Париждің ағылшын тіліндегі кітап дүкені: «Shakespeare and Company»

Кіріспе

Париждегі ағылшын тіліндегі кітап дүкені – 1951 жылы құрылған «Shakespeare and Company» кітап дүкені. Бұл дүкен 1951 жылы Джордж Уитман ашқан, ол Париждің сол жағалауында орналасқан. Дүкенге Сильвия Бичтің сол жағалауда 1919 жылы құрылып, 1941 жылы жабылған, сол аттас кітап дүкенінің есімі берілген. Уитман 1964 жылы өз дүкені үшін «Шекспир және компания» атауын қабылдады. Кітап дүкені 5-ші округте, 37 rue de la Bûcherie мекенжайында орналасқан. 1951 жылы америкалық Джордж Уитман ашқан бұл дүкен бастапқыда «Le Mistral» деп аталды, бірақ 1964 жылы Сильвия Бич дүкеніне және Уильям Шекспирдің туғанына 400 жыл толуына орай «Шекспир және компания» деп қайта аталды. Бүгінде ол жаңа және қолданылған кітаптарды сатумен, антиквариат кітаптармен айналысып, сонымен қатар жұртшылыққа тегін кітапхана қызметін ұсынады. Кітап дүкені жас жазушылар мен суретшілерге баспана береді, олар дүкенге көмектесу арқылы өтеме жасайды. 1951 жылы ашылғаннан бері 30 000-нан астам адам кітап сөрелері арасындағы төсектерде ұйықтаған. Кітапхананың кіреберісінде: «Күндізгі жолаушылар кейіпіндегі періштелерді қабылдамау үшін, оларға жол көрсетіңдер» деген девиз жазылған.

Тарих

1951 жылы америкалық экс-әскер Джордж Уитман Париждің сол жағалауында "Le Mistral" деген атпен ағылшын тіліндегі кітап дүкенін ашты. Оның орналасқан жері, 16 ғасырдағы монастырьдың орны, 37 rue de la Bûcherie мекенжайында, Сен-Мишель алаңына жақын, Сена, Нотр-Дам және Île de la Cité-ден бірнеше қадам қашықтықта. 1941 жылы жабылып қалған Сильвия Бичтің тарихи "Шекспир және Компания" кітап дүкені сияқты, Уитманның дүкені де тез арада богемалық Парижде әдеби мәдениеттің орталығына айналды. Алғашқы тұрақты клиенттерінің қатарында Бит ұрпағының жазушылары – Аллен Гинзберг, Грегори Корсо және Уильям С. Берроуз болды, ол кітап дүкені кітапханасының медициналық бөлімінде "Жылаңаш түскі ас" романының бөлімдерін зерттегені айтылады. Басқа келушілердің арасында Джеймс Болдуин, Анаис Нин, Хулио Кортазар, Ричард Райт, Лоуренс Дюрелл, Макс Эрнст, Бертольт Брехт, Уильям Сароян, Терри Саузерн және "The Paris Review" журналының редакторлары – Джордж Плимптон, Питер Маттиессен және Роберт Сильверс болды. Джордж Уитман өзінің дүкенін Сильвия Бичтің дүкені үлгісінде салған. 1958 жылы, Парижге жаңа келген Джеймс Джонс үшін өткен кеште Уитменмен бірге тамақтанғанда, Бич оған кітап дүкенінің атын беруге келісімін білдірді. 1964 жылы, Сильвия Бичтің қайтыс болғаннан кейін және Уильям Шекспирдің туғанына 400 жыл толуына орай, Уитман дүкенін "Шекспир және Компания" деп атады, бұл оның пікірінше, "үш сөзден тұратын роман" болды. Уитман өзінің кәсібін "кітап дүкені кейпіндегі социалистік утопия" деп сипаттады. Генри Миллер оны "кітаптардың керемет әлемі" деп атады. Джордж Уитман 2006 жылы Францияның ең жоғары мәдени наградасының бірі – "Офицер де Лорд де дес Артс и дес Летр" орденімен марапатталды. 2010 жылы кітап дүкені жарық көрмеген повестьтерге арналған "Париж әдеби сыйлығын" жариялады, ең жоғары сыйлық 10 000 евроны де Грут қоры ұсынды. Бірінші сайыстың жеңімпазы Роза Ранкин Джи болды, оның "Сарктың соңғы патшалары" повесі кейіннен Virago баспасында жарияланды. Екінші жүлдеге ие болған С. Э. Смит болды, оның "Body Electric" повесі кітап дүкені мен "The White Review" бірлесіп жариялады. Джордж Уитман 2011 жылдың 14 желтоқсанында 98 жасында кітап дүкенінің үстіндегі пәтерінде қайтыс болды. Қазір дүкенді оның қызы Сильвия басқарады. Bob's Bake Shop компаниясымен серіктестік құрып, "Шекспир және Компания" 2015 жылы дүкенге жанындағы, 1981 жылдан бері бос тұрған гараж орнында кафе ашты. Кафеде негізінен вегетариандық тағамдар, сондай-ақ вегандық және глютенсіз тағамдар ұсынылады. Джордж Уитман осы орында әдеби кафе ашуға 1969 жылдан бері тырысып келген. 2020 жылдың қазан айының соңында кітап дүкені COVID-19 пандемиясынан кейін наурыз айынан бері сатудың 80%-ға төмендегенін хабарлады. Франциядағы алғашқы карантин кезінде кітап дүкені екі айға жабылып, француз кітапханаларының синдикатының кеңесі бойынша онлайн сауда жасаған жоқ. Кітап дүкенінің иесі бұқаралық ақпарат құралдарына олардың қиын жағдайда екенін, барлық жинаған ақшаларын жұмсап, қайта ашылған сайттан кез келген тапсырысқа риза екенін мәлімдеді.

In 1951, American ex serviceman George Whitman opened an English language bookstore on Paris's Left Bank under the name of "Le Mistral". Its premises, the site of a 16th century monastery, are at 37 rue de la Bûcherie, near Place Saint Michel, just steps from the Seine, Notre Dame and the Île de la Cité. Much like Sylvia Beach's historic Shakespeare and Company bookstore which had closed in 1941, Whitman's store quickly became the focal point of literary culture in bohemian Paris. Early habitués included writers of the Beat Generation – Allen Ginsberg, Gregory Corso, and William S. Burroughs, who is said to have researched sections of Naked Lunch in the medical section of the bookstore's library. Other visitors were James Baldwin, Anaïs Nin, Julio Cortázar, Richard Wright, Lawrence Durrell, Max Ernst, Bertolt Brecht, William Saroyan, Terry Southern, and editors of The Paris Review, such as George Plimpton, Peter Matthiessen, and Robert Silvers. George Whitman had modeled his shop after Sylvia Beach's. In 1958, while dining with Whitman at a party for James Jones who had newly arrived in Paris, Beach announced that she was handing the name to him for his bookshop. In 1964, after Sylvia Beach's death and on the 400th anniversary of William Shakespeare's birth, Whitman renamed his store "Shakespeare and Company," which is, as he described it, "a novel in three words." Whitman called his venture "a socialist utopia masquerading as a bookstore". Henry Miller called it "a wonderland of books". George Whitman was awarded the Officier de l’Ordre des Arts et des Lettres in 2006, one of France's highest cultural honor. In 2010, the bookstore launched The Paris Literary Prize for unpublished novellas, with a top prize of 10,000 euro provided by the de Groot Foundation. The winner of the first contest was Rosa Rankin Gee, whose entry, The Last Kings of Sark, was subsequently published by Virago. The winner of the second prize was C. E. Smith; his entry, Body Electric, was co published by the bookstore and The White Review. George Whitman died at the age of 98 on 14 December 2011, in his apartment above the bookstore. His daughter Sylvia now runs the store. Partnering with Bob's Bake Shop, Shakespeare and Company opened a café in 2015, located next door to the store in what had been, since 1981, an abandoned garage. The café serves primarily vegetarian food, with vegan and gluten free options. George Whitman had been trying to open a literary café in the same space since as early as 1969. At the end of October 2020, the bookstore reported that its sales had dropped 80% since March due to the outbreak of COVID 19. During the first lockdown in France, the bookstore was closed for two months and didn't sell online following the advice from the trade body of the Syndicat de la Librairie française. The owner of the bookstore informed the media that they were struggling, had exhausted their savings, and were grateful for any orders on the re opened website.

Жарияланымдар

Бірнеше әдеби басылымның редакциялық мекенжайы осы кітап дүкенінде болды, соның ішінде авангардтық «Мерлин» журналы, ол Сэмюэл Беккетті алғаш рет ағылшын тілінде жариялағандықтан оған үлкен еңбек сіңірген деп есептеледі. Журналдың редакторларының қатарында Ричард Сивер, Кристофер Лог және Александр Трокки болды. Джейн Луги – баспагер. 1959 жылдан 1964 жылға дейін Жан Фаншетт кітап дүкенінен «Екі қала» журналын шығарды; журналдың демеушілері Анаис Нин мен Лоуренс Дюрелл болды, ал одан бөлек Тед Хьюз бен Октавио Паз сияқты авторлардың еңбектері жарияланды. 1978 жылдан 1981 жылға дейін америкалық және канадалық эмигранттардың бір тобы жоғары қабаттағы кітапханадан «Париж дауыстары» атты әдеби журнал шығарды. Журналда уэльстің ақыны Тони Кертис, ирланд драматургі және романист Себастьян Барри сияқты жас жазушылардың туындылары жарық көрді. Бас редактор – Кеннет Р. Тиммерман, ал редакциялық топқа канадалық Антанас Силейка кірді. Кітап дүкенінен құрылған басқа басылымдарға Дэвид Эпплфилд редакциялаған «Frank» журналы (Мэвис Галлант пен Джон Бергер сияқты жазушылардың қатысуымен) және Уитменнің өзінің «Париж журналы» (немесе ол оны «Кедей адамның Париж шолуы» деп атаған), оған Лоренс Ферлингетти, Жан Пол Сартр, Маргарита Дюрас, Пабло Неруда және – соңғы санында Люси Санте, Мишель Хуэльбек және Ривка Гальчен үлес қосты. Бірінші саны 1967 жылы, ал соңғысы 2010 жылы жарық көрді. 2016 жылы кітап дүкені өзінің тарихын «Шекспир және компания, Париж: жүректің құм мен сүйек дүкенінің тарихы» атты кітапта жариялады, оны Криста Халверсон редакциялады. Алдын ала сөзді Жаннет Винтерсон, ал эпилогты Сильвия Уитман жазды. Кітапқа Этан Хоук, Лоренс Ферлингетти, Аллен Гинзберг, Анаис Нин, Роберт Стоун, Ян Ранкин, Кае Темпест және Джим Моррисон да авторлық үлес қосты. Кітапта Сильвия Бичтің естеліктерінің суреттелген бейімделуі бар. Сонымен қатар, Джордж Уитменнің Ұлы депрессия кезінде бастан өткерген «бобо оқиғалары» бойынша жазған хаттары мен күнделіктері де кірген. Жолдағы бейтаныс адамдар көрсеткен мейірімділік кітап дүкенінің негізін қалаушы ұстанымына: «Қайсыны алатыныңды бер, не керек болса, соны ал» деген қағиданы дамытуға түрткі болды. «Шекспир және компания» Гонконгтағы TVB теледрамасы «Аспандағы жеңіс 2»-де көрсетілді, онда кейіпкерлер Рон мен Миоли Ву дүкенде оқып, ұйықтап жатыр. «Шекспир және компания» «Highlander: The Series» сериалының үшінші маусымында Париждегі кітап дүкені ретінде бейнеленген. Төртінші маусымда өлмейтін Мефос кітап дүкенінің жертөлесіндегі жасырын бөлмені өзінің ежелгі күнделіктерін сақтау үшін пайдаланады. Дүкен Майкл Пэлиннің «Хемингуэйдің оқиғасы» (1999) фильмінде де көрсетілген. Документалды фильмде Пэлин түнде болғаннан кейін дүкен иесімен қысқа сұхбат жүргізеді.

Several literary publications have had their editorial address at the bookstore, including the avant garde journal Merlin, which is credited for having discovered Samuel Beckett, it being the first to publish him in English. Among the journal's editors were Richard Seaver, Christopher Logue, and Alexander Trocchi. Jane Lougee was the publisher. From 1959 to 1964, Jean Fanchette published Two Cities from the bookshop; the journal's patrons included Anaïs Nin and Lawrence Durrell, and it published, among others, Ted Hughes and Octavio Paz. From 1978 to 1981, a group of American and Canadian expatriates ran a literary journal out of the upstairs library, called Paris Voices. The journal published young writers such as Welsh poet Tony Curtis and Irish playwright and novelist Sebastian Barry. The editor in chief was Kenneth R. Timmerman and the editorial team included Canadian Antanas Sileika. Other publications established from the bookstore include Frank magazine, edited by David Applefield with contributions from writers such as Mavis Gallant and John Berger, and Whitman's own The Paris Magazine (or "The Poor Man's Paris Review", as he called it), with contributors including Lawrence Ferlinghetti, Jean Paul Sartre, Marguerite Duras, Pablo Neruda, and—in a more recent edition Lucy Sante, Michel Houellebecq, and Rivka Galchen. The first issue debuted in 1967, the most recent in 2010. In 2016, the bookstore published its own history in a book titled Shakespeare and Company, Paris: A History of the Rag & Bone Shop of the Heart, edited by Krista Halverson with a foreword by Jeanette Winterson and an epilogue by Sylvia Whitman. Other contributors to the book include Ethan Hawke, Lawrence Ferlinghetti, Allen Ginsberg, Anaïs Nin, Robert Stone, Ian Rankin, Kae Tempest, and Jim Morrison. The book features an illustrated adaptation of Sylvia Beach's memoirs. It also includes a selection of George Whitman's letters and journals written along his "hobo adventures" during the Great Depression. The kindness he received from strangers along the way inspired the founding ethos of the bookstore: "Give what you can; take what you need." Shakespeare and Company is showcased in the Hong Kong TVB drama Triumph in the Skies 2 when characters Ron and Myolie Wu are reading and sleeping in the store. Shakespeare and Company is featured in the third season of Highlander: The Series as a bookstore in Paris operated by Watcher Don Salzer. In the fourth season, the Immortal Methos uses a hidden room in the bookstore's cellar as storage space for his ancient journals. The store is featured in Michael Palin's Hemingway Adventure (1999). The documentary includes a brief interview with the owner, following an overnight stay by Palin.