Кіріспе

Түркия Республикасындағы сыраға шолу. Түркияда сыра – кең таралған алкогольдік сусын, көбінесе лагер түріндегі сыралар.

Тарих

Анатолияда сыра шүмер өркениетінен бері бар. Археологиялық қазбалар шүмерлердің сыраны ашытуды білгенін көрсетті. Анатолиядағы ерте түркілер квасқа ұқсас бозаны ашытқан. Түркиядағы сыраның қазіргі тарихы Осман империясымен басталды. Осман империясының белгілі бір кезеңдерінде кейбір қалаларда алкогольді ішімдіктерге тыйым салынған, бірақ Стамбулдағы көптеген шағын өндірушілер сыра сияқты күшті боза жасаған. Сыра алғаш рет Ерзурумда шағын армян өндірушілермен "сыра бақшаларында" (bira bahçeleri) өндіріліп, сатылды. Түркиядағы сыраның заманауи өндірісі 1894 жылы Стамбулда швейцариялық Бомонти бауырлардың сыра зауытында басталды. Стамбул, Измир және Салоникада көптеген пабтар мен барлар болған. 1894 жылы Осман империясында сыра өндірісі 1,2 миллиард литрді құрады. 1913-1914 жылдары бұл көрсеткіш 9,9 миллиард литрге дейін өсті. Түркия Республикасының тұңғыш президенті Ататүрк Анкарада сыра зауытын ашты. Түркияның алғашқы премьер-министрі Исмаил Инөнү ескі Бомонти сыра компаниясын жақсартуға күш салды. Осының нәтижесінде Түркиядағы алғашқы сыра бәйгесі өтті.

Өнеркәсіп

Түрік сыра нарығы 2001-2005 жылдар аралығында 20% өсті, көптеген халықаралық брендтер танымалдылыққа ие болды. Efes Beverage Group, Anadolu Group еншілес компаниясы, Түркиядағы ең ірі сыра өндіруші болып табылады, оның нарықтағы үлесі шамамен 80% құрайды. Олардың негізгі өнімдері Efes Pilsen (5.0% ABV) деп аталады, бұл түрік тілінде Измир сыра зауытының жанындағы ежелгі Ефес қаласының атауынан алынған. Efes сонымен қатар Efes Dark, Efes Light, Efes Extra, Bomonti және Marmara сыраларын шығарады. 2005 жылдың наурызынан бастап Foster's Lager сырасы да Efes Beverage Group арқылы Түркияда өндіріліп, сатылып, таратылуда. Efes Еуропа, Ресей, Кавказ аймағы, Таяу Шығыс, Африка және Оңтүстік-Шығыс Азия нарықтарына экспорттайды. Efes Gusta маркасымен Hefe Weiss және Hefe Weiss Dunkel сыраларын да шығарады. Сонымен қатар, кофемен хоштандырылған Efes Dark Brown сырасы да бар. Türk Tuborg, бұрынғы Carlsberg/Tuborg тобының еншілес компаниясы, Түркияда Tuborg атауымен сыра пісіреді, бірақ қазір Израильдің החברה המרכזית לייצור משקאות קלים (CBC) компаниясына тиесілі. Даниялық Carlsberg сырасы да Түркияда, басқа халықаралық брендтермен бірге танымал. Тағы бір маңызды бренд – Tekel Birası, Түркиядағы ең көне сыра өндіруші (1890 жылы құрылған) ретінде белгілі. 2004 жылға дейін ол мемлекеттік монополиялық бренд болды. Сондай-ақ, Sural Group басқаратын Perge Pilsner компаниясы да бар.