлдыққа салуға қарсы болған реакция және испандықтардың Мауле өзенінің оңтүстігіндегі аймақтардан кетуіне әкеп соқты. Одан кейін испандықтар иезуит миссионерлері ұсынған "қорғаныс соғысын" және мапучелермен келісімдер жасау үшін лонкостармен парламенттер өткізді. Бұл сауданың өсуіне және метизацияның күшеюіне жағдай жасады. 1655 жылғы мапуче көтерілісі – мапуче халқының испандарға қарсы жасаған бірқатар көтерілістерінің бірі болды, онда мапуче халқы қазіргі Галетюэ көлі орналасқан, испандықтар бақылауындағы бекіністерді нысанаға алды. Көтерілістің басты себебі – 1651 жылғы Бороа парламентіне наразылық білдіру болды, ол испандықтардың рұқсатынсыз мапучелердің қару ұстауына тыйым салды. 1608 жылы Испания 1598 жылдан бері қолданылып келген, соңғы көтеріліс пен Жеті қаланың қирауынан кейін жергілікті халықты құлдыққа салуға тыйым салуды жойды. Бұл шешім тек көтеріліс жасаған мапучелерге қатысты және сол кездегі ережелері бойынша шіркеу тарапынан қолдау тапты. Алайда, бұл мапучелердің құлдығын заңдастырды, өйткені ол бұрыннан бар еді, енді олар испандықтар арасында сатып-сатыла бастады.
The last major uprising came on February 14, 1655, when Mapuche forces under Clentaru rose up against the Spaniards and pushed back the forces of governor Francisco Antonio de Acuña Cabrera y Bayona. The insurrection was a reaction against enslavement of the indigenous and caused an exodus of Spanish from areas south of the Maule River. After that, the Spanish tactics varied from a "defensive war" proposed by Jesuit missionaries, and parliaments with loncos to make agreements with the Mapuche in so called parliaments. This allowed the growth of commerce and increased the mestization. The Mapuche uprising in 1655 was a series of uprisings by the Mapuche people against the Spanish in which the Mapuche people target forts in the Spanish controlled area in what is present day Galletué Lake. The uprising was in large part due to retaliation to the parliament of Boroa from 1651 which included a ban on Mapuche to carry weapons unless they were given permission by the Spanish. In 1608 Spain decided to repeal its ban on the slavery of indigenous people that was in effect from 1598 since the last rebellion and the Destruction of the Seven Cities. This repeal only applied to Mapuche who rebelled and was supported by the church under their rules at the time. However, this only made Mapuche slavery legal as it had already been happening, and now they began to be bought and sold among the Spanish.