Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Венециялық гуманист, ақын, драматург, дипломат, тіл білгіш және философ, итальяндық жол таңбасы (эквистра) Джан Джорджио Триссино (8 шілде 1478 – 8 желтоқсан 1550), сондай-ақ Джован Джорджио Триссино деп те аталады және өзін Джован Джорджио Триссино деп стилдеген, Венеция Ренессанс гуманисі, ақын, драматург, дипломат, грамматик, тіл білгіш және философ болды.
Venetian humanist, poet, dramatist, diplomat, linguist and philosopher
the Italian equestrian
Gian Giorgio Trissino (8 July 1478 – 8 December 1550), also called Giovan Giorgio Trissino and self styled as Giovan Giωrgio Trissino, was a Venetian Renaissance humanist, poet, dramatist, diplomat, grammarian, linguist, and philosopher.
Өмірбаян
Триссино Виченца қаласындағы ақсүйек отбасында дүниеге келген. Ол 1509 жылғы маусымда Виченцаға кірген император Максимилианның әскеріне қосылды, оның ішінде Тиен, Киерикати және Порто әулеттерінен шыққан Виченца ақсүйектері де болды. 1509 жылғы 12 қарашада Венеция Виченцаны қайта бағындырғанда, Триссино сатқындық жасағаны үшін жазаланып, жер аударылды. Одан кейін ол Германия мен Ломбардияға саяхаттап, 1516 жылы Венециядан кешірім алды. Соңында ол папа Лев X, папа Климент VII және папа Павел III-нің қорғауына ие болды. Ол жақсы гуманистік білім алды, Миланда Деметриос Халкокондилден грек тілін, ал Феррарада Никколо Леониченодан философияны оқыды. Оның білімі оны гуманист Папа Лев X-ке ұсынды, ол 1515 жылы оны Германияға нунцио ретінде жіберді; кейін Папа Климент VII оған ерекше құрмет көрсетіп, елші қызметіне тағайындады. 1532 жылы император Карл V Триссиноны граф-палатин титулына ие етті. 1509 жылы Виченцадан қуылғанына қарамастан, өйткені оның отбасы Максимилианның жоспарларын қолдаған, ол бүкіл Италияда жоғары құрметке ие болды. Ол қай жерде тұрса, сол жерде ғалымдардың, әдебиетшілердің және сол заманғы ең білімді адамдардың бас қосып отыратын орталыққа айналды. Оның отбасылық өмірі бақытсыз болды, көбінесе оның өзінің кінәсі болмады. 1538-1540 жылдары Триссино Платонға және ерік бостандығы мәселесіне деген қызығушылығымен Падуа университетінде оқуын жалғастырды. Триссиноның еуропалық әдебиет тарихындағы орны ерекше, өйткені ол "Софонисба" трагедиясын (шамамен 1515 жыл; 1524 жылы жарияланды) жазған. Карфагендік Софонисбаның өміріне негізделген және ежелгі трагедиялардан шабыт алған бұл трагедия, классикалық ережелерге құрмет көрсеткен алғашқы трагедиялардың бірі болуы мүмкін. Ол 16 ғасыр бойы еуропалық трагедияларға үлгі болды. Оны Меллен де Сен-Желе француз тіліне аударды және 1556 жылы Блуа сарайында үлкен табысқа ие болды. Аристотельдік қағидаларды жақтаған Триссино Ариосто жазған рыцарлық эпостың еркіндігін сынады. Өзінің "Goti-ден босатылған Италия" (1547-1548) атты шығармасында Белисарийдің Италиядағы жорықтарын баяндап, классикалық қағидаларға сәйкес халық тілінде эпос жазуға болатынын көрсетуге тырысты. Нәтижесінде салқын және түссіз шығарма пайда болды. Сонымен қатар, Николас Бирнс атап өткендей, VI ғасырға тән Византия-острогот соғыстарын тақырып ретінде таңдау Триссиноны классицизмді ұстанушы ретінде оған жат варварлық тақырыптармен айналысуға мәжбүр етті. Сонымен қатар, Триссино Андреа Палладионың мансабының бастапқы кезеңінде маңызды рөл атқарды, бұл екеуі арасындағы ұзақ және тығыз достыққа айналды. Триссино Криколидегі вилласын салған кезде Палладиомен танысқаннан кейін оны өзіне жетекшілікке алды. Триссино 1550 жылдың желтоқсан айында Римде қайтыс болды. Оның жинақталған шығармаларының басылымы 1729 жылы Веронада жарық көрді.
Trissino was born of a patrician family in Vicenza. He sided with Holy Roman Emperor Maximilian whose army entered Vicenza in June 1509, accompanied by members of Vicentine nobility including the Thiene, Chiericati, and Porto families. When Venice reconquered Vicenza on 12 November 1509, Trissino was punished for his betrayal and sent into exile. He then traveled to Germany and Lombardy and was pardoned by Venice in 1516. He eventually came under the protection of Pope Leo X, Pope Clement VII, and Pope Paul III. He had the advantages of a good humanistic training, studying Greek under Demetrios Chalkokondyles at Milan and philosophy under Niccolò Leoniceno at Ferrara. His culture recommended him to the humanist Pope Leo X, who in 1515 sent him to Germany as his nuncio; later on Pope Clement VII showed him special favour, and employed him as ambassador. In 1532, the Emperor Charles V made Trissino a count palatine. In spite of the banishment from Vicenza pronounced upon him in 1509 because his family had favoured the plans of Maximilian, he was held in high esteem throughout Italy. Wherever he made his home, it was a center for gatherings of scholars, littérateurs, and the most cultured men of the time. His family life was far from happy, apparently through little fault of his own. From 1538 to 1540, Trissino returned to his studies at the University of Padua with an abiding interest in Plato and the question of free will. In the history of modern European literature Trissino occupies a prominent place because of his tragedy Sophonisba (c. 1515; published 1524). Based on the life of the Carthaginian lady Sophonisba and inspired by ancient tragedies, it was perhaps the first tragedy in early modern times to show deference to the classic rules. It served as an example for European tragedies throughout the 16th century. It was translated into French by Mellin de Saint Gelais, and was performed with great acclaim in 1556 at the Château de Blois. A partisan of Aristotelean regularity, Trissino disapproved of the freedom of the chivalrous epic, as written by Ariosto. In his own composition, l'Italia liberata dai Goti (1547–1548), dealing with the campaigns of Belisarius in Italy, he sought to show that it was possible to write in the vernacular an epic in accordance with the classic precepts. The result is a cold and colorless composition. Moreover, as Nicholas Birns points out, the very choice of the Byzantine Ostrogothic wars of the sixth century as a subject committed Trissino to dealing with barbarian subjects with which, as an extreme classicist, he felt little affinity. In addition, Trissino played a prominent role in the early career of Andrea Palladio, which developed into a long and close friendship between the two men. Trissino first took Palladio under his wing after becoming acquainted with him while building his villa in Cricoli. Trissino died in Rome in December 1550. An edition of his collected works was published at Verona in 1729.
Басқа әдеби шығармалар
I Simillimi (1548), бұл Плавттың "Менехми" еңбегінің нұсқасы, I Ritratti (1524), әйелдер сұлулығының жиынтық портреті, және әдеби құрастырудың Аристотельдік принциптерін жинақтаған Poetica – оның маңызды жазбаларының қалғаны.
I Simillimi (1548) which is a version of the Menæchmi of Plautus, I Ritratti (1524) which is a composite portrait of feminine beauty, and the Poetica, which contains his summing up of the Aristotelean principles of literary composition, comprise the rest of his important writings.