Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді жазушысы және ақыны (1939–2023)
Indian writer and poet (1939–2023)
Малай Рой Чоудхури (29 қазан 1939 – 26 қазан 2023) – үнді бенгал ақыны, драматург, әңгімелер авторы, эссеші және романист, ол 1960-шы жылдары «Аштықшыл» (Hungryalist) қозғалысын құрған.
Malay Roy Choudhury (29 October 1939 – 26 October 2023) was an Indian Bengali poet, playwright, short story writer, essayist and novelist who founded the Hungryalist movement in the 1960s.
Ерте өмір және білім
Малай Рой Чоудхури Үндістанның Бихар штатындағы Патна қаласында, кейін Калькуттаға айналған ауылдардың иесі болған Сабарна Рой Чоудхури руында дүниеге келді. Ол Патнаның Имлитала геттосында өсті, онда көбінесе далит индустар мен шиит мұсылмандары тұрды. Оның отбасы – ондағы жалғыз бенгал отбасы еді. Оның әкесі Ранжит Рой Чоудхури (1909–1991) Патнада фотограф болған, ал анасы Амита (1916–1982) 19 ғасырдың Бенгал қайта жаралу дәуіріндегі прогрессивті отбасынан шыққан. Оның әкесінің әкесі, Лаксмиканта Рой Чоудхури, Калькуттадағы фотограф, ал оны Лахор мұражайының кураторы, Рудярд Киплингтің әкесі тәрбиелеген. Үш жасында Рой Чоудхури жергілікті католик мектебіне қабылданды, кейін Раммохан Рой семинариясының Шығыс семинариясына жіберілді. Мектепті 1830 жылы Калькуттада Рам Мохан Рой құрған, бір құдайға сенетін Брахмо Самадж қозғалысы басқарды, ол индуизмді тазарту және Ведалардың қарапайым құлшылығын қайта жаңғырту мақсатын көздеді. Сол жерде Рой Чоудхури студент және кітапханашы Намита Чакрабортимен танысты, ол оны санскрит және бенгал классикасымен таныстырды. Мектепте барлық діни іс-әрекеттерге тыйым салынды, және Рой Чоудхури балалық шағындағы тәжірибесі оны табиғатынан секулярлықке бейімдегенін айтады.
Malay Roy Choudhury was born in Patna, Bihar, India, into the Sabarna Roy Choudhury clan, which owned the villages that became Kolkata. He grew up in Patna's Imlitala ghetto, which was mainly inhabited by Dalit Hindus and Shia Muslims. His was the only Bengali family. His father, Ranjit Roy Choudhury (1909–1991) was a photographer in Patna; his mother, Amita (1916–1982), was from a progressive family of the 19th century Bengali Renaissance. His grandfather, Laksmikanta Roy Choudhury, was a photographer in Kolkata who had been trained by Rudyard Kipling's father, the curator of the Lahore Museum. At the age of three, Roy Choudhury was admitted to a local Catholic school, and later, he was sent to the Rammohan Roy Seminary Oriental Seminary. The school was administered by the Brahmo Samaj movement, a monotheistic religion founded in 1830 in Kolkata by Ram Mohun Roy, who aimed to purify Hinduism and recover the simple worship of the Vedas. There, Roy Choudhury met student cum librarian Namita Chakraborty, who introduced him to Sanskrit and Bengali classics. All religious activities were banned at the school, and Roy Choudhury has said that his childhood experience made him instinctively secular.
Ашқарушы қозғалысы
Ашқарушылар қозғалысын бастапқыда Малай; оның інісі Самир Ройчудхури; Шакти Чаттопадхяй; және Деби Рой псевдонімімен танылған Харадхон Дара жетекшілік етті. Кейіннен тағы 30 ақын мен суретші қосылды, олардың ең танымалдары – Раджкамал Чаудхари, Биной Мажумдар, Утпал Кумар Басу, Фальгуни Рой, Субимал Басак, Тридиб Митра, Рабиндра Гуха және Анил Каранжай. Қозғалыстың ағылшын тіліндегі атауы Джеффри Чосердің «in the sowre hungry tyme» деген жолынан алынған, ал оның философиясы Освальд Шпенглердің «Батыстың құлдырауы» еңбегіне негізделген. 1965 жылы Батыс Бенгалия үкіметі Ройчудхури мен оның інісін қоса алғанда, он бір ашқарушыны қамауға ордер берген кезде, қозғалыс тоқырады. Субхаш Гош және Сайлешвар Гош сияқты кейбір мүшелер Колкатаның Банкшалл сотында Ройчудхуриге қарсы куәлік берді. 1966 жылы «Старк Электрик Иса» өлеңі үшін ол Колката Банкшалл сотының шешімімен бір айға түрмеге жабылды. Бірақ 1967 жылы Колката жоғары соты оны ақтап тастады. Жақында жарияланған 1964 жылғы Сунил Гангопадхьяйдың Сандипан Чаттопадхьяйға жазған хаттарынан Сунил Гангопадхьяйдың «Аштық буыны» әдеби қозғалысының 1950-жылдардағы «Криттибас» ақындары тобына қауіп төндіргенін сезінгені белгілі болды. Вашингтон штаты университеті мен Боулинг Грин университетінің ағылшын тілі профессоры Говард Маккорд Колкатаға сапары барысында Ройчудхуримен кездесіп, City Lights Journal Number Three журналында былай деп жазды: «Малай Ройчудхури, бенгал ақыны, 1960-жылдардың басында қозғалыс басталғаннан бері Аштық буынының Үндістан мәдениетіне жасаған шабуылының орталық тұлғасы болды. Қышқыл, құртқыш, ауру, нигилистік, ашкөз, ессіз, галлюцинациялық, айқайлы – бұл қорқынышты және тазартушы көріністерді сипаттайды», егер қайта тірілгісі келсе, «үнді әдебиеті оған төзімді болуы керек». Бангла академиясы мен Солтүстік-Батыс университетінде Ройчудхуридің ашқарушылық басылымдарының мұрағаттары сақталған. Ройчудхури ашқарушылық қозғалысы кезінде үш драма жазды: «Илот», «Напунгпунг» және «Хибакуша», олар абсурд театры мен трансгуманизмнің қосындысы саналады.
The Hungryalist movement was initially led by Malay; his brother, Samir Roychoudhury; Shakti Chattopadhyay; and Haradhon Dhara, known by his pseudonym Debi Roy. Thirty more poets and artists subsequently joined them, the best known being Rajkamal Chaudhary, Binoy Majumdar, Utpal Kumar Basu, Falguni Roy, Subimal Basak, Tridib Mitra, Rabindra Guha, and Anil Karanjai. The movement's English name was derived from Geoffrey Chaucer's line "in the sowre hungry tyme", and its philosophy was based on Oswald Spengler's "The Decline of the West". Hungryalism petered out in 1965, when the West Bengal government issued arrest warrants for eleven Hungryalists, including Roy Choudhury and his brother. Some members, such as Subhash Ghosh and Saileshwar Ghosh, testified against Roy Choudhury in Kolkata's Bankshall Court. He was jailed for a month for his poem Stark Electric Jesus by Kolkata Bankshall Court in 1966. However he was exonerated by the Kolkata High Court in 1967. From the letters of Sunil Gangopadhyay written to Sandipan Chattopadhyay during 1964 published recently it is known that Sunil Gangopadhyay felt that Hungry generation literary movement was a threat to his Krittibas group of poets of 1950s. Howard McCord, a professor of English at Washington State University and Bowling Green University who met Roy Choudhury during a visit to Kolkata, wrote in City Lights Journal Number Three: "Malay Roy Choudhury, a Bengali poet, has been a central figure in the Hungry Generation's attack on the Indian cultural establishment since the movement began in the early 1960s. Acid, destructive, morbid, nihilistic, outrageous, mad, hallucinatory, shrill—these characterize the terrifying and cleansing visions" that "Indian literature must endure if it is to be vital again." Both the Bangla Academy and Northwestern University have archives of Roy Choudhury's Hungryalist publications. Roy Choudhury wrote three drama during the Hungryalism movement: Illot, Napungpung and Hibakusha, considered to be a mash up of the Theatre of the Absurd and Transhumanism.
Өлеңдер мен аудармалар
1963 жылы "Прачанда Байдютик Чхутар" ("Старк Электр Иса") атты өлеңімен үкіметтің Аштықшылдарға қарсы әрекеттеріне себепші болған Рой Чоудхури бенгал әдебиетінде Конфессиялық поэзияны енгізді. Бұл өлең дәстүрлі формаларға (мысалы, сонет, вилланель, миннезаң, пастурель, канцон, т.б.) және бенгалдық өлшемдерге (мысалы, матрабритто және акшабритто) қарсы келді. Оның "Жахам" өлеңі көбірек танымал және көптеген тілдерге аударылған. Оның ең танымал өлеңдер жинақтары – "Медхар Батнакул Гунгур", "Наамгандо" және "Иллот". Оның өлеңдерінің толық жинағы 2005 жылы жарық көрді. 1961 жылғы қарашада Аштықшыл қозғалысын бастағаннан бері ол 60-қа жуық кітап жазды. Рой Чоудхури Уильям Блейктің ("Жәннат пен тозақтың некесі"), Артур Рембоның ("Тозақтағы маусым"), Тристан Цараның (Дада манифесттері мен өлеңдері), Андре Бретонның сюрреализм манифесті мен өлеңдері, Жан Коктоның ("Тәуекел"), Блез Сендрарстың ("Транссибір экспресі") және Аллен Гинзбергтің ("Аулау" және "Каддиш") шығармаларын бенгал тіліне аударды. Ол сондай-ақ Пол Селанның "Өлім фугасы" атты әйгілі өлеңін аударды. Рой Чоудхури Аллен Гинзберг, Генри Миллер, Джеймс Джойс, Шарль Бодлер, Жан Артур Рембо, Осип Мандельштам, Марсель Пруст және Анна Ахматованың өмірі мен шығармалары туралы кеңінен жазды. 2003 жылы ол Дхарамвир Бхаратидің "Күннің жетінші аты" атты шығармасын аударғаны үшін Сахития Академиясы сыйлығымен марапатталды – бұл үкіметтің әдебиет саласындағы ең жоғары наградасы. Алайда ол бұл сыйлықты және басқаларын қабылдаудан бас тартты.
With his 1963 poem "Prachanda Baidyutik Chhutar" ("Stark Electric Jesus"), which prompted the government's actions against the Hungryalists, Roy Choudhury introduced Confessional poetry to Bengali literature. The poem defied traditional forms (e. g., sonnet, villanelle, minnesang, pastourelle, canzone, etc. ), as well as Bengali meters (e. g., matrabritto and aksharbritto). His poem "Jakham" is better known and has been translated into multiple languages. His best known poetry collections are Medhar Batanukul Ghungur, Naamgandho, and Illot, and a complete collection of his poems was published in 2005. He has written about 60 books since he launched the Hungryalist movement in November 1961. Roy Choudhury also translated into Bengali works by William Blake ("The Marriage of Heaven and Hell"), Arthur Rimbaud ("A Season in Hell"), Tristan Tzara (Dada manifestos and poems), André Breton's Surrealism manifesto and poems, Jean Cocteau ("Crucifixion"), Blaise Cendrars ("Trans Siberian Express"), and Allen Ginsberg ("Howl" and "Kaddish"). He has also translated Paul Celan's famous poem "Death Fugue". Roy Choudhury wrote extensively on the life and works of Allen Ginsberg, Henry Miller, James Joyce, Charles Baudelaire, Jean Arthur Rimbaud, Osip Mandelstam, Marcel Proust and Anna Akhmatova. In 2003, he was given the Sahitya Academy award, the Indian government's highest honour in the field, for translating Dharamvir Bharati's Suraj Ka Satwan Ghora. However, he declined to accept this award and others.
Ахунантика кезеңі
1995 жылы Рой Чоудхуридің өлеңдері мен прозалық шығармалары күрт өзгере бастады. Тіл біліміндегі маман Пробал Дасгупта бұл кезеңді «Адунантика кезеңі» (бенгал тілінде: অধুনান্তিক পর্ব) деп атады, бұл екі бенгал сөзінің қосындысы: «адхуна» – «жаңа», «қазіргі», «заманауи» немесе «модерн» мағынасында, ал «антика» – «аяқталу», «соң», «шексіз» немесе «арты» дегенді білдіреді. Осы кезеңдегі өлеңдер жинақтары: «Читкар Самагра», «Чхатрахан», «Жа Лагбей Болбен», «Атмадангер Сахасрабда», «Постмодерн Ахладер Кобита» және «Кунапер Лучимангсо». Осы жылдардағы романдары: «Намгандо», «Жалаңжали», «Нахаданта», «Ей адхам ой адхам» және «Аруп томар энтоканта». Бұл кезеңде Рой Чоудхури постмодернизм мен трансгуманизмнің үйлесімін көрсететін бірнеше поэзиялық драмалар жазды. Рой Чоудхури Калькуттадан Мумбайға көшкеннен кейін, ол әдеби реализмге бет бұрып, «Лабиар Макди», «Чашомрангер Лоха», «Тех Шутурмург», «Жуңыл Ромио», «Некропуруш» және «Наромангшокадхокер Халнагда» сияқты романдар жазды. 2014 жылы Рой Чоудхури өзінің ерекше стильде «Рахукету» атты автобиографиясын жазды.
In 1995, Roy Choudhury's writings, both poetry and fiction, took a dramatic turn. A linguist, Probal Dasgupta, dubbed this the Adhunantika Phase (Bengali: অধুনান্তিক পর্ব), a portmanteau of two Bengali words: adhuna, meaning "new", "current", "contemporary", or "modern", and antika, meaning "closure", "end", "extreme", or "beyond". His poetry collections from this phase are Chitkar Samagra, Chhatrakhan, Ja Lagbey Bolben, Atmadhangser Sahasrabda, Postmodern Ahlader Kobita, and Kounaper Luchimangso. His novels from the period include Namgandho, Jalanjali, Nakhadanta, Ei Adham Oi Adham, and Arup Tomar Entokanta. During this phase Roy Choudhury wrote several poetic dramas which were a mash up of Postmodernism and Transhumanism. After Roy Choudhury shifted to Mumbai from Calcutta he ventured into Magic realism and wrote novels such as Labiyar Makdi, Chashomranger Locha, Thek Shuturmurg, Jungle Romio, Necropurush and Naromangshokadhoker Halnagad. In 2014 Roy Choudhury wrote his autobiography in his distinct style titled Rahuketu.
Жеке өмір
Рой Чоудхури Мумбайда әйелі Шалиламен бірге өмір сүрді. Шалила – Нагпур қаласынан шыққан хоккейші. Олардың қызы Анушри Прашант күйеуі мен екі қызымен Дубайда тұрады; ал ұлы Джитендра әйелі Судиптамен Эр-Риядта тұрады. Рой Чоудхури 2023 жылғы 26 қазанда 83 жасында дүние салды.
Roy Choudhury lived in Mumbai with his wife, Shalila, who was a field hockey player from Nagpur. Their daughter, Anushree Prashant, lives in Dubai with her husband and two daughters; his son Jitendra lives in Riyadh with his wife Sudipta. Roy Choudhury died on 26 October 2023, at the age of 83.
Танымал мәдениетте
Рой Чоудхуридің "Старк Электрик Иса" поэмасы негізінде 2014 жылы түсірілген фильмді Мриганкашехар Гангули мен Хиаш Танмой режиссерлік етті. Бұл фильм 15 елдегі 20 халықаралық кинофестивальдің ресми іріктеуінен өтті. Фильм Польшада "Ең үздік бейнеөнер", Испанияда "Ең үміткер бейнесуретші" және Сербияда "Ең үздік фантастикалық фильм" сыйлықтарын жеңіп алды. Срижит Мукерджи 2011 жылы "Байше Срабон" деген фильм түсірді, онда Рой Чоудхуридің өлеңдері жиі қолданылды.
A 2014 film based on Roy Choudhury's poem Stark Electric Jesus was directed by Mrigankasekhar Ganguly and Hyash Tanmoy. It was an official selection at 20 international film festivals in 15 countries. The film won "Best Video Art" in Poland, "Most Promising Video Artist" in Spain, and "Best Fantasy Film" in Serbia. Srijit Mukherji directed a film in 2011 titled Baishe Srabon, in which Roy Choudhury's poetry was used many times.
Ақпарат көздері мен сілтемелері
Малай Рой Чоудхури р Битарка, редакторы – Мадхусудан Рой. Барник Пракашон, Бардхаман, Батыс Бенгал, Үндістан (2018). А. М. Муршид редакциялаған Малай Рой Чоудхури жинағы. Авишкар Пракашани, Калькутта, Үндістан (2002). Ажит Рей редакциялаған Малай Рой Чоудхуридің Hungryalist сұхбаттары. Махадиганта баспасы, Калькутта (1999). Арабинда Прадан редакциялаған Малай Ройчудуридің постмодерндік сұхбаттары. Граффити баспасы, Калькутта (2004). Фанишварнат Ренудің «Ван Тулси Ки Ганд» кітабы. Раджкамал Пракашан, Дели, Үндістан (1984). Өтем Дас жазған «Ашыққан Шрути және Шастравироди Андолон». Махадиганта баспасы, Калькутта (1986). Махмуд Камалдың «Шатер Дашакер Кабита» кітабы. Шилпатару Пракашани, Дака, Бангладеш (1991). Ратан Бисвас редакциялаған «Аштық заманауи Малай». Ахабкал баспасы, Калькутта (2002). Дик Баккен редакциялаған «Тұзды қауырсындар». Портленд, Орегон (1967). Карл Вайснер редакциялаған «Intrepid» журналы. Буффало, Нью-Йорк (1968). Тридиб Митра редакциялаған «Малайға ағылшын хаттары». Hungry Books, Хаура, Үндістан (1968). Ало Митра редакциялаған «Малайға бангла хаттары». Hungry Books, Хаура (1969). SWAPNA (Малай Рой Чоудхури арнайы саны, 15-ші жыл, №1), редакторы – Бишну Дей. Набин Чандра колледжі, Ассам (2008). Амитава Дебтың «Самбар: Малай Рой Чоудхуримен сұхбат». Sambhar Publications, Сильчар, Ассам, Үндістан (2008). Сонали Мукерджидің «Саварна Барта: Ашаршылық қозғалысы және Саварна Рой Чоудхури руы». Таркешвар колледжі, Калькутта (2008). Өтем Чакраборттидің «Бодх: Малай Рой Чоудхуридің поэзиясы». Рупнараянпур, Батыс Бенгал, Үндістан (2008). Хауард МакКордтың алғы сөзімен «Старк электр Иса». Tribal Press (1965) баспасы.
Malay Roy Choudhury r Bitarka, edited by Madhusudan Roy. Barnik Prakashon, Bardhaman, West Bengal, India (2018). Malay Roy Choudhury Compendium, edited by A. M. Murshid. Avishkar Prakashani, Kolkata, India (2002). Hungryalist Interviews of Malay Roy Choudhury, edited by Ajit Ray. Mahadiganta Publishers, Kolkata (1999). Postmodern Interviews of Malay Roychoudhury, edited by Arabinda Pradhan. Graffiti Publishers, Kolkata (2004). Van Tulsi Ki Gandh, by Phanishwarnath Renu. Rajkamal Prakashan, Delhi, India (1984). Hungry Shruti & Shastravirodhi Andolon, by Uttam Das. Mahadiganta Publishers, Kolkata (1986). Shater Dashaker Kabita, by Mahmud Kamal. Shilpataru Prakashani, Dhaka, Bangladesh (1991). Hungry Adhunantik Malay, edited by Ratan Biswas. Ahabkal Publications, Kolkata (2002). Salted Feathers, edited by Dick Bakken. Portland, Oregon (1967). Intrepid, edited by Carl Weissner. Buffalo, New York (1968). English Letters to Malay, edited by Tridib Mitra. Hungry Books, Howrah, India (1968). Bangla Letters to Malay, edited by Alo Mitra. Hungry Books, Howrah (1969). SWAPNA (Malay Roy Choudhury Special Issue, 15th Year, #1), edited by Bishnu Dey. Nabin Chandra College, Assam (2008). Sambhar: Malay Roy Choudhury Interview, by Amitava Deb. Sambhar Publications, Silchar, Assam, India (2008). Savarna Barta: Hungryalist Movement and Sabarna Roy Choudhury Clan, by Sonali Mukherjee. Tarkeshwar College, Kolkata (2008). Bodh: Malay Roy Choudhury's Poetry, by Uttam Chakraborty. Rupnarayanpur, West Bengal, India (2008). Stark Electric Jesus, with foreword by Howard McCord. Tribal Press (1965).