Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотланд судьясы және мемлекет қайраткері
Scottish judge and statesman
Арчибальд Джонстон, лорд Уористон (1611 – 1663) – шотланд судьясы және мемлекет қайраткері. Ол 1638 жылы Александр Хендерсонға Шотландияның Ұлттық келісімін жазуға көмектесті және сол жылы Кирк прокуроры болып тағайындалды. Ол Маргарет Митчелсонның болжамдарын шындық деп есептеген. Джонстон «Үстелдердің» (революциялық атқарушы орган) кеңсесіне хатшы болып тағайындалды, сондай-ақ сол жылы Глазгода өткен Бас Ассамблеяның кеңсесіне, кейіннен прокуроры немесе кеңесшісі болды, онда ол бірнеше жоғалған құжаттарды тауып ұсынды. 1639 жылдың маусым айында ол бірінші епископ соғысын аяқтаған Бервик бейбіт келісіміне қатысты. Оның қатал ұстанымы патшаға қатты ұнамады. Чарльз шіркеу мәселесін шешу үшін жаңа Ассамблея мен Парламент құруға уәде бергеннен кейін, Джонстон оны уақытты созумен айыптады, мұғаты патша ашуланып: «Дәуірдің өзі одан да жаман ниетпен түсіндіре алмайды немесе одан да ащы сөз айта алмайды» деді; және Джонстон сөзін жалғастырғанда оған үндемеуді бұйырды және ол ақылға саятын адамдармен сөйлесетінін мәлімдеді. Тамыз айында Джонстон Шотландия Парламенті алдында оның кешіктірілуін қатты айыптаған құжатты оқыды. Келесі жылы ол армия генералы мен комитетіне қызмет етуге тағайындалды, ал 23 маусымда шотланд әскері Англияға жорыққа дайындалып жатқанда, ол Томас, лорд Савилге Англиядағы жетекші оппозициялық пэрлерден нақты қолдау және олардың Ұлттық келісімді қабылдауын сұрап хат жазды. Одан бастап алғашқыда ешқандай нақты жауап келмеді. Қазан айында Джонстон Рипон шарты бойынша келіссөздер жүргізу үшін комиссар болып тағайындалды және Лондонға барды. Бейбітшілік орнағаннан кейін ол өрт қосушыларды, әсіресе Тракуайрды жазалауға шақыруын жалғастырды және патшамен жеке кездесуде жалпы кешірім туралы ұсынылған заңға қарсылық көрсетті. 1641 жылы король Шотландияға келген кезде ол мемлекеттік тағайындауларды бақылаудың маңызды конституциялық мәселесіне қарсылық көрсетті, ол мемлекеттік құжаттарға сілтеме жасау арқылы парламенттің талаптарын қолдады.
Archibald Johnston, Lord Wariston (1611 – 1663) was a Scottish judge and statesman. He assisted Alexander Henderson in writing the Scottish National Covenant in 1638, and was appointed Procurator of the Kirk in the same year. He was said to have supported the prophesies of Margaret Mitchelson as true. Johnston was appointed clerk to the Tables (the revolutionary executive) and also clerk and afterwards procurator or counsel to the General Assembly held at Glasgow the same year, when he discovered and presented several missing volumes of records. In June 1639 he took part in the negotiations leading to the Pacification of Berwick which ended the first Bishops' War. His firm attitude displeased the king extremely. After Charles promised a new Assembly and Parliament to settle the church question, Johnston responded by accusing him of playing for time, to which the king replied in anger "that the devil himself could not make a more uncharitable construction or give a more bitter expression"; and on Johnston continuing his speech ordered him to be silent and declared he would speak to more reasonable men. In August Johnston read a paper before the Parliament of Scotland, strongly condemning its prorogation. In the following year he was appointed to attend the general of the army and the committee, and on 23 June, when the Scottish forces were preparing to invade England, he wrote to Thomas, Lord Savile asking for definite support from the leading opposition peers in England and their acceptance of the National Covenant, which drew from the other side at first nothing but vague assurances. In October Johnston was a commissioner for negotiating the Treaty of Ripon and went to London. After the peace he continued to urge punishment of the incendiaries, especially of Traquair, and in a private interview with the king strongly opposed the proposed act of general oblivion. On the King's arrival in Scotland in 1641 he led the opposition on the important constitutional point of the control of state appointments, supporting the claims of the parliament by an appeal to the state records he had succeeded in recovering.
Сессияның лоры
Қыркүйек айында Джонстон шотланд парламентінен қызметі үшін алғыс алды, және корольдің сол кезде қысқа ғана уақытқа жүргізген келісім саясатына сәйкес, 1641 жылдың 13 қарашасында Лорд Уорристон титулымен (1636 жылы Карриде сатып алған мүлкінің атынан) Сессия Лорды болып тағайындалды, сондай-ақ ол рыцарь атағын алды және жылына 200 фунт көлемінде зейнетақы тағайындалды. Сол айда парламент оны Шотландия істерін реттеу үшін Вестминстерге комиссар етіп тағайындады. Лорд Уорристон 1643 жылдың күзінде ағылшын парламентімен келісім шарттарын жасасудағы басты тұлға болды, және Лондондағы әскери операцияларды басқарған Екі Корольдық комитетінің мүшесі болып тағайындалды, осы қызметінде парламенттік генералдарға бірнеше тапсырмалар жүктеді. 1644 жылдың соңында Уксбридж келісімінің баптарының көп бөлігі оның қаламынан туды. Сол жылдың басында ол бұрын тағайындалған Вестминстер Ассамблеясында орын алды және тәуелсіздікке төзімділік көрсету шараларына қарсы күресті. Англиядағы мемлекеттік міндеттерінен бөлек, Уорристон 1643 жылдан 1647 жылға дейін Эдинбург графтығынан Шотландия парламентіне қатысты және түрлі комитеттерде жұмыс істеді. Чарльзтың соңғы жеңілісінен кейін, ол шотландтарға бағынып бергеннен соң, Джонстон 1646 жылдың қазан айында король адвокаты болып тағайындалды, және сол жылы шотланд ақсақалдары оның қызметі үшін 3000 фунт стерлинг бөлді. Ол Чарльзға жеңілдіктер беруге қарсылығын жалғастырды және 1648 жылы Гамильтон герцогының үкіметімен Чарльзбен Карисбрукте жасалған келісімге қарсы болды, бұл пресвитериандық үшін аз пайда әкелгенмен, шотландтарды ағылшын парламентімен және Жаңа Армиямен қарым-қатынасқа түсірді.
In September, Johnston received public thanks for his services from the Scottish parliament, and, in accordance with the policy of conciliation then pursued for a short time by the King, was appointed on 13 November 1641 a Lord of Session, with the title Lord Warriston (from his estate at Currie which he had purchased in 1636), was knighted and given a pension of £200 a year. The same month the parliament appointed him a commissioner at Westminster for settling the affairs of Scotland. Lord Warriston was a chief agent in concluding the treaty with the English parliament in the autumn of 1643, and was appointed a member of the Committee of Both Kingdoms in London which directed the military operations, and in this capacity went on several missions to the parliamentary generals. The articles of the unsuccessful Treaty of Uxbridge were, for the most part, drawn up by him in late 1644. He took his seat early the same year in the Westminster Assembly, to which he had been nominated, and vehemently opposed measures tolerating independency. Besides his public duties in England Warriston sat in the Scottish parliament for the county of Edinburgh from 1643 until 1647, and served on various committees. After the final defeat of Charles, when he had surrendered himself to the Scots, Johnston was made king's advocate in October 1646, and the same year was voted £3000 by the Scottish estates for his services. He continued to oppose concessions to Charles and strongly disapproved of the Engagement concluded in 1648 by the government of the Duke of Hamilton with Charles at Carisbrooke, which, while securing little for Presbyterianism, committed the Scots to hostilities with the English Parliament and the New Model Army.
Ремонтшылар
Уорристон енді Келісімге қарсы Кирк партиясының жетекшілерінің бірі болды және Келісушілер билікке келген кезде Аргилл маркизінің қонағы ретінде Кинтайрге кетті. Ол Уиггамор шабуылынан кейін қайта оралды, Престон шайқасындағы Келісушілердің жеңілісінен кейін қазан айында Эдинбургте Кромвельмен кездесті және Аргиллмен бірлесіп, 23 қаңтар 1649 жылы қабылданған, роялистерді мемлекеттік қызметтен шеттету туралы Сыныптар заңының қабылдануын ілгерілетті. Бірақ корольдің өлімінен кейін Кромвельмен орнаған жақсы қарым-қатынас тез бұзылды, және Уорристон 5 ақпан 1649 жылы Эдинбургте Карл II-нің король ретінде жариялануына ресми түрде қатысты. 1649 жылдың 10 наурызында Уорристон Лорд Клерк Реестрі болып тағайындалды. Мамыр айында ол Монтрозға өлім жазасын оқыды және, айтуынша, Аргиллмен бірге оның жаза орындалуына дейін әкелінуін көрді. Ол Дунбар шайқасына (3 қыркүйек 1650) Эстейтс комитетінің мүшесі ретінде қатысты. Жеңіліске ұшырағаннан кейін ол генерал Леслиді, кейін Лорд Ньюаркты, шотланд армиясының басшылығынан шеттетуге шақырды және 21 қыркүйекте Карлдың қатысуымен Стюарттарды және олардың Реформацияға қарсылығын барлық соңғы қайғы-қасіреттерге кінәлі деп айыптап, ызалы сөз сөйледі. Дунбардан кейін Эстейтс комитеті Шотландия шіркеуінің Бас ассамблеясын жаңа ұлттық армия құруға мүмкіндік беру үшін Сыныптар заңынан бас тартуға көндірді, оған Келісімді қолдаушылар мен басқа роялистер де кіруі керек еді. Осы мақсатта бірден қаулы қабылданды. Уорристон, ең бейтараптық пресвитериандардың бірімен бірге, осы қадамға қарсы наразылық білдірді. Сыныптар заңынан ресми түрде бас тартты, бірақ көпшілік Резолюцияшылар мен азаматтық Протестанттар арасындағы бөлініс Шотландия шіркеуін келесі ондаған жылдар бойы мазалады. 1656 жылдың күзінде Уорристон Лондонға Ремонстранттардың өкілі ретінде барды, және көп ұзамай, 1657 жылдың 9 шілдесінде Кромвель оны Лорд Клерк Реестрі лауазымына қайта қысты, ал 3 қарашада Шотландияда әділет басқару комиссары болып тағайындалды, содан кейін Қайта Орналасуға дейін үкімет мүшесі болып қалды. 1658 жылдың қаңтарында Кромвель оны өзінің жаңа Лордтар палатасына қосты және Ричард Кромвельдің парламентінің жоғарғы палатасында отырды. Соңғысының отставкаға кетуімен және Румптың қайта жандануымен ол Мемлекеттік кеңестің мүшесі болып сайланды және Қоғамдық қауіпсіздік комитетінің мүшесі ретінде әкімшілікте жұмыс істеді.
Warriston now became one of the leaders of the Kirk Party opposed to the Engagement, and during the ascendancy of the Engagers retired to Kintyre as the guest of the Marquess of Argyll. He returned again after the Whiggamore Raid, met Cromwell at Edinburgh in October after the defeat of the Engagers at Preston, and in conjunction with Argyll promoted the Act of Classes, passed on 23 January 1649, disqualifying royalists from holding public office. The good relations now formed with Cromwell were soon broken, however, by the King's execution, and Warriston was present officially at the proclamation of Charles II as King at Edinburgh, on 5 February 1649. On 10 March 1649 Warriston was appointed Lord Clerk Register. In May he pronounced the sentence of death on Montrose and is said to have witnessed along with Argyll the victim being drawn to the place of execution. He was present at the battle of Dunbar (3 September 1650) as a member of the Committee of Estates. After the defeat he urged the removal of General Leslie, afterwards Lord Newark, from the command of the Scottish army, and on 21 September delivered a violent speech in Charles' presence, attributing all the late misfortunes to the Stuarts and their opposition to the Reformation. After Dunbar the Committee of Estates persuaded the General Assembly of the Church of Scotland that it was necessary to abandon the Act of Classes to allow a new national army to be raised, to include supporters of the Engagement and other royalists. A resolution to this effect was immediately drawn up. Warriston, along with some of the more implacable Presbyterians, drew up a Remonstrance or Protest against this move. The Act of Classes was duly abandoned, but the division between the majority Resolutioners and the minority Protestors was to haunt the Church of Scotland for decades after. In the autumn of 1656 Warriston went to London as representative of the Remonstrants; and soon afterwards, on 9 July 1657, he was restored by Cromwell to his office of Lord Clerk Register, and on 3 November was appointed a commissioner for the administration of justice in Scotland, henceforth remaining a member of the government until the Restoration. In January 1658 he was included by Cromwell in his new House of Lords and sat also in the upper chamber in Richard Cromwell's parliament. Upon the latter's abdication and the restoration of the Rump, he was chosen a member of the Council of State and continued in the administration as a member of the Committee of Public Safety.
Қайта қалпына келтіру
Джонстон Эдинбургтегі Уорристон Клоуздың (оның құрметіне аталған) шығыс жағында орналасқан сарайда тұрды, ол бұрын сэр Льюис Крейгтің үйі болған. Реставрация кезінде Уорристон жалпы кешірімнен тыс қалды. 1661 жылдың 1 ақпанында ол Джон Хоум Келло, Уильям Дандас Магдаленс және басқалармен бірге жоғарыдан жазатайтын қылмыс жасады деген айыппен Парламент алдында пайда болуға шақырылды. Ол бұған дейін Голландияға, содан кейін Германияның Гамбург қаласына қашып кеткен еді, сондықтан 1661 жылдың 15 мамырында ол қатысқан жоқ кезде өлім жазасына кесілді (және оның мүлкі мен атағынан айырылды). 1663 жылы Францияға баруға батыл болғаннан кейін, ол Руанда табылған еді, және XIV Людовик XIV-нің келісімімен Англияға жеткізіліп, Лондон мұнарасына қамалды. Маусым айында ол Эдинбургке әкелініп, Tolbooth-та қамауға алынды. Ол 22 шілдеде Эдинбургтегі Меркат-Кроста, оның көптеген жеңістерінің куәсі болған және Жоғары көшенің жанындағы үйінен шамамен 100 метр қашықтықта дарға асылды. Оның кесілген басы Недербоу (қала қақпасы) -да көрсетілді, ал кейін денесімен бірге Грейфриарс шіркеуінің қорына жерленді.
Johnston lived in a mansion house at the foot of Warriston Close in Edinburgh (so named in his honour) on its east side, which had previously been home to Sir Lewis Craig. At the Restoration Warriston was excluded from the general pardon. On 1 February 1661 he was summoned along with John Home of Kello, William Dundas of Magdalens and others to appear before Parliament on a charge of high treason. He had already fled to Holland and thence to Hamburg in Germany, so he was condemned to death (and stripped of his properties and title) in absentia on 15 May 1661. In 1663, having ventured into France, he was discovered at Rouen, and with the consent of Louis XIV was brought to England and imprisoned in the Tower of London. In June he was taken to Edinburgh and confined in the Tolbooth. He was hanged on 22 July at the Mercat Cross, Edinburgh, the scene of many of his triumphs, and around 100 yards from his own house off the High Street. His severed head was displayed on the Netherbow (town gate) and afterwards buried with his body in Greyfriars Kirkyard.
Тұлғасы мен саяси көзқарасы
Джонстон зор энергияға, еңбекқорлыққа және қабілетке ие адам болды және 1638 жылғы пресвитериандық бекінісін қорғауда маңызды рөл атқарды. Оның замандасы Роберт Бейли оны «біздің шіркеуіміз бен мемлекетіміздің барлық қиындықтарында ең адал, еңбекқор және қабілетті қызметкерлерінің бірі» деп сипаттаған. Ол шотланд заңын жақсы білген, сөзді шешен және терең сенімді адам болды. Шотландия шіркеуінің ісіне деген ынтасы оның сыншылары тарапынан фанатизм деп есептелді. Немере інісі Гилберт Бернеттің тарихында айтылғандай, ол Келісімді Мәсіхті таққа отырғызу ретінде қарастырды. Джонстонның табиғатында республикалық ұстанымдар болған жоқ; Роберт Бейли 1646 жылы жазғандай, Шотландиядағы барлық роялистер корольдік пен корольдің әділ билігі үшін Канцлер мен Уористон сияқты көп күндер бойы осыншалықты қатты өтініш жасай алмады. Алайда, пресвитериандыққа егемендік шабуыл жасап, оған қауіп туған кезде, ол Джон Пим сияқты парламенттік конституция арқылы патшалықтың артықшылықтарын шектеуді қалады және өз аргументтерін заң мен ежелгі үлгілерге негіздеуге тырысты. Джонстонның Кромвельдің басшылығымен қызмет етуіне жасалған қатаң сынға лайық емес. Ол саясатта да, дінде де роялистерге қарағанда Кромвельге жақын болды және қызметте пайдалы көмек көрсете алды. Джонстон сыпайылық танытпады және қарсыластарына көңіл бөлмеді, тіпті өзінің табиғи мінезінің (немесе дұрысырақ айтқанда, ызасының) «әрекетке құмар және жарысқан» екенін мойындады. Ол Карл I-ге ұнамай, Карл II-ні жек көріп, оның Келісімдерге берілмегені үшін айыптады; бірақ ол Аргиллмен жеке достық және қоғамдық өмірде байланыста болды.
Johnston was a man of great energy, industry and ability, and played a large part in the defence of the Presbyterian settlement of 1638. He is described by his contemporary Robert Baillie as “one of the most faithful and diligent and able servants that our church and kingdom has had all the tymes of our troubles.” He was learned in Scottish law, eloquent and deeply religious. His passionate devotion to the cause of the Scottish church was seen by his critics as fanaticism. According to the History by his nephew Gilbert Burnet, he looked on the Covenant as setting Christ on his throne. Johnston had by nature no republican leanings; all the Royalists in Scotland, wrote Robert Baillie as late as 1646, could not have pleaded so much for the Crown and the King's just power as the Chancellor and Warriston did for many days together. When, however, Presbyterianism was attacked and menaced by the Sovereign, he desired, like John Pym, to restrict the royal prerogative by a parliamentary constitution, and endeavoured to found his arguments on law and ancient precedents. Johnston's acceptance of office under Cromwell hardly deserves the severe censure it has received. In both politics and religion he stood nearer to Cromwell than the royalists, and was able to offer useful service in office. Johnston was wanting in tact and in consideration for his opponents, confessing himself that his natural temper (or rather distemper) "hath been hasty and passionate". He was disliked by Charles I and hated by Charles II, whom he rebuked for lack of commitment to the Covenants; but he was associated in private friendship and public life with Argyll.
Отбасы
Оның үлкен отбасы болды, оның ұлдарының ең танымалсы – Джеймс Джонстон (1643–1737), «Секретар Джонстон» деп белгілі. Әкесі өлім жазасына кесілгеннен кейін Голландияға қашқан Джонстон, 1688 жылғы Даңқты революцияға дейін Вильгельм Оранскийдің мүддесі үшін Англияға келді. 1692 жылы ол Шотландия хатшыларының бірі болып тағайындалды, бірақ 1696 жылы қызметтен алынды. Бірақ, Анна патшайым тұсында ол қоғамдық істерге қайта қатысып, Лорд Клерк Реестрлік болып тағайындалды. Джонстонның соңғы жылдары негізінен Твикенхемдегі резиденциясында (кейін Орлеанс үйі деп аталды) өтті, ол 1737 жылдың мамыр айында Бат қаласында қайтыс болды (қ. қараңыз, жеке мақала).
He had a large family, the most famous of his sons being James Johnston (1643–1737), known as Secretary Johnston. Having taken refuge in Holland after his father's execution, Johnston crossed over to England in the interests of William of Orange just before the Glorious Revolution of 1688. In 1692 he was appointed one of the secretaries for Scotland, but he was dismissed from office in 1696. Under Queen Anne, however, he began again to take part in public affairs, and was made Lord Clerk Register. Johnston's later years were passed mainly at his residence (much later known as Orleans House) Twickenham, and he died at Bath in May 1737 (see separate article).