Кіріспе

Қытай пейзаж суретшісі (1388–1462)

Дай Цзинь (; 1388–1462) – Ма Ся стилінің, яғни Оңтүстік Сун дәуірінің пейзаж суретшілігінің ерте Мин дәуірінде қайта жандануының көрнекті көшбасшысы. Бұл стиль кейін Чжэ мектебі деп аталды.

Өмірбаян

Ланг Иннің (ту. 1487) ең толық ерте өмірбаянын Дай Цзинь туралы айтады. Жас кезінде, шамамен 1410 жылдары, Дай әкесімен бірге Нанкин астанасына сапар шекті, ол онда қандай да бір ресми лауазымда қызмет еткен болуы мүмкін. Дай елордада танымал бола алмады және сурет салуды жалғастыру үшін Цянтанға оралды, ол, мүмкін, жергілікті Чжэцзян шеберінен бастаған. Оның айрықша қасиеттері соншалықты өсті, шамамен 1425 жылы ол Сюанде императорына (1425–35 жылдары билеген) ұсынылды және академиялық тағайындама алу үмітімен Пекинге барды. Алайда, оның жоспарлары белгілі суретшілердің, әсіресе Сюаньде императорының сүйікті суретшісі және кеңесшісі Сье Хуанның (шамамен 1368–1435) қызғанышымен кесіліп тасталды, ол Дайдің туындыларында үкіметке қарсы көзқарас байқалатынын мәлімдеді. Дайдің төрт маусымды бейнелейтін пейзаждарының сериясын ашқан Сье көктем мен жазғы көріністерге ризашылық білдірді, бірақ күзгі көрініске қатысты қатты наразылық білдірді, онда суретші қызыл пальто киген балықшыны бейнелеген, мұндай киім әдетте джентльмендерге және лауазымды тұлғаларға лайықты саналса, қарапайым халыққа емес. Юань әулетінің (1279–1368) суретшілері кейде балықшылар киімін киген ғалымдарды суреттеген, осы арқылы білімді топтар монғол билеушілерінің қызметінен әдейі бас тартқандығын білдірген. Сье Дайдің тағы бір туындысын, «Қаршыдан өтетін жеті қадірлі адам» (шамамен 1425–35; табылмайтын) дәлел ретінде келтірді, ол жеті адамның дүрбелеңді және нашар басқарылатын мемлекеттен қашуын баяндайтын ежелгі әңгімеге (гуши) негізделген. Сюанде императоры Сьемен келісті, ал ғалым Ланг Иннің айтуынша, Дайды ұсынған евнух өлім жазасына кесілді. Алайда Дай түнде Ханчжоуға қашып кетті. Кейін Дай Чже академиясына оралды.