Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кёлер ауруы (кейде "Колер" деп те жазылады және кейбір мәтіндерде Кёлер ауруы I деп аталады) – алты мен тоғыз жас аралығындағы балаларда кездесетін сирек аяқ сүйектерінің ауруы. Ауру көбінесе ұл балаларға, бірақ қыз балаларға да шағылысады. Оны алғаш рет 1908 жылы неміс радиологы Альбан Кёлер (1874–1947) сипаттаған. Д-р А. Кёлер аяқ ауыратын балалардың рентген суреттерінде аяқ білезігінің (tarsal navicular) өсуі мен дамуында бұзылыстар байқағанын атап көрсеткен. Сонымен қатар, Кёлер ауруы қыздарға қарағанда бес есе көп ұлдарда кездеседі және көбінесе бір ғана аяққа әсер етеді. Кейін бұл аурудың остеохондроз деп аталатын аурулар тобына жататыны анықталды, ол сүйек даму кезіндегі остеоцентрлерде сүйек өсуін бұзады. Бұл ауру аяқ білезігінің (navicular) қанмен уақытша қамтамасыз етілмеуінен туындайды. Осының салдарынан сүйек тіндері өліп, сүйек құлдырайды. Дұрыс емделген жағдайда, көптеген жағдайларда ұзақ мерзімді проблемаларға алып келмейді, бірақ ересектерде сирек қайталануы мүмкін. Аяқ білезігі (navicular) қалыпқа келген кезде симптомдар әдетте басылады.
Köhler disease (also spelled "Kohler" and referred to in some texts as Kohler disease I) is a rare bone disorder of the foot found in children between six and nine years of age. The disease typically affects boys, but it can also affect girls. It was first described in 1908 by Alban Köhler (1874–1947), a German radiologist. Dr. A. Köhler noted that children with foot pain displayed characteristics, within their x rays, of irregularity in growth and development of the tarsal navicular bone in the foot. Furthermore, Köhler disease is known to affect five times more boys than girls and typically, only one foot is affected. The disease was then found to belong to a group of conditions called osteochondroses, which disturb bone growth at ossification centres which occurs during bone development. It is caused when the navicular bone temporarily loses its blood supply. As a result, tissue in the bone dies and the bone collapses. When treated, it causes no long term problems in most cases although rarely can return in adults. As the navicular bone gets back to normal, symptoms typically abate.
Симптомдары
Ауруға шалдыккан адамдар аяқтың ортаңғы бөлігінде ауырсыну мен ісінуді сезінеді және көбінесе нәтижесінде ақсап жүреді. Ақсап жүретін науқастар көбінесе аяғының сыртқы жағына салмақ түсіріп басады. Сондай-ақ, navicular сүйек үстінде сезімталдық болуы мүмкін. Науқастар көбінесе төбесінде ауырсынудан шағымданады. Диагноз қою үшін екі аяқтың рентген суреті түсіріледі. Ауруға шалдыккан аяқта склероздық және жалпақ navicular сүйек байқалады. Симптомдар бірнеше аптаға созылуы немесе 2 жылға дейін жалғасуы мүмкін. Симптомдардың басылуының белгісі – жіті қабынудың тоқтауы және аяқтың айқын жазылуы. Бұл зақымдалған сүйек пен тарсальды navicular сүйегінің қалыпты көлеміне, тығыздығына және құрылымына қайта орала бастағанын көрсетеді.
Affected individuals experience pain and swelling in the middle part of the foot and usually limp as a result. Patients who walk with a limp tend to walk with increased weight on the lateral side of the foot. Also, there can be tenderness over the navicular. Patients often complain of pain over the apex. An X ray of both feet is used to diagnose disease. The affected foot tends to have a sclerotic and flattened navicular bone. Symptoms may last for a few weeks or may continue to be present for up to 2 years. An indication of the symptoms residing is the resolution of the acute inflammation and obvious healing of the foot. This means that the affected bone and the Tarsal Navicular begin to regain their normal size, density and structure.
Себеп
Кёлер ауруының себебі ғалымдар тарапынан әзірге белгісіз деп жарияланды. Дегенмен, сүйек толыққанды ересек формаға (оссификация) жете алмай тұрып, аяққа және оған байланысты қан тамырларына түсетін күш салдарынан пайда болуы мүмкін деген күдік бар. Бұл сүйек оссификациясы әдетте қыз баланың өмірінің алғашқы 18-24 айында, ал ұл баланың өмірінің алғашқы 24-30 айында басталады. Тарсалдык навигатор сүйегіндегі оссификация аяқтың басқа сүйектеріне қарағанда баяу жүреді. Бұл қысылу нәтижесінде айналасындағы аймақтарда қанмен қамтамасыз етудің жалпы төмендеуіне алып келеді. Сонымен қатар, кейбір ғалымдар генетикалық факторлардың аурудың дамуында маңызды рөл атқаруы мүмкін екенін ұсынады, бірақ тікелей себеп-салдар байланысы анықталған жоқ, сондай-ақ ауруға себеп болатын ген де табылмады.
The cause of Köhler's disease, has thus far, been declared unknown by scientists. However, it is suspected that possible causes may be caused by strain on the foot and the blood vessels associated with it, before the bone is fully able to grow into its adult form (ossification). This bone ossification usually begins within the first 18 to 24 months of a female's life and the first 24 to 30 months of a male's life. Ossification will occur more slowly on the tarsal navicular bone than on other bones of the foot. This causes an overall loss of blood supply in the areas surrounding, as a result of the compression. Furthermore, some scientists have suggested that genetic factors could play a significant role in the development of the disease, however no direct causation has been identified, nor a disease causing gene.
Диагностика
Диагноз анамнез және жоғары күдік деңгейі негізінде қойылады. Тексеру кезінде кепшік сүйек басының анық сезімталдығы байқалады. Рентген суреттері кепшік сүйектің тығыздығының артуы және тарылуының ерекше белгілерін көрсетеді.
Diagnosis is made on the basis of history and a high index of suspicion. On examination there is tenderness to palpation on navicular head. Radiographs reveal typical changes of increased density and narrowing of the navicular bone.
Емдеу
Емдеу әдетте зардап шеккен аяқты демалдыруды, ауырсынды басатын дәрілер қабылдауды және аяққа қысым түсірмеуді қамтиды. Жедел жағдайларда науқасқа тізеден төменге дейін салынатын гипс таңылды. Гипс әдетте 6-8 апта бойы тағылады. Гипсті алып тастағаннан кейін кейбір науқастарға 6 айға дейін табанды қолдайтын жабдықтар тағайындалады. Сонымен қатар, орташа деңгейдегі жаттығулар да пайдалы, сондай-ақ физиотерапия да көмектеседі. Бұл аурумен ауыратын балалардың жағдайы өте жақсы. Ауру біраз уақытқа созылуы мүмкін, бірақ көптеген жағдайларда бастапқы диагноз қойылғаннан кейін екі жыл ішінде жазылып кетеді. Көптеген жағдайларда аяққа тұрақты зақым келмейді, бірақ кейбіреулері аяғына қанағаттандырмайтын зақымдар алады.
Treatment usually involves resting the affected foot, taking pain relievers and trying to avoid putting pressure on the foot. In acute cases, the patient is often fitted with a cast that stops below the knee. The cast is usually worn for 6 to 8 weeks. After the cast is taken off, some patients are prescribed arch support for about 6 months. Also, moderate exercise is often beneficial, and physical therapy may help as well. Prognosis for children with this disease is very good. It may persist for some time, but most cases are resolved within two years of the initial diagnosis. Although in most cases no permanent damage is done, some will have lasting damage to the foot.