Кіріспе
1990 жылғы 6 тамызда қабылданған Біріккен Ұлттар Ұйымы Қауіпсіздік Кеңесінің 661-ші қарары, 660 (1990) қарарының күшін қайта растай отырып, Ирактың оны орындаудан бас тартқанын және Кувейттің өзін-өзі қорғау құқығын атап өтеді. Кеңес Біріккен Ұлттар Ұйымы Жарғысының VII тарауына сәйкес Иракқа халықаралық санкцияларды енгізу үшін қадамдар жасады. Бұл Кувейт басып алынуына байланысты Қауіпсіздік Кеңесінің екінші қарары болды. Сондықтан Кеңес мемлекеттердің:
(а) Ирак немесе Кувейттен шыққан барлық өнімдер мен тауарларды импорттауын;
(б) олардың азаматтарының немесе олардың аумақтарында Ирак немесе Кувейттен шыққан өнімдерді экспорттауға көмектесетін кез келген әрекетін, сондай-ақ мұндай әрекеттер үшін екі елге де қаржы аударуын;
(в) гуманитарлық көмекті қоспағанда, Ирак пен Кувейтке қару-жарақ немесе басқа да әскери жабдықтарды сатуын;
(г) екі елге де, олардың ішіндегі медициналық немесе гуманитарлық мақсаттардан басқа коммерциялық, өнеркәсіптік немесе коммуналдық кез келген ұйымға қаржы немесе басқа да қаржылық немесе экономикалық ресурстарды беруін тоқтатуға шешім қабылдады. 661-ші қарар барлық мүше мемлекеттерді, Біріккен Ұлттар Ұйымына мүше емес мемлекеттерді де осы қарарға қатаң сәйкес әрекет етуге шақырды және Бас хатшы Хавьер Перес де Куэльярдың жағдай туралы есептерін қарастыру және мемлекеттерден 661-ші қарарды іске асыру үшін қабылдаған шаралары туралы ақпарат алу үшін, Кеңестің барлық мүшелерінен тұратын Қауіпсіздік Кеңесінің комитетін құруға шешім қабылдады, олардың барлығы комитетпен ынтымақтастық етуі тиіс. Соңында Кеңес санкциялар режимі Кувейттің заңды үкіметіне көмек көрсетуге әсер етпеуі керек екенін атап өтті. Қарар 13 дауыспен қабылданды, ал Куба мен Йемен дауыс беруден бас тартты. Перс шығанағындағы соғыс аяқталғаннан кейін және Ирак Кувейттен шыққаннан кейін санкциялар 687 (1991) қарарымен жаппай қырып-жою қаруларын жоюмен байланыстырылды. Үкімет саясаты мен санкциялар режимінің салдары гиперинфляцияға, кең таралған кедейлікке және нашар тамақтануға әкелді.
(b) any activities by their nationals or in their territories that would promote the export of products originating in Iraq or Kuwait, as well as the transfer of funds to either country for the purposes of such activities;
(c) the sale of weapons or other military equipment to Iraq and Kuwait, excluding humanitarian aid;
(d) the availability of funds or other financial or economic resources to either country, or to any commercial, industrial or public utility operating within them, except for medical or humanitarian purposes. Resolution 661 called on all member states, including non members of the United Nations, to act strictly in accordance with the resolution, and decided to establish a Committee of the Security Council consisting of all members of the council, to examine reports by the Secretary General Javier Pérez de Cuéllar on the situation and seek information from states on the action they are taking to implement Resolution 661, requesting they all co operate with the committee. Finally, the Council stressed that the sanctions regime imposed should not affect assistance given to the legitimate Government of Kuwait. The resolution was adopted by 13 votes to none, while Cuba and Yemen abstained from voting. After the end of the Gulf War and the Iraqi withdrawal from Kuwait, the sanctions were linked to removal of weapons of mass destruction by Resolution 687 (1991). The effects of government policy and the sanctions regime led to hyperinflation, widespread poverty and malnutrition.
661 комитеті
Қаулы бойынша құрылған комитет бұрынғысынан 661 комитеті немесе Иракқа қатысты санкциялар комитеті деп белгілі болды. 661 комитетінің бастапқы мандаты шамалы болғанымен, санкцияларды іске асыруда кең ауқымды жауапкершілікті мойнына алды. Ирак санкциялары бойынша сарапшы Джой Гордон былай деп жазды:
661 комитеті Ирактың гуманитарлық жеңілдіктер ретінде қандай тауарларды импорттауға болатынын анықтады, контрабандалық әрекеттер туралы шағымдарға жауап берді, гуманитарлық жұмыспен айналысатын БҰҰ агенттіктерінің Иракқа қандай тауарлар әкеле алатынын шешті, қауіпсіздік аймақтарына қатысты мәселелерді қарады және Иракқа қатысты Қауіпсіздік Кеңесінің қаулыларын түсіндіру жұмысын өз үстіне алды. 1996 жылы «Мұнайға қарыз азық-түлік» бағдарламасы басталғанға дейін, 661 комитеті санкциялар режимінен берген босату Ирак үшін кез келген тауарды импорттаудың жалғыз заңды жолы болды.