Кіріспе
Шығыс фронт (الجبهة الشرقية) – Эритреямен шекаралас, Суданның шығысындағы, әсіресе Қызыл теңіз және Кассала штаттарындағы көтерілісші топтардың коалициясы. Шығыс фронттың төрағасы – Мұса Мохамед Ахмед. Судан Халықтық Азаттық Армиясы (СХАА) бұл фронттың негізгі мүшесі болған, бірақ 2005 жылғы қаңтардағы Екінші Судандық Азаматтық Соғысын аяқтаған Жалпыға ортақ Бейбітшілік Келісіміне сәйкес олар келуге міндетті болды. 2004 жылғы ақпанда Бежа Конгресі мен кішігірім Рашаида Еріккі Арыстандары біріккеннен кейін олардың орны толтырылды. Бұл Бежа және Рашаида халықтарына негізделген екі тайпалық ұйым болды. Содан кейін Дарфурдың батысынан келген "Әділет және теңдік қозғалысы" (JEM) көтерілісші тобы қосылды.
The Eastern Front (الجبهة الشرقية) is a coalition of rebel groups operating in eastern Sudan along the border with Eritrea, particularly the states of Red Sea and Kassala. The Eastern Front's Chairman is Musa Mohamed Ahmed. While the Sudan People's Liberation Army (SPLA) was the primary member of the Eastern Front, the SPLA was obliged to leave by the January 2005 Comprehensive Peace Agreement that ended the Second Sudanese Civil War. Their place was taken in February 2004 after the merger of the larger Beja Congress with the smaller Rashaida Free Lions, two tribal based groups of the Beja and Rashaida people, respectively. The Justice and Equality Movement (JEM), a rebel group from Darfur in the west, then joined.
Талаптар
"Азаттық арыстандары" мен "Бежа" конгресі мұнай кірісін бөлудегі үкіметтің теңсіздігі олардың бүліктеріне себеп болғанын мәлімдеді. Олар ұлттық үкімет құрамына көбірек қатысуды талап етті, бұл Оңтүстік Судан қақтығысын аяқтау келісімін тұрақсыздандыратын фактор ретінде қарастырылды. 2005 жылдың қаңтар айының соңында Порт-Суданда полиция 17 бежа көтерілісшісін өлтіргеннен кейін Шығыс майданы күшейді және ашулы жас бежа жігіттері Эритреядағы көтерілісшілер лагерьлеріне қосыла бастады. Эритрея үкіметі Асмарада судандықтардың эритреялық исламист топтарына қолдау көрсетуіне жауап ретінде Шығыс майданына қолдау көрсетті. Сонымен қатар, JEM Шығыс майданымен одақ құрып, аймаққа әскерлер жіберді, бұл Дарфурдағы өздерінің ғана емес, жалпыұлттық қозғалыс ретінде танылуға бағытталған әрекет болды. Шығыс майданы Хала'иб үшбұрышын Мысырдың оккупациясынан босатуды және оны 1990 жылдарға дейін болғандай Суданның егемендігіне қайтаруды да талап етеді.
Судан үкіметінің жауабы
Шығыс майданы Оңтүстік-орталық аймақтардағы мұнай кен орындарынан Порт-Судан арқылы сыртқы нарықтарға тасымалданатын шикі мұнай ағынын тоқтату қаупін тудырды. Порт-Суданның жанында екінші мұнай өңдеу зауытын салу жоспары да қауіп төңкеріліп, күмәнда болып тұрды. Үкіметтің шығыстағы әскер саны, көтерілісті басу және маңызды инфрақұрылымды қорғау үшін, көбінесе жарияланған Дарфур аймағына қарағанда үш есе көп болды деп хабарланды. Сондай-ақ, үкімет Рашаида және Беджа тайпаларына қарсы, Дарфурдағы жанжавиттерге ұқсас жасақтарды қолдануды қарастырып жатыр деген қауесет тарады.
Бейбітшілік келіссөздері мен келісім
2006 жылдың ортасында Эритрея үкіметі қақтығысқа қатыстығы туралы ұстанымын күрт өзгертті. Бұрын Шығыс майданының басты қолдаушысы болғандықтан, олар көтерілісшілермен келіссөздер жүргізу үшін Судан үкіметін келіссөз үстеліне тартудың өздеріне тиімді екенін шешті. Халықаралық дағдарыс тобының пікірінше, бұл Эфиопиямен соғыс болған жағдайда Судан шекарасындағы кез келген қақтығыстан қашып, оны болдырмау үшін жасалған. Олар өз әрекеттерінде табысқа жетті және 2006 жылдың 19 маусымында екі тарап қағидалар декларациясына қол қойды. Бұл Судан үкіметі мен Шығыс майданы арасындағы жан-жақты бейбіт келісімге қол жеткізу мақсатындағы Эритрея тарапынан делдалдық жүргізілген төрт айлық келіссөздердің бастауы болды, нәтижесінде 2006 жылдың 14 қазанында Асмарада Шығыс Суданының бейбіт келісіміне қол қойылды. Келісімде қауіпсіздік мәселелері, федералды және аймақтық деңгейде билікті бөлісу, сондай-ақ Кассала, Қызыл теңіз және Әл-Қадариф үш шығыс штатына қатысты байлықты бөлісу қарастырылды. Бұған қоса, үш штат арасындағы үйлестіру мен ынтымақтастықты арттыру үшін Шығыс Судан штаттарының үйлестіру кеңесі құрылды. 2011 жылдың 8 қаңтарында бұрынғы көтерілісші Шығыс майданының бір бөлігі болған Шығыс Суданның Федералдық Альянсы (FAES) Әділет және теңдік қозғалысымен (JEM) бірікті, осы арқылы Башир үкіметін құлатуға бағытталған қарсылықты күшейту қажеттігін мәлімдеді.