Кіріспе
Каменец мұнарасы (; Каменецкая башня), сонымен қатар Ақ мұнара деп аталады, – Беларусьдегі Каменец қаласының басты белгісі. Белая Вьежа (Белая Вежа) атауы, беларусь тілінде «ақ мұнара» немесе «ақ қамал» дегенді білдіреді, мұнараның Беловежская Пуща орманына жақын орналасқандығынан туындаған, бірақ оның түсі емес – ол ғасырлар бойы кірпіш қызыл болған, ешқашан ақ болған емес. Мұнараның негізі туралы алғашқы жазба 1276 жылға дейін жетеді. 1271 және 1289 жылдар аралығында архитектор Олексамен Волынь княздығының солтүстік шекарасындағы шекара бекінісі ретінде салынған, бұл Беларусьте бүгінге дейін сақталған жалғыз мұнара. (Бұрын Брест, Гродно, Турав, Наваградак қалаларында да осындай мұнаралар салынған, бірақ олар соғыстар кезінде қираған.) Қазіргі таңда ол ұлттық тарихи ескерткіш. Лиасная өзеніне қарай көтерілген мұнара бүгінде Каменецтің басты көрікті жері болып табылады. 1960 жылдан бері мұнарада Брест облыстық мұражайының филиалы орналасқан. 2004 жылдың 30 қаңтарында бұл орын ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар тізімінің алдын ала тізіміне «Мәдениет» санатында қосылды.
The Tower of Kamyenyets (; Каменецкая башня), also called the White Tower , is the main landmark of the town of Kamyenyets in Belarus. The name Bielaja Vieža (alternative transliteration: Belaya Vezha), which literally means White Tower or White Fortress in Belarusian, presumably derives from the tower's proximity to the Belavezhskaya Pushcha Forest, but not from its color, which has been brick red through the ages, never white. The first record in the chronicles about the foundation of the tower dates from 1276. Erected between 1271 and 1289 by the architect Oleksa as a frontier stronghold on the northern border of the Principality of Volhynia, it is the only such tower remaining to this day in Belarus. (Once similar towers were built in Brest, Grodno, Turaw, Navahradak, but they were destroyed in the course of wars.) Today it is a national historic site. Standing atop a gentle rise overlooking the Liasnaja river, the tower is the main landmark of Kamyenyets today. Since 1960 the tower houses a branch of the Brest regional museum. On January 30, 2004, the site was added to the UNESCO World Heritage Tentative List, in the Cultural category.
Қор
Лиасная өзенінің тасты тіктеу жағасында шекаралық бекініс, Волынь княстығының солтүстік шебіндегі қамал салуға қолайлы орынды Олекса тапты. Волынь князі Владимир Василькович бұл жерді ұнатып, Олексаға қамал салуды бұйырды.
Орналасу
Қалашық жабық қауым ретінде салынған. Еуропалық көптеген қамалдар сияқты, оның да үлкен дөңгелек мұнарасы болды, ол көтерілген төбеде (мотта) орналасқан, солтүстік жағынан қамал мен өзенмен қоршалған. Ал 1903 жылы толығымен қиратылған жанындағы қоршау (бейли) болды. Мотта және бейли типіндегі қамалдар 10 және 11 ғасырларда Рейн мен Луара өзендері арасында пайда болды, содан кейін Батыс Еуропаның көп бөлігіне, тіпті қазіргі Беларусь аумағына дейін тарады. Ішінде 5 қабатқа бөлінген қызметтік және тұрғын бөлмелері бар қызыл кірпіштен салынған мұнара, шын мәнінде доньон немесе кип болып табылады, ол 16 ғасырға дейін Франция мен Англияда жиі кездесетін. Ол биік, қызыл кірпіш қабырғалары жуан, жоғары жағында шатыры бар.
Кірпіш
Мұнара толығымен кірпіштен салынған. Орта ғасырдың соңына дейін Еуропаның бұл бөлігінде кірпіш құрылысының қолданылуы сирек болды, себебі ол қымбатқа түсетін. 16 ғасырға дейін қамалдарда, шіркеулерде және монастырларда негізінен тас үйінділері басым болды, сыртқы бөліктерінің ғана бір бөлігі кірпіштен салынған. Мұнара Батыс Еуропаның әсерін көрсетеді, онда 13 ғасырдың соңы – 14 ғасырдың басында кірпіш кеңінен қолданылды. Төменгі қабаттардағы тар бойынан тесіктерден өзгеше, жоғарғы қабаттағы сүйір, үлкен терезелер мен нишалар Беларусьтегі ерте готикалық сәулеттің көрнекті мысалы болып табылады. Терезелер мен нишалардың ашылулары сыластырылып, әктелген. Терезелер тұрғындардың қоршау кезінде тұратын пәтерлеріне жарық кіргізу үшін жасалған. Шыны терезелер готикалық сәулетке енгізілген тағы бір жаңалық болды. Тұрғындардың мұнарада жайлы тұруға тырысқандары байқалады. Мұнараның жоғарғы бөлігі тік бұрыштармен және кірпіш қалаудың беттік өрнегімен жабдықталған, тік бұрыштардың астында бірнеше әдемі тіс қатарлары орналасқан. Кірпіш қалауы ерекше Балтық байланысын көрсетеді: бір қатарда 2 қабырғалы және 1 басты кірпіш болады. Сыртқы қабырғадағы кейбір кірпіштер жергілікті шаруалармен зақымдалған немесе бұзылған, кірпіш қалау 1903 жылы мұнара төңірегінде археологиялық қазбалар жүргізілген кезде жөнделген. Жұмысқа 10 000 кірпіш жұмсалған.