Кіріспе

Ауғанстанның екінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі – Ауғанстанның улесвали (wuləswāləi; شهرستان, shahrestān) деп аталатын аудандары, провинциялардан бір деңгей төменгі әкімшілік бірліктер. Ауғанстан үкіметі алғашқы аудан картасын 1973 жылы жариялады. Онда 325 аудан тіркелді, оның ішінде улесвали (аудан), алақадари (кіші аудан) және марказ-и улайят (облыстық орталық аудандар) кірді. Келесі жылдары аудандар бөліну арқылы көбейтілді, ал бірігу арқылы кейбіреулері таратылды. 2005 жылдың маусым айында Ауғанстан үкіметі 398 ауданнан тұратын карта жариялады. Бұл карта көптеген ақпараттық жүйелерде кеңінен қолданылды, бірақ көбінесе Шарақ-и Хайратан қосылып, барлығы 399 ауданды құрады. 2018 жылдың соңына дейін бұл де-факто стандарт болып сақталды, жаңа аудандар құру туралы үкімет хабарламаларына қарамастан. Соңғы жарияланған тізімде 421 аудан бар. Елдің Орталық Статистикалық Мекемесі (CSO) және Жергілікті Өзін-Өкіметтендіру Тәуелсіз Дирекциясы (IDLG) Ауғанстан аудандарының біріктірілген тізімін жасады. Олар бұл тізімді Тәуелсіз Сайлау Комиссиясына (ТИК) тапсырды, ол сайлауға дайындық жұмыстарында пайдаланды. Тізімде 387 "аудан" және 34 "облыстық орталық ауданы" бар, барлығы 412 ауданды құрайды. Бұл мақала нақты бір аудан тізіміне сәйкес келмейді, өйткені Ауғанстан үкіметі қазіргі таңда таныған бірқатар аудандар мен ресми түрде мойындалмаған, бірақ халық арасында белгілі аудандар мұнда жоқ.

Аудандар тізімі

Арго 88,616 1,059 84 145 ауыл. Көпшілігі тәжік, азы түрікмендер. Юрм 42,671 1,225 35 75 ауыл. 100% тәжік. Кишим Мәшһад 91,407 767 119 100 ауыл. 100% тәжік. Рағистан Зираки 44,773 1,321 34 25 ауыл. 100% тәжік. Шегнан Шугнан 31,487 1,968 16 28 ауыл. Көпшілігі памирилер (шугнилер). Шекей Жарф 29,760 635 47 38 ауыл. Тәжік және басқалар. Шұхада 39,061 1,244 31 62 ауыл. Көпшілігі фарсиван (тәжік, аймақ), азы памирліктер (ишкашими). Тағаб 31,753 1,401 23 Тажик және балучтар араласқан. Тишқан 33,746 821 41 57 ауыл. 100% тәжік. Яван 36,669 431 85 100% тәжік. Зебақ Зебақ 8,902 2,057 4 62 ауыл. Көпшілігі памирліктер, азы тәжіктер. Бадгис 549,583 20,794 2651,7% пуштундар, 44,9% фарсиван (44,7% тажиктер, 0,2% аймақтар), 0,5% балучилер, 1,5% түрікмендер, 1,4% өзбектер. Аб Камари 83,169 2,311 36 80% тажиктер, 20% пуштундар. Гормах 62,311 1,782 35 97% пуштундар, 2% тажик аймақтары, 1% балухтар. Жауан 89,148 6,105 15 Пуштундар мен тәжіктер араласқан. Мукур 26,838 620 43 Пуштундар мен тәжіктер араласқан. Бала Мурғаб 109,874 4,237 26 85,6% пуштундар, 7% тәжіктер, 7% түрікмендер, 0,3% өзбектер. Қадис 102,833 3,391 30 Пуштундар мен тәжіктер араласқан. Қала-и-Нав 75,410 841 90 82% тажиктер, 10% өзбектер, 5% пуштундар, 3% балухтар, 1% түрікмендер. Бағлан 1,014,634 18,255 5652,8% тажиктер, 25,5% пуштундар, 13,0% хазаралар, 8,2% өзбектер, 0,2% басқалар. Андараб 28,830 807 36 Тәжік. Бағлани Жадид Бағлан 198,382 1,676 118 70% пуштун, 20% тәжік, 10% өзбек. Бурка 59,521 933 64 60% өзбек, 20% тәжік, 10% хазара, 10% пуштун. Дахана-и-Гури 66,618 1,333 50 80% пуштун, 10% хазара, 10% өзбек. Дих Салах 36,137 633 57 2005 жылы Андараб ауданында құрылған. Тәжіктер басым. Бальх 1,509,183 16,186 9343,5% фарсиван (тажиктер, парсыландырылған арабтар, аймақтар), 27,0% түркілер (17,4% өзбектер, 1,7% қирғыздар, 7,4% түрікмендер, 0,5% қазақтар), 18,3% пуштундар (кандахари, балучи, кочи), 11,9% хазаралар. Бальх 136,097 536 254 Көпшілігі фарсиван, азы өзбектер мен хазаралар. Шарболак 91,539 607 151 Көпшілігі пуштундар, азы фарсиван (тажиктер, арабтар). Шаркинт 50,220 1,222 41 Көпшілігі өзбектер, азы қазақтар мен пуштундар, кейбірі фарсиван. Чимтал 103,630 1,917 54 Көпшілігі өзбектер, азы фарсиван, пуштундар мен хазаралар. Давлатабад 119,083 1,804 66 Көпшілігі фарсиван, азы өзбектер, хазаралар, түрікмендер, пуштундар. Дихдади 76,261 274 278 Қырғыздар, фарсивандар және хазаралар араласқан. Калдар 22,586 803 28 Көпшілігі өзбектер. Құлым Ташқұрған 83,032 3,204 26 91 ауыл. Өзбектер, фарсиван (арабтар, аймақтар), пуштундар, хазаралар араласқан. Бұрын Саманган провинциясының бөлігі болған. Кишиндих 55,003 1,083 51 Көпшілігі хазаралар, азы пуштундар мен өзбектер. Мармул 12,888 375 34 Көпшілігі фарсиван, азы өзбектер, азы қырғыздар. Мазар-и-Шариф 484,492 67 7,218 50% фарсиван, 27% пуштун, 12% түрікмен, 11% өзбек. Нахри Шахи 50,752 1,409 36 Көпшілігі фарсиван, азы өзбектер мен хазаралар. Шолгара 129,271 1,755 74 40% фарсиван (тажиктер, арабтар), 20% пуштундар (кандахари, балух, кучи), 20% хазаралар, 20% өзбектер. Шортепа 44,773 1,563 29 Көпшілігі түрікмендер, азы өзбектер. Зари 49,556 869 57 Көпшілігі хазаралар. Бұрын Кишиндих ауданының бөлігі болған. Бамиан 495,557 18,029 2783,9% хазаралар (71,1% шииттер, 10,8% сайидтер, 1,1% исмаилилер, 0,9% сунниттік татарлар), 16,1% фарсиван (15,9% тәжіктер, 0,2% қизилбаштар), 0,3% пуштундар. Бамиан Бамиан 94,855 1,798 53 94% хазаралар (82% шииттер, 12% сайидтер), 5% тәжіктер, 1% қизилбаштар, <1% пуштундар. Қамдар Қамдар 41,053 1,389 30 85% тәжіктер, 14% хазаралар (8% шииттер, 6% сунниттік татарлар), 1% пуштундар. Бұрын Бағлан провинциясына қарасты. Панжаб Панжаб 77,058 1,961 39 100% хазаралар. Сайған Сайған 27,103 1,729 16 Бұрын Қамард ауданының бөлігі болған. Шибар Шибар 33,348 1,372 24 53% хазаралар (35% шииттер, 17% исмаилилер, 1% сайидтер), 47% тәжіктер. Уарас Уарас 123,293 2,975 41 99% хазаралар, 1% сайидтер. Якауланг Якауланг 68,821 4,579 15 >99% хазаралар (59% шииттер, 41% сайидтер), <1% тәжіктер. Якуаланг 2 30,026 2,223 14 Бұрын Якауланг ауданының құрамына кіретін. Дайкунди 516,504 17,501 3096,4% хазаралар (92,8% шииттер, 3,6% сайидтер), 3,6% балучилер. Иштарлай 61,174 1,607 38 34 ауыл. Хазаралар. Кхедир 53,434 1,744 31 29 ауыл. Хазаралар. Санги Тахт 59,043 1,711 35 Хазаралар. Баку 40,124 2,324 17 100% пуштундар. Бала Булук 80,778 5,525 15 95% пуштундар, 5% тәжіктер. Фарах Фарах 128,047 3,588 36 85% пуштундар, 10% тәжіктер, 5% басқалар. Гулистан 49,025 6,576 7 80% пуштундар, 20% тәжіктер. Хаки Сафед 34,277 1,938 18 99% пуштундар, 1% тәжіктер. Лаш ва Джувайн 31,621 5,323 6 50% пуштундар, 50% тәжіктер. Пур Чаман 60,450 6,188 10 95% тәжіктер, 5% пуштундар. Пушт Род 45,969 327 141 99% пуштундар, 1% тәжіктер. Қала И Ках/Пушт е Кох 34,809 4,485 8 70% пуштундар, 30% тәжіктер. Шиб Кох 26,439 2,928 9 70% пуштундар, 15% тәжіктер, 15% басқалар. Фарьяб 1,109,223 20,798 5358.0% өзбектер, 21.0% тәжіктер, 13.0% түрікмендер, 6.0% пуштундар, 1.5% хазаралар, 0.4% басқалар. Алмар 79,449 2,034 39 86 ауыл. 60% өзбек, 30% түрікмен, 10% тәжік. Андхой Андхой 46,789 378 124 81 ауыл. 58% түрікмен, 40% өзбек, 2% пуштун. Бильчирах 58,989 1,098 54 44 ауыл. 55% өзбек, 40% тәжік, 5% түрікмен. Даулат Абад 55,186 2,657 21 56 ауыл. 40% пуштун, 30% өзбек, 20% түрікмен, 10% тәжік. Гурзиван 85,694 1,844 46 54 ауыл. 40% өзбек, 30% тәжік, 20% түрікмен, 5% пуштун, 5% басқалар. Хани Чар Баг 26,173 939 28 16 ауыл. 60% өзбек және 40% түрікмен. Хваджа Сабз Пош 57,395 610 94 85 ауыл. 80% тәжік, 19% хазара, 1% пуштун. Кохистан 61,646 2,402 26 133 ауыл. 85% өзбектер, 10% тәжіктер, 5% хазара. Маймана Маймана 95,971 90 1,061 75% өзбектер, 20% тәжіктер, 3% хазаралар, 2% пуштун. Паштун Кот 213,371 2,807 76 331 ауыл. 65% өзбек, 30% тәжік, 5% пуштун. Қарамқол 22,187 1,079 21 19 ауыл / 73 жартылай ауыл. 60% түрікмен, 35% өзбек, 5% пуштун. Қайсар 161,025 2,257 71 190 ауыл. 70% өзбектер, 16% тәжіктер, 10% пуштун, 4% түрікмен. Қурған 53,277 806 66 13 ауыл. 60% түрікмен, 40% өзбек. Ширин Тағаб 92,071 1,809 51 116 ауыл. 80% өзбек, 10% пуштун, 10% тәжік. Газни 1,362,504 22,461 61 48.1% пуштундар, 43.8% хазаралар, 7.4% тәжіктер, 0.7% индустар. Аб Банд Хажи Хел 31,089 991 31 >99% пуштун, <1% тәжік. Ажристан Сангар 32,550 1,461 22 97% пуштун, 3% хазара. Андар Мирай 140,963 681 207 100% пуштун. Дех Як Рамак 55,269 709 78 89% хазара, 11% пуштун. Гелан Жанда 65,366 1,116 59 100% пуштун. Газни Газни 186,706 380 491 50% тәжік, 25% пуштун, 20% хазара, 5% индустар. Гиро Пана 41,319 878 47 100% пуштун. Жағори Санг е Маша 199,553 1,965 102 100% хазара. Жағату Гульбаври 35,871 696 52 73% хазара, 27% пуштун. Хогиани Хогиани 22,719 147 155 >99% пуштун, <1% хазара және тәжік. Хваджа Умари Кваджа Умари 21,390 176 122 45% хазара, 35% тәжік, 20% пуштун. Малистан Мир Адина 92,736 1,978 47 100% хазара. Мукур Мукур 56,863 931 61 99% пуштун, 1% тәжік және хазара. Нава Нава 33,613 1,753 19 100% пуштун. Навур Ду Аби 106,952 5,097 21 100% хазара. Қарабға Қарабға 161,424 1,690 96 55% пуштун, 45% хазара. Рашидан Рашидан 20,328 98 208 96% пуштун, 4% хазара. Ваг...